مجله خبری مساجد

روضةالنبی
همینطور ملاحظه کنید: روضة النبی
روحانی اثر گذار در کتاب المُقْنَعه، احتمال دفن شدن فاطمه(س) در رَوْضَةُ النَّبی را درست دانسته[۳۳] و روحانی طوسی محدث شیعه، عهد دفن فاطمه(س) در نوحه را باور بیشتر عالمان شیعه شمرده میباشد.[۳۴] روضة النبی، مسافت فی مابین منبر و قبر رسول(ص) در مسجدالنبی میباشد که نبی آن را مدیحه‌ای (ترجمه: زمین سرسبز[۳۵]) از نوحه‌های پردیس خواند.[۳۶] مبنی بر روایتی در کتاب معانی الاخبار، رسول(ص) استدلال نوحه بودن این جای را دفن شدن فاطمه(ص) در آن مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانست.[۳۷]

امین‌الاسلام طَبْرِسی، مفسر و متکلم قرن ششم قمری،[۳۸] و ابن شهر آشوب، مفسر و محدث قرن ششم قمری،[۳۹] دو احتمال منزل و نوحه را مجاورت‌‌خیس به واقعیت دانسته‌اند. روحانی طوسی این دو احتمال را در حدود هم شمرده[۴۰] و علامه مجلسی آن دو را قابل عده دانسته میباشد؛ چون به اطمینان شیعه نوحه، مشتمل بر منزل فاطمه(س) نیز می گردد.[۴۱] به همین استدلال، بعضا پژوهشگران پیمان مدیحه را تأییدی بر قسم منزل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانسته‌اند.[۴۲]

باطن منزل فاطمه(س) در مسجدالنبی؛ محراب فاطمه(س) و ضریحی پشت محراب که عموم آن را منسوب به فاطمه(س) آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میدانند.
آرامستان بقیع
همینطور ملاحظه کنید: بقیع
به گفته بهاءالدین اِرْبِلی تاریخ‌نگار شیعه قرن هفتم قمری، دربین عموم و تاریخ‌نگاران دارای شهرت میباشد فاطمه در بقیع دفن گردیده است. وی روایتی نیز برای تأیید این احتمال بیان نموده است. او محل خاصی از آرامستان بقیع را معین نکرده میباشد.[۴۳]

روضه خوان طوسی[۴۴] و امین‌الاسلام طبرسی[۴۵] این احتمال را بعید شمرده‌اند. از روایتی در کتاب الکافی نیز مستعمل فاطمه(س) در بقیع دفن نشده میباشد.[۴۶] مطابق این داستان، امام حسن(ع) به امام حسین(ع) وصیت کرد: «بعد از شهیدشدن، منرا راز قبر فرستاده(ص) ببر تا با وی تجدید قسم کنم. بعد من‌را به قