مجله خبری مساجد

روضةالنبی
همینطور ملاحظه کنید: روضة النبی
روحانی اثر گذار در کتاب المُقْنَعه، احتمال دفن شدن فاطمه(س) در رَوْضَةُ النَّبی را درست دانسته[۳۳] و روحانی طوسی محدث شیعه، عهد دفن فاطمه(س) در نوحه را باور بیشتر عالمان شیعه شمرده میباشد.[۳۴] روضة النبی، مسافت فی مابین منبر و قبر رسول(ص) در مسجدالنبی میباشد که نبی آن را مدیحه‌ای (ترجمه: زمین سرسبز[۳۵]) از نوحه‌های پردیس خواند.[۳۶] مبنی بر روایتی در کتاب معانی الاخبار، رسول(ص) استدلال نوحه بودن این جای را دفن شدن فاطمه(ص) در آن مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانست.[۳۷]

امین‌الاسلام طَبْرِسی، مفسر و متکلم قرن ششم قمری،[۳۸] و ابن شهر آشوب، مفسر و محدث قرن ششم قمری،[۳۹] دو احتمال منزل و نوحه را مجاورت‌‌خیس به واقعیت دانسته‌اند. روحانی طوسی این دو احتمال را در حدود هم شمرده[۴۰] و علامه مجلسی آن دو را قابل عده دانسته میباشد؛ چون به اطمینان شیعه نوحه، مشتمل بر منزل فاطمه(س) نیز می گردد.[۴۱] به همین استدلال، بعضا پژوهشگران پیمان مدیحه را تأییدی بر قسم منزل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانسته‌اند.[۴۲]

باطن منزل فاطمه(س) در مسجدالنبی؛ محراب فاطمه(س) و ضریحی پشت محراب که عموم آن را منسوب به فاطمه(س) آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میدانند.
آرامستان بقیع
همینطور ملاحظه کنید: بقیع
به گفته بهاءالدین اِرْبِلی تاریخ‌نگار شیعه قرن هفتم قمری، دربین عموم و تاریخ‌نگاران دارای شهرت میباشد فاطمه در بقیع دفن گردیده است. وی روایتی نیز برای تأیید این احتمال بیان نموده است. او محل خاصی از آرامستان بقیع را معین نکرده میباشد.[۴۳]

روضه خوان طوسی[۴۴] و امین‌الاسلام طبرسی[۴۵] این احتمال را بعید شمرده‌اند. از روایتی در کتاب الکافی نیز مستعمل فاطمه(س) در بقیع دفن نشده میباشد.[۴۶] مطابق این داستان، امام حسن(ع) به امام حسین(ع) وصیت کرد: «بعد از شهیدشدن، منرا راز قبر فرستاده(ص) ببر تا با وی تجدید قسم کنم. بعد من‌را به قبر مادرم برگردان و از آنجا به بقیع ببر».[۴۷]

منزل عقیل (بقاع ائمه بقیع)
همینطور مشاهده کنید: حرم‌های بقیع و بقاع امامان شیعه
علامه مجلسی از کتاب مصباح الانوار روایتی بیان کرده که فاطمه(س) در منزل عقیل بن ابی‌طالب دفن شد.[۴۸] منزل عقیل فارغ گورستان بقیع و در اطراف آن قرار داشت[۴۹] و بعداز دفن عباس بن عبدالمطلب و چهار بدن از امامان(ع) در آن، از وضعیت مسکونی به طور زیارتگاه همگانی درآمد[۵۰] و با پیشرفت بقیع به آن ملحق شد.[۵۱]

محمدحسین فراهانی شعر سرا و مولف عصر قاجار در سفرنامه خویش در بین سال‌های ۱۳۰۲ و ۱۳۰۳ق، از وجود قبری در مقبره ائمه بقیع گزارش کرده که آن را منسوب به حضرت فاطمه(س) می‌دانستند و شیعه و سنی در آن محل زیارت می‌خواندند.[۵۲]

حیث پر اسم و رسم در میان عالمان اهل سنت این میباشد که قبر حضرت فاطمه(س) در بقاع ائمه بقیع جای‌دارد.[۵۳] یک کدام از برهان‌های آن‌ها وصیت امام حسن(ع) بر طبق دفن شدن وی کنار مادرش فاطمه(س) میباشد.[۵۴] در قبال، شیعه‌ها بر طبق روایتی[۵۵] معتقدند فاطمه‌ای که در بقیع دفن میباشد فاطمه بنت اسد مامان امام علی(ع) میباشد.[۵۶] محمدصادق نجمی پژوهشگر شیعه، این نظر را دارد نویسندگان اهل سنت عملکرد کرده‌اند قبر فاطمه(س) را باطن مقبره ائمه بقیع معرفی نمایند تا از فشار عقیدتیِ رهروان شیعه نسبت به نهفته بودن قبر فاطمه(س) بکاهند.[۵۷]

در منابع اهل سنت به فرضیات دیگری نیز برای محل دفن حضرت فاطمه(س) اشاره گردیده‌است. بعضی از آنان اینگونه‌اند: منزل او،[۵۸] روضةالنبی،[۵۹] زاویه بیرونی منزل عقیل بن ابی‌طالب

غزوه بدر
غَزْوه بَدْر یا این که بَدرُ الکُبریٰ، اولیه مبارزه با فرماندهی نبی(ص)، دربین مسلمانها و مشرکان قریش بعداز مهاجرت رسول به مدینه، در هفدهم رمضان سال دوم هجری در ناحیه بدر اتفاق افتاد. در‌این نزاع، مسلمانها علی‌رغم معدود‌شمار بودن به برد رسیدند و چندین بدن از بزرگان مشرکان کشته یا این که اسیر شدند. این موفقیت مقام مسلمان ها در مدینه را ثبت کرد. بنابر منابع تاریخی، از علل برد مسلمانها، جانفشانی و دلاوری مسلمانها به‌ویژه علی (ع) و حمزه سیدالشهداء، بود. این غزوه جزو نادر نزاع‌هایی میباشد که در قرآن مذکور و مثال‌ای از امدادالهی دانسته مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گردیده است.
دو غزوه دیگر نیز به اسم بدر خوانده میگردند: بدر الاُالبته و بدر الموعد؛ البته منظور از نزاع یا این که غزوه بدر در منابع تاریخی بدر الکبری رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
حوزه‌ بدر
نوشته ی علمیٔ اساسی: حوزه‌ بدر
حیطه بدر حیطه‌ای سرسبز و برخودار از منابع آب در نزدیکی صد و پنجاه کیلومتری جنوب مدینه میباشد. بدر در محلّ پیوستن رویه مدینه به شیوه کاروان‌رو مکّه به شام قرار داشته و به منجر وجود آب، استراحتگاه کاروان‌ها بوده میباشد. قبل از اسلام، هر سال از اولیه تا هشتم ذیقعده، در آنجا بازاری بر پا آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می‌گردیده است.[۱]
بدر هم‌فعلا‌، شهری میباشد خرد که قبایلی از حجاز در آن اقامت دارا‌هستند و جمعیت آن به بیش تر از ۱۵ هزار نفر میرسد. به جهت ساخته‌شدن جاده‌های تازه و تغیییر مسیر مدینه به مکه، دیگر مسافران از این حوزه‌ عبور نمیکنند. آرامستان شهدای بدر در‌این ناحیه زیارتگاه مسلمان‌ها میباشد.
دلایل صورت‌گیری نبرد بدر
بنابر نقل معروف، واقعه بدر در صبح‌گاه آدینه، ۱۷ رمضان[۳] و سازه بر نقلی دو‌شنبه ۱۷ رمضان یا این که ۱۹ رمضان[۴] سال دوم هجری رخداد.
مسلمان ها قبل از مسافرت، در مکه گزینه اذیت و آزار، شکنجه و تبعید به وسیله کافران بودند[۵] و از مناسک حج بازداشته شدند[۶] همینطور بعد از مهاجرت ، اموال باقیمانده مهاجران، به وسیله مشرکان قریش مصادره شد و آن ها بر حصر اقتصادی مسلمانها سعی می‌کردند.[۷] با این وجود مسلمانها از سوی خدا اذن نبرد با مشرکان قریش را نداشتند و به طاقت فرا خوانده می‌شدند. تا اینکه معبود خلال برشمردن ستم‌هایی که بر مسلمان ها رفته بود به آن ها اذن جنگ با مشرکان را بخشید[۸] [یادداشت ۱] از این رو قبل از پیکار بدر، مسلمانها یکسری سریه و غزوه با مشرکان داشتند، یک کدام از آن‌ها سریه نخله بود. درین سریه که به فرماندهی عبدالله بن جحش و حدود یک ماه و نیم قبل از غزوه بدر صورت بخشید، عمرو‌ بن حضرمی از مشرکان کشته شد و دو بدن از آن ها اسیر و کاروان تجاریشان به غنیمت دریافت شد.[۹] قریش این ناکامی را مایه سرافکندگی خویش فی مابین قبایل عرب می‌دانست و طالب خون‌بهای عمرو ‌بن حضرمی بود. [۱۰] همینطور از‌آنجا که اموال مسلمانها مهاجر در مکه از طرف قریش مصادره گردیده بود، کاروان تجاری قریش که به سرپرستی ابوسفیان از مکه به شام می رفت زیر تعقیب مسلمان ها قرار گرفت،[۱۱] هر چندین مسلمان ها به آن دست نیافتند؛[۱۲] البته نقش این رخداد را در صورت‌گیری نزاع بدر اساسی دانسته‌اند

منزل حضرت فاطمه(س)
منزل حضرت فاطمه(س) منزل‌ای متصل به مسجدالنبی که محل سکونت امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) بود. بیشتر عالمان شیعه، قبر حضرت فاطمه را در منزل‌اش می دانند. فضیلتی که برای منزل فاطمه برشمرده‌اند این میباشد که پروردگار در اتفاق سَدُّالاَبواب، امر اعطا کرد، درِ همگی منزل‌های متصل به مسجدالنبی بسته خواهد شد و فقط اذن بخشید درِ این منزل به مسجد گشوده مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بماند.
در حدیثی از امام راستگو(ع) آمده میباشد نماز قرائت درین منزل فضیلتی بیشتر از نماز در روضة‌النبی داراست. این منزل، در حکومت بنی‌امیه برای پیشرفت مسجدالنبی تخریب شد و به یار و همدم حجره‌ای که فرستاده(ص) در آن دفن گردیده، در ضریحی قرار رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گرفت.
برخی منزل فاطمه(س) که در حادثه هجوم آیتم اسیب گرفت و به فاطمه(س) صدماتی وارد شد، را منزل امام علی(ع)‌ در کوچه بنی‌هاشم دانسته‌اند. این دانشمندان دلایل و شواهدی را بر وجود این منزل و قرار به چنگ آوردن رخداد کوچه بنی‌هاشم در‌این منزل آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بیان کرده‌اند.
منزلت منزل فاطمه نزد مسلمانها و فضیلت آن
منزل فاطمه، به محل سکونت فاطمه در مدینه اشاره دارااست که در منابع روایی و تاریخی شیعه و سُنی از فضلیت[۱] و حادثه هجوم به آن[۲] کلام بیان شده میباشد. همینطور بعضی از عالمان شیعه، آن را محل دفن حضرت فاطمه(س) نیز می دانند.[۳]
در روایتی از شیعه و اهل‌سنت آمده میباشد که رسول(ص)، منزل فاطمه و علی را از شایسته ترین مصادیق منزل‌هایی معرفی میکرد که در آیه ۳۶ سوره نور و روشنایی آمده میباشد: «فِی بُیوتٍ أَذِنَ اللهُ أَن تُرْ‌فَعَ وَیذْکرَ فِیهَا اسْمُهُ یسَبِّحُ لَهُ فِیهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ؛ در منزل‌هایی که معبود رخصت داده که [قدر و رده] آن‌ها رفعت یابد و نامش در آن‌ها خاطر خواهد شد. در آن منزل‌ها هر صبح زود و شامگاه اورا نیایش می‌نمایند».[۴]
منزل فاطمه، زادگاه فرزندان وی[۵] و سازه بر روایتی زادگاه امام سجاد(ع)[۶] نیز بوده میباشد. سازه بر روایتی که در کتاب الکافی بیان شده امام راست گو(ع) نمازخواندن در منزل فاطمه(س) را بلندتر از نمازخواندن در روضة النبی شمرده میباشد.[۷] همینطور آورده شده امام جواد(ع) هر روز در منزل فاطمه(س) نماز می خواند.[۸]
در برخی شهرهای کشور ایران، در روزها فاطمیه، نمایشگاه‌ها و ماکت‌هایی از محله بنی‌هاشم و منزل حضرت فاطمه با اسم کوچه‌های مادری ساخته می گردد و آیتم بازدید همگانی قرار میگیرد.

امامزاده روحانی محمد
بقاع امامزاده روضه خوان محمد دربین روستای نصیرآباد و محمدآباد در قسمت فورگ شهرستان داراب استان عجم در دامنهٔ صخره‌ای معدود طول، واقع شده است. محور سازه از سنگ جنازه و ملات گچ میباشد و بیش تر از ۴۰۰ سال عمر تاریخی دارااست و این تاثیر در تاریخ ۹ دی سال ۱۳۸۵ با شماره تصویب ۱۶۱۶۷ تحت عنوان یکی اثر ها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد رسیده‌میباشد.[۱][۲]
ساختار
ساختمان بقاع از بیرون به طور یک ساختمان بلند مربع صورت به بعد ها ۸ در ۸ و طول ۸ متر میباشد. چهار زاویه انتهایی حرم به طور شش ضلعی پیاده سازی گردیده تا گنبد سازه را بر آن پایدار سازند. محراب سنگی و کوتاه حرم، از الحاقات عصر قاجاری میباشد که در جنوب دستمزد پیاده سازی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شده است.[۳]
تبارنامه
از نام و نشان فرد مدفون هیچ سیرتکامل اطلاعی نیست و در کتاب ها انساب بدان اشاره ای نشده‌میباشد البته اهل یک محل روستا معتقد میباشند که او از ملازمان امامزاده سلطان ابو زکریا بوده که بدین جای پناهنده گردیده بود البته بر این داعیه، هیچ سیرتکامل مستند تاریخی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نیست
امامزاده عبدالله و موسی
امامزاده عبدالله و موسی از فرزندان ابوالعباس بودند که در سال ۵۰۰ قمری معاش می کرد.[۵]
ساختار
بنای گذشته این امامزادگان از آجر و گل بود طی سالیان قبل تخریب شد که مرتبط با عصر صفویه بود. در زمان سالیان متعددی نگه داری و ترمیم و رنگ امیزی شد. بالای حرم، گنبدی غنچه ای به قطر ۳ متر و طول بیش تر از ۴ متر قرار داشت که با رنگ سبز نقاشی کردن گردیده بود.[۶]
این بنای معمولی و خرد برای تشکیل داد بنایی بزرگتر تخریب شد و بنایی به مساحت ۷۵۰ متر مربع پی ریزی شدکه تشکیل داد آن تا کنون ادامه دارااست، وسیع ترین امامزاده از حیث تحت سازه و مساحت در شهرستان داراب می باشد.
بارگاه امامزاداگان عبدالله و موسی با آب طلا جواهرات و نقره درست شده‌میباشد.
نسب امامزادگان
این دو اخوی، از سادات موسوی به‌شمار میایند.
امامزاده موسی و عبدالله محمد، فرزندان ابوالعباس احمد بن ابی عبدالله حسین بن ابراهیم العسکری[۷] بن موسی الثانی ابی السبحه بن ابراهیم المرتضی[۸] بن امام موسی کاظم
فرزندان
امامزاده موسی
ابوعبدالله علی و علی[۹]
امامزاده عبدالله
محمد الرئیس، علی، حسین و ابراهیم[۱۰][۱۱]
محل دفن
حرم این امامزادگان در انتهای روستای فتح‌آباد در قسمت جنت شهر در ۲۶ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان داراب استان عجم واقع شده است.

امامزاده لار
امامزاده لار در شهرستان لار در جنوب استان عجم کشور‌ایران واقع شده است.[۱] امامزاده لار دارای شهرت به امامزاده گنبد سبز بقاع امامزاده علی بن حسین بن سجاد بن حسین بن علی بن ابی‌طالب میباشد که در شهرستان لار واقع شده است. در سال ۱۰۷۲ه‍.ق آرامگاه این امامزاده بوسیله محمدعلی بیگ ذوالقدر تعمیر شوید. بر فراز این بقاع بر روی کتیبه‌ای سنگی این اشعار نگاشته شده است[۲]
به پیمان شهنشاه مالک قران خور گیتی افروز ساختمان بلند امامت
سلیمان که ساختمان بلند هنر مهر کیوان بود از غلامیش نوروروشنایی آرم
گران مایه گوهر محمدعلی بیگ نهال ریاض جلال و فخامت
بشد رهنما روشنایی موفقیت امداد به تأسیس این مقبره تا در قیامت
بود شافعش مصطفی در مقامی که لرزند خاصان ز هول قیامت
علی حسین بن سجاد خواهد شد وسیله که باشد به خلد اقامت
پی سال تاریخ پر‌نور ضمیری بگفتا بود درّ درج کرامت
بر روی در و معجر چوبی امامزاده که بوسیله توده‌ای از عموم بلوک جویم لار درست شده بود، اسم امامزاده و تاریخ ساختن آرامگاه با مرکب و با خط نستعلیق خوب و درشت درج شده بود که هم فعلا از فی مابین رفته‌میباشد.

علی بن موسی در قسم هارون
علی بن موسی الرّضا تا سال ۱۷۹ ه‍.ق که پدرش، ماوسَی بنِ جَعفَر، در مدینه می‌زیست، در ملازمتَش به‌رمز می‌بُرد. بعد از دستگیری و جابجاییِ موسی کاظم به عراق بوسیله هارون، اموال و دستورهای بابا به او می سید و پژوهش به کارها شیعه‌ها و پرداخت طلب، به وکالت از پدرش به وسیله او جاری مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ساختن میشد.

[۴۴] با درگذشتِ موسی کاظم در زندان بغداد در رَجَبِ ۱۸۳ ه‍. ق، پسرش علی بن موسی بنابر وصیت بابا، وارث و جانشینش شد؛[۴۵] و ده سال اولیه از امامتش — از سال ۱۸۳ تا ۱۹۳ ه‍.ق — را در قسم هارون گذرانْد.[۴۶] به‌گفتهٔ مادلونگ، از در بین برادران فقط علی بن موسی زمینِ صِریا و دورویی را به ارث موفقیت.[۴۷] صریا از آبادی‌های مجاورتِ مدینه بود که به‌دست موسی کاظم‌آباد گردیده بود. علی بن موسی در زمانه امامتش در قسم هارون، در صریا معاش رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میکرد.[۴۸]
علی بن موسی در‌این زمانه، وظایف پدرش را ذمه ‌دار شد و به وصیت موسی کاظم، سرپرستی فرزندان، همسران و اموالش به علی بن موسی ودیعت شد و دیگر فرزندان موسی کاظم، حق تصرف در چیزی را نداشتند. بعداز قتل موسی کاظم، عباس، اخوی رضا، نسبت بدین وصیت اعتراض شدیدی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرد.

علی بن موسی در‌این روزها، آحاد کارایی خویش را نمود تا آلرژیِ حکومت برانگیخته نشود و قائل به قیام علیه حکومت عدم وجود. این سیاست باعث شد تا علی بن موسی، درخواست ملازمت و همراهی در قیام محمد بن سلیمان علوی و عمویش، محمد بن جعفر را رد نماید. بااین‌هم اکنون، آحاد رفت‌وآمدهای او بوسیله حکومت، زیر حیث بود و گزارش‌ها به هارون داده می شد.[۴۹]
ذهبی میگوید بعداز اینکه محمد بن جعفر اعلام قیام کرد، هارون سپاهی را روانهٔ مدینه، و فرمانِ سرکوب قیام و کشتن محمد بن جعفر را صادر کرد. هارون به عیسی جَلّودی، فرمانده لشکر، دستورداد به منزل‌های علویان یورش بَرد و میزان دارایی، جامه و زیور زنان را غارت نماید، و حتّی یک لباس بر بدنِ زنان باقی نگذارد. به‌گفتهٔ روضه خوان صدوق، محدث شیعه، وقتی‌که جلّودی به منزلٔ علی بن موسی الرّضا هجوم بُرد، علی بن موسی امرکرد تمامیٔ زنان در یک اتاق گرد آیند، و خویش بر درِ اتاق ایستاد و از هجوم جلّودی به داخل اتاق پرهیز کرد و قسم و سوگند خورد تا خودش، اموال داخل منزل و میزان داراییِ زنان اعم از جامه و گوشواره و خلخال‌شان را بستاند و به جلّودی تحویل دهد. جلّودی این شرط علی بن موسی را به عهده گرفت و او نیز اینگونه کرد.[۵۰]
بیهم دائو میگوید به‌حیث می رسد که کلیهٔ منابع، موافق می باشند که او از نگاه سیاسی ساکت و عشق و علاقه‌مند به یاد دادن شرعی بوده‌میباشد.[۵۱] برنارد لوئیس میگوید علی بن موسی در قسمتِ بزرگی از معاش‌اش، نقشی سیاسی نداشت، البته به‌خیال دانش و تقوایش دارای شهرت بود.[۵۲] صرفا شغل سیاسی که از رضا درین زمان تصویب شده است، این بود که در سال ۲۰۰ هجری قمری، هنگام قیام شیعه‌ها زیدی به رهبری عمویش محمد بن جعفر، پیامی از سردار عباسی را به شورشیان رساند و عمویش را به تسلیم دعوت کرد. از این اشاره مختصر می‌اقتدار برداشت کرد که وی خیر فقط نقشی در قیام نداشته، بلکه با مقامات دستگاه خلافت همیاری نمود.[۵۳]
از بحران‌هایی که علی بن موسی درین روزگار و با شیعه‌ها داشت، تأخیر در فرزنددار شدنِ خود بود. به گفته پیامبر جعفریان، این مورد با میلاد محمّد تَقی، ملقب به جواد، مرتفع شد

امامزاده در باورها
امامزاده سید جمال الدین دربین عموم حیطه روتلخی از رده اعتقادی ویژه‌ای شامل است. در روزها ماه خوش‌یمن رمضان و محرم به ویژه در روز ها عزاداری و سوگواری تاسوعا و عاشورا و اربعین حسینی عموم از روستاهای هم جوار و عشایر به‌این جای می آید و گزینه استقبال عموم روستا و متولیان امامزاده قرار می گیرند. ۲ حتی‌در روز ها عید باستانی و روزهایی که نذورات دارا‌هستند از شهرهای بهبهان و روستاهای دور و بر بهبهان به‌این جای می آیند و بعد از زیارت سفره می کشند و از عموم روستا پذیرایی می‌نمایند عموماً عموم روستا از تیرهٔ روتلخی طیبی میباشند که کلیه به چندین واسطه قرابت سببی و نسبی دارا‌هستند و از قدیم‌الایام در‌این حیطه اسکان دایم مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد داشتند.
۱- این شجره طومار ممهور به مهر تنی چند از بزرگان و علمای سادات امامزاده علی میباشد که در کناره بالای آن آقا سید محمد جواد تقوی ره تأیید کرده‌میباشد. ۲- در‌این روزها (۱۳۳۷–۱۳۶۹) درویش گرجی رحیمی فرزند کای حجی متولی امامزاده رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ذکر شده بوده‌میباشد
امامزاده سیدمحمود رضاتوفیق
امامزاده سیدمحمود رضاتوفیق فرزند ابو احمد عمران و از نوادگان محمد تقی بوده‌میباشد که در قرن پنجم هجری قمری معاش میکرد.
عمارت چهارگوش گنبد، یار و همدم با دو اتاق، در حدود هم می‌باشند و دیرین‌ترین واحد این موسسه در بخش تحت زمین هست. با دقت به مدل جاری ساختن و پوشش معماری، کهن‌ترین بارگاه آن منتسب به اواخر بعدازظهر اتابکان ۶۸۲ ق می باشد و از اثر ها اواخر زمان سلجوقی ۴۲۹–۵۹۰ ق به‌شمار می‌رود. جلوی حیاط، طاق حلالی و دو اتاق خرد همسایه خط مش پله تحت عنوان زائر سرا گزینه استعمال قرار می‌گرفت و این الحاقات مرتبط با عصر قاجار و اوایل پهلوی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اولیه است.
این امامزاده دارنده دو گلدسته به قطر ۶ و طول ۲۵ متر میباشد و گنبد میان گلدسته‌ها قرار گرفته‌میباشد. نمای خارج گنبد و گلدسته‌ها از کاشی‌های معرق پوشیده شده است.
در طبقه دومِ ضلع شمال‌غربی که به کوه متصل شده است، جهت اسکان زائرین ۲۲ اتاق تاسیس شده است. درب ورودی در سمت غربی ساختمان گشوده می شود. در میانه شبستان، مرقد امامزاده محمود در ضریحی که از محصول برنز با روکش آب طلا جواهرات به صورت مشبک چهارخانه‌ای قفل توپی بوده، قرار گرفته‌میباشد.[۱][۲]
امامزاده سیدمحمود بن ابو احمد عمران ملقب به قطب الدین بن ابو محمد فخرالدین مکنی به ابو جعفر بن ابو عبدالله احمد بن ابوالحسن موسی بن ابو عبدالله احمد نقیب بن ابو علی محمد اعرج بن ابوالمکارم احمد[۳] بن ابو احمد موسی مبرقع بن محمد جواد التقی[۴][۵][۶][۷][۸]
فرزندان[۹][۱۰][۱۱][۱۲]
[دستکاری]
۱_ میرعلاءالدین
۲_ میر عباس
۳_ میر اسماعیل
۴_ میر احمد
۵_ میر خدر
سلسله سادات رضاتوفیقی
فرزندان و نوادگان او به اسم سادات رضاتوفیقی شناخته می گردند. انگیزه نامگذاری این سادات به رضاتوفیقی به‌این جهت میباشد که جد آن‌ها سید محمود ملقب به موفقیت و منسوب به علی بن موسی الرضا میباشند؛ یعنی واژه رضا از نام امام هشتم شیعه ها و موفقیت از کنیه محمود گرفته گردیده و بدین اسم دارای شهرت گردیده‌اند.[۱۳][۱۴] این سادات در استانهای کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، عجم، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، طهران، قم و سوا کشور ایران مانند عراق و شهرهای نجف و کربلا و مملکت کویت سکنی گزیدند. میرزا حسن فسائی در فارسنامه ناصری راجع به سادات رضاتوفیقی اینگونه می گوید: قوم ای از بنی هاشم اند و میگویند رضاتوفیقی به معنای رضوی تقوی و نقوی میباشد. همگی چادرنشین و بیشتر وقت ها عالمی حرفه‌ای از فی مابین آن ها برخواسته میباشد و مانند ایلات ییلاق در منطقه طیبی کهگیلویه و قشلات را جلگاء حیطه دشت کهگیلویه دارا هستند و اکثر زمان ها مردان طایفه مسائل فقاهتی خویش را آموختند و همینقدر در بین الوار با شخصیت و معزز و از تکالیفی رعیتی و دیوانی معاف و مرفوع القلم آسایش دارا‌هستند و معیشت آن‌ها از گوسفند و گاو و بز و الاغ و مادیان میباشد.[۱۵][۱۶] در تقسیمات ایلاتی بیشتر سادات رضاتوفیقی از ایل بلندمرتبه بویراحمدی محسوب می شوند و تیره هایی از این سلسله در بقیه ایلات لر تبارک مانند معاند زیاری، چرام، طیبی و... حضور دارا‌هستند.
روحانیون سادات رضاتوفیقی
میرزا محمد بدیع درب امامی رضاتوفیقی (۱۲۵۵–۱۳۱۸ ق)
• سید مصطفی درب امامی رضاتوفیقی
• سید عبدالحمید درب امامی رضاتوفیقی
• سید محمد درب امامی موسوی رضاتوفیقی[۱۷]
• سید عبدالجبار بن میرمحمدشفیع رضاتوفیقی[۱۸]
• میرعلی با تقوا رضاتوفیقی[۱۹]
• میرحسین رضاتوفیقی[۲۰]
• میرمؤمن بن میراحمد رضاتوفیقی(۱۱۹۰-۱۲۶۲ش)[۲۱]
• میرمحمد رضاتوفیقی بهبهانی[۲۲]
• میرزا فتح‌الله رضاتوفیقی درب امامی[۲۳][۲۴]
• میر محمد لطیف رضاتوفیقی (۱۲۵۱-۱۳۳۳ش)[۲۵][۲۶][۲۷][۲۸][۲۹][۳۰][۳۱]
• میرعلی صفدر تقوی(۱۲۹۴–۱۳۷۵ق)[۳۲]
• میرمؤمن بن میر محمدباقرتقوی[۳۳]
• میر احمد تقوی (۱۳۰۲-۱۳۹۸ش)
• سید عبدالنبی رضاتوفیقی(۱۳۰۷–۱۳۷۸س)[۳۴][۳۵]
سید محمد علی علم
آمیر حسین علم

ایجاد کرد سازه در مسجد پاد شاه فیصل
درون مسجد
ایجاد کرد مسجد در سال ۱۹۷۶ به وسیله سازندگان پاکستان به سرپرستی «عزیم بروجردی» آغاز شد. سرمایه‌ای هم اندازه ۱۳۰ میلیون ریال سعودی مساوی ۱۲۰ میلیون دلار ایالات متحده برای ایجاد کرد این مسجد بوسیله دولت ایالات متحده عربی سعودی در حیث دریافت شد. تشکیل داد این مسجد در سال ۱۹۸۶ به اتمام رسید و تحت عنوان دانش کده در بین‌المللی اسلامی آیتم استعمال مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد قرار گرفت.
اسم‌گذاری سازه
از آنجایی که پادشاه فیصل عبدالعزیز سرمایه‌گذار مهم و بانی تشکیل داد این مسجد بود این مسجد و خیابان همسایه آن بعد از به قتل وصال او در سال ۱۹۷۵ به همین اسم رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد تصویب شد.
حالت مکانی
شرایط مکانی این مسجد بیان‌کننده واحد سنجش مداقه آن میباشد، چرا‌که قرارگیری آن در یک وضعیت مسطح و مرتفع منجر شده است که سازه، در حین شبانه‌روز تحت عنوان یک علامت شهری شاخص از فواصل بسیاردور نیز قابل رؤیت باشد. مسجد فرمانروا‌فیصل با ساختار معماری امروزی خویش، در مقابل منظر تپه‌های مارگالا، می‌باشند یک کوه خرد یا این که یک چادر سپید رنگ کلان به لحاظ میرسد که بوسیله چهار مناره بلند و باریک در چهار کناره کادر شده است.
این مسجد در انتهای اتوبان اسلام‌آباد، در انتهای این شهر و در مقابل یک چشم انداز بسیار خوشگل که بوسیله تپه‌های مارگالا تشکیل‌شده‌میباشد قراردارد. این منطقه نقطه مرکزی اسلام‌آباد میباشد و زیرا آدرس شهری معرف این شهر آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می باشد.
ویژگی ها سازه
مسجد فرمانروا فیصل یکی‌از وسیع ترین مساجد دنیاست و در زمینی به مساحت پنج هزار متر مربع تشکیل‌شده‌میباشد که ظرفیت آن متساوی سیصد هزار نمازگزار میباشد.
ادغام معماری سنتی و معماری امروزی پیاده سازی منحصربه‌شخصی بدین مسجد داده میباشد. مغایر پیاده سازی سنتی مساجد این مسجد فاقد گنبد میباشد و گنبد آن به صورت خیمه پیاده سازی شده است. تالار نمازگزاران مثلثی صورت و ۴ مناره دور و اطراف آن به صورت مدادهای باریک میباشد ورودی مسجد بوسیله لوسترهای تعالی و دیوارها بوسیله موزائیک‌های قشنگ و خطاطان دارای شهرت پاکستانی به خط کوفی نوشته و پیاده سازی گردیده‌اند. به هر هم اکنون از برخی جهات این مسجد پلی دربین معماران سنتی عربی، ترکی و مسلمانها پاکستانی میباشد.
ورودی مهم از شرق میباشد و با یک ایوان با مسجد مرتبط می‌گردد. فواره‌های تعالی در شالوده این ورودی، بر روی یک سکوی بلند قرار دارد. مقیاس کبیر پروژه زمانی به نیکی فهم می‌گردد که بدین جزئیات اعتنا کنیم: نمازخانه مهم برای ده هزار نفر، نمازخانه بانوان برای ۱۵۰۰ نمازگزار که صحیح در بالای ورودی واقع شده است. فضاهای دیگر عبارتند از ایوان که میتواند چهل هزار نفر را در خویش مکان دهد، یک رتبه برای ۲۷ هزار نفر و رواق‌هایی که ظرفیت ۲۲ هزارنفر را دارا‌هستند. خلال این محوطه‌های سبز می‌اقتدار تحت عنوان فضاهای عبادی در فضای گشوده برای دویست هزار نفر آیتم استعمال قرار گیرند.
نمازخانه مهم بر مبنای یک پلان مربعی به ارتفاع شصت متر میباشد و به‌مکان به کار گیری از گنبدهای سنتی که معمولاً در مساجد به عمل گرفته می شوند با یک قالب بتونی پخ‌دار هشت وجهی که جلوهای از یک چادر بیابانی را به اکران میگذارد، پوشش داده‌شده است.
طول قالب سقف به چهل متر می رسد و روی چهار پادشاه تیر بتونی بزرگ تحمل می‌گردد. این قالب یک شاهکار مهندسی ظریف و اکانت‌شده است و به طور بنا فضایی و متشکل از پوسته‌های بتنی مثلثی صورت میباشد.
فواصل شیشه‌دار ما در میان کادر‌ها، نور و روشنایی طبیعی را به درون سرسرای اساسی مسجد هدایت می‌نماید و ارزشی معنوی به فضای داخلی میبخشند.
سطح فرنگی سازه با سنگ مرمر سپید رنگ پوشیده شده است و سطح ها داخلی با طرح‌های موزاییکی تروتمیز گردیده‌اند. دیوار قبله در نمازخانه اساسی مسجد با کاشی‌های لعاب داده ترکی در رنگ‌های آبی‌رنگ طلایی مزین شده است. در نمازخانه مهم، شایان توجه‌ترین جنبه، تاکیدات عمودی میباشد.

۳ - پیشینه
[ویرایش]
پیشینۀ برگزاری مجلس سوگواری، هم‌چنان‌که در برخی از آثار و نشانه‌های برجای مانده از عهد باستان می‌توان دید، به درازای حیات بشر بر زمین است. قوم بنی‌اسرائیل در سوگ از دست‌رفتگان، نوحه می‌خواندند و می‌گریستند و بر سر خاک آن‌ها می‌رفتند و خیرات و طعام مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می‌دادند. [۲۰][۲۱][۲۲][۲۳]
در اسلام، پیشینۀ شرکت در مراسم سوگواری و پذیرایی در مجلس ترحیم به دوران صدر اسلام می‌رسد. بنابر احادیثی، حضرت محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) در مرگ زید بن حارثه و دیگران در مسجد می‌نشست و در حالی که حزن و اندوه بر چهره داشت، ذکر دعا و مصیبت می‌کرد.[۲۴] در روایات شیعی و سنّی با استناد به حدیثی از پیامبر اکرم در شهادت جعفر بن ابی طالب، تصریح شده که مستحب است خویشان و نزدیکان متوفی به مدت سه روز در تهیه غذا و فراهم آوردن برخی امکانات، به خانواده او که دچار تألمات روحی شده‌اند یاری رسانند و از آنان مراقبت و به آنان مهربانی کنند.[۲۵][۲۶] به گفته امام صادق (علیه‌السلام) از همان زمان، این کار به صورت «سنّت» در رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آمد.[۲۷][۲۸][۲۹][۳۰]
از پیامبر اکرم و اهل بیت (علیهم‌السلام) سخن روشنی دالّ بر رد یا پذیرش برگزاری مجالس پرهزینه برای متوفی در دست نیست؛ اما بنا بر قراینی، در سیره ایشان این کار پذیرفته نبوده است.[۳۱][۳۲]
در دوره‌های بعد برای درگذشتگان معمولاً مجالسی در شب هفت و چهل برگذار می‌کردند که در آن‌ها قاریان با صدای بلند قرآن می‌خواندند و شرکت‌کنندگان نیز با در دست گرفتن سی‌پاره، یعنی جزوه‌های قرآن، آیاتی را زیر لب زمزمه می‌کردند. در این مجالس به پذیرایی از مهمانان می‌پرداختند و برای آرامش روان مرده، بینوایان را حلوا و آش آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می‌دادند.[۳۳]

۴ - آداب و رسوم ترحیم در کشورها
[ویرایش]
آداب و روسوم مجلس ترحیم در کشورهای مختلف عبارت است از:

۴.۱ - تاجیکستان
تاجیکان در روز بیستم و چهلم و سالروز [۳۴] نیز مجلسی برگزار می‌کنند و در آن برای آمرزش متوفی خیرات می‌دهند. دود کردن اسفند [۳۵] و کُندر و عود نیز از دیگر آداب این مجالس در برخی نواحی تاجیکستان است. در تاجیکستان در مراسم چهلم حلوای مخصوصی می‌پزند و بنا به عقیده عامه، این حلوا نشان دهنده تجزیه جسد میّت در چهلمین روز است.[۳۶]
در تاجیکستان تا سالروز مرگ، جمعه‌ها مجلس کوچکی برای قرآن خوانی به نام «جمعگی» برگزار می‌شود. در تاجیکستان شمع‌هایی به نام «نوکچه» درست می‌کنند که طی سه یا هفت روز عزاداری دائماً روشن است.[۳۷]

۴.۲ - هندیان
هندیان مسلمان مراسم عزاداری را در روز سوم درگذشته بر سر مزار او برپا می‌داشتند و روی گور را با قالی و پرده و شاخه‌های گل می‌آراستند و قاریان، قرآن و اشعاری در رثای مرده می‌خواندند و به خویشاوندان مرده تسلیت می‌گفتند،[۳۸]ابن بطوطه، الرحلة، ج۱، ص۱۰۷، بیروت، ۱۴۰۰ق/۱۹۸۰م.[۳۹] به گفته ابن بطوطه [۴۰] در سده هشتم، آوردن طعام به منزل صاحب عزا از رسوم معمول در هند دوره اسلامی بوده است.
شیون کـردن و گریستن بر سـر مزار و در مجلس عزا ــ که امروزه کم و بیش همچنان رایج است.[۴۱] همچنین آداب پوشیدن لباس سیاه یا پلاس و پاره‌ای سیاه بر تن داشتن، در شرق پیشینۀ دور و درازی دارد.[۴۲]
در شرق ایران در دورۀ باستان، علاوه بر گریستن و شیون کردن، کارهای دیگری چون زخم زدن بر خود در سوگ مرده ــ به‌ویژه بزرگان، کشتگان وجوانان ــ و همچنین خراشیدن صورت، بریدن مو، دریدن جامه و حتی بریدن گوش و خودکشی و قربانی کردن اسب، وجود داشته است. [۴۳][۴۴][۴۵][۴۶][۴۷][۴۸]
مسلمانان هند نیز در روز سوم طعام تهیه می‌کردند و به خانۀ صاحب‌ عزا می‌فرستادند.[۴۹] به نوشته ابن بطوطه، [۵۰] در هند در مجلس ترحیم از مهمانان با شربت و میوه‌های خشک و نارگیل پذیرایی می‌شده است.

احکام حرام مساجد
۱. نجس کردن مسجد.
۲. زینت کردن مسجد به طلا جواهرات در حالتی که که اسراف محسوب خواهد شد.
۳. جاری ساختن کارهایی که بر خلاف شأن و حرمت مسجد میباشد. مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد
۴. آمدن کفار به مسجد.
۵. تخریب کردن مسجد.
۶. خلاف چگونگی وقف مسجد کار کردن.

۱. نجس کردن مسجد
نجس کردن زمین و سقف و دیوار و بام مسجد حرام میباشد، و در صورتی نجس شد واجب میباشد بلافاصلهً رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آن را پاک سازی نمایند.
اعتنا:
مسجدی که غصب و وخیم و متروک گردیده و به مکان آن بنای دیگری درست شده یا این که به خیال و خاطر متروک ماندن، اثرها مسجدی از آن محو گردیده و امیدی هم به مجدد‌سازی آن وجود ندارد، مثل این که آن آبادی تغییر تحول جا یافته باشد، نجس کردن آن حرام وجود ندارد، گر چه احتیاط (مستحب) آن میباشد که نجس نکنند. آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد

۲. زینت کردن مسجد به طلا و جواهرات چنانچه که اسراف محسوب گردد
زینت کردن مسجد به طلا جواهرات در حالتی که اسراف محسوب گردد حرام میباشد، و در غیر آن شکل هم مکروه میباشد.

۳. اجرا کارهایی که بر خلاف شأن و حرمت مسجد میباشد
ملاحظه شأن و رده و رده مسجد واجب میباشد، و از کارهایی که با شان و رده مسجد منافات دارااست می بایست خودداری گردد، بنابر این:
۱. مسجد مکان ورزش و تمرین ورزشی وجود ندارد.
۲.در صورتی‌که پخش موسیقی در مسجد منافی با حرمت آن باشد حرام میباشد، حتی در‌حالتی که موسیقی غیر مطرب باشد.

۴. آمدن کفار به مسجد
ورود کفار به مساجد مسلمان‌ها روا وجود ندارد، هر یکسری برای مشاهده‌ی اثر ها تاریخی باشد، خواه مسجدالحرام باشد یا این که بقیه مساجد، و خواه ورود آن‌ها هتک و بی حرمتی مسجد شمرده خواهد شد یا این که خیر.

۵ .تخریب کردن مسجد
تخریب کردن مجموع مسجد یا این که قسمتی از آن روا وجود ندارد، مگر در شکل مصلحتی که التفات ندادن و بی توجهی به آن ممکن نباشد.
اعتنا:
تخریب کردن مسجد، آن را از مسجد بودن بیرون نمی‌نماید، و از این رو اثر ها فقهی مسجد را خواهد داشت، مگر مسجدی که وخیم و متروک گردیده و به مکان آن بنای دیگر تشکیل‌شده یا این که به خیال و خاطر متروک ماندن،اثرها مسجدی از آن محو شده و امیدی هم به مجدد سازی آن وجود ندارد، بدین ترتیب زمینی که جزء نصیب سرپوشیده‌ی مسجد بوده و بر تاثیر واقع شدن مسجد در مسیر طرح عمرانی شهرداری در خیابان افتاده و قسمتی از آن به انگیزه اضطرار تخریب گردیده در شرایطی که احتمال رجوع و برگشت آن به شرایط اول ضعیف باشد اثر ها فقهی مسجد را ندارد.

۶. مغایر چگونگی وقف مسجد کار کردن
مخالفت کیفیت عالی وقف مسجد یا این که تغییر تحول و تبدیل آن روا وجود ندارد، به این ترتیب:
۱. استعمال از صحن یا این که حیاط مسجد برای پرورش فکری، فرهنگی، و نظامی (با آموزشهای نظامی) جوان ها، تابع چگونگی وقف صحن مسجد و حیاط آن میباشد، و می بایست از امام جماعت و هیأت امنای مسجد دراین باره نظرخواهی خواهد شد. اما حضور جوان ها در مساجد و برپایی درس‌های فقهی تحت حیث امام جماعت و هیأت امنای آن عمل عالی و مطلوبی میباشد.
۲. تبدیل مسجد به مکانی برای اکران فیلم‌های سینمایی روا وجود ندارد، اما اکران فیلم‌های مذهبی و انقلابی دارنده محتوای موثر و آموزنده به مناسبت خاصی و بر حسب نیاز و پایین رسیدگی امام جماعت مسجد انواع ندارد.
۳. تایید صلاحیت استعمال از تجهیزات مسجد، مثل برق و سیستم تهویه در اقامه‌ی مجلس فاتحه برای مرده ها و امثال آن، مشروط به چگونگی وقف و نذر آن تجهیزات برای مسجد میباشد.
۴. حفر زمین مسجد برای تأسیس کارخانه و مانند آن روا وجود ندارد، هر یکسری برای اداره‌ی کارها و تأمین هزینه های خویش مسجد باشد.
۵. تولید موزه یا این که کتابخانه در کناره‌ی صحن مسجد، در شرایطی که مخالف چگونگی وقف سالن و شبستان و صحن مسجد باشد و یا این که موجب تغییر تحول ساختمان مسجد خواهد شد روا وجود ندارد. عالی این میباشد که مکانی در کنار مسجد برای این مراد تهیه و تنظیم خواهد شد.
۶. استعمال‌ی فردی از آب مساجد، مثل نوشیدن، تصحیح کردن دمنوش و مانند آن، در صورتیکه که ندانیم آب آن برای خصوص وضوگرفتن نمازگزاران وقف گردیده است و عرف رایج در محله‌ی مسجد، این باشد که اهالی‌ها و عبورکنندگان هم از آب آن به کارگیری می‌نمایند انواع ندارد، هر چندین احتیاط دراین باره مناسب میباشد. همینطور در صورتی مسجد در جوار آرامستان باشد، به کارگیری از آب مسجد برای پاشیدن روی قبرهایی که فارغ آن جای دارد، در‌حالتی که که دستور رایجی باشد و کسی به آن اعتراض نکند و دلیلی هم بر وقف آن آب برای خصوص وضو و پاکسازی نباشد انواع ندارد.

وزیر تمدن که شامگاه قبل، یک‌شنبه به مناسبت هفته دولت در گردآوری نمازگزاران مسجد آل یاسین طهران حضور یافته بود در سخنانی اعلام کرد: بازگرداندن مدیر فرهنگی سرزمین به ریل تمکین به ضابطه از حق تقدم های مهم آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد وزارت فرهنگ وتمدن در دولت مردمی به شمار می‌رود که وزارت تمدن در‌این مسیر مستلزم همکاری جامعه ایمانی میباشد.
خبرگزاری معیار -
خبرگزاری معیار - طبق اعلام راس ارتباط ها همگانی و آگهی وزارت فرهنگ وتمدن و پند اسلامی، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ وتمدن که به مناسبت هفته دولت در عده نمازگزاران مسجد آل یاسین طهران حضور یافته بود، بابیان این که شعار محوری دولت در حوزه فرهنگی، «نهضت رجوع به مساجد» میباشد، خاطرنشان کرد: مسجد مقر اساسی دولت انقلابی میباشد، چون برد انقلاب اسلامی را وام دار مسجد و همسایه مسجد هستیم.

او مساجد را هسته اساسی و طاقت فرسا انقلاب اسلامی برشمرد و به صورت صریح بیان کرد: رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اعضای دولت انقلابی، فرهنگ و تمدن را متکی به پویایی کار های فرهنگی مساجد، مقبره متبرکه و امامزادگان می‌دانند و به کانون های گرد‌همایی مومنین دقت ویژه دارا هستند.

اسماعیلی اعلام کرد: وزارت فرهنگ و تمدن، شعار عمل‌هایش را نهضت رجوع به مساجد قرار داده چون معتقدیم کار های فرهنگی ‌هنری میهن می بایست به قلب تپنده‌ حوزه آیین بازگردد و‌ مسجد، کانون عمل های فرهنگی و مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد هنری خواهد شد.
او گفت: هرچقدر شغل های فرهنگی و‌ هنری سرزمین از خواستگاه مستقر و فقهی مسافت بگیرد، مدیر کارها سخت می‌ خواهد شد، به نحوی که در صورتی‌که اپ های فرهنگی و هنری را از مساجد به دور کنیم، در مسیر استخراج به هدف ها متعالی حوزه تمدن به سختی ها عکس العمل می‌کنیم.

وزیر فرهنگ وتمدن خاطر نشان نمود: دولت مردمی در ادامه تحقق عدل و داد فرهنگی میباشد و برهمین اصل زیرساخت های مورد نیاز می بایست مهیا باشد که شاهد شکوفایی استعدادهای نسل جوان در مملکت باشیم به همین خیال بایستی با طراحی برنامه ظریف از گنجایش کانون های فرهنگی هنری مساجد به یاور بقیه زیرساخت های اصیل و مردمی مصرف شود و در تحقق این غرض متعالی راه‌حل ای جز احیای نهضت رجوع به مسجد نیست.

او تاکید کرد: بدون‌شک شکوفایی استعدادهای جوان و بلندمرتبه حوزه فرهنگ و تمدن با حضور پرشور جوان ها در مساجد صورت میگیرد و موجب عدم آلزامیر قیمت های اصیل و ساکن به وسیله اهل یک محل فرهنگ و تمدن و هنر می شود.

او به دنبال با تاکید بر ساخت و ساز هم افزایی تجهیزات سازمان های متفاوت و کانال‌های مردمی اعلام کرد: تجهیزات و گنجایش های بزرگ ۲۶ هزار کانون فرهنگی مساجد و ۷۵۰۰ امامزاده فقط بخشی از گنجایش های وسیع کانال های عموم مبنا میباشد که‌این گنجایش ها با یک هم افزایی طراحی برنامه گردیده می تواند صاحب خانه شغل های مردمی حوزه های فرهنگی و هنری جناح انقلاب باشند.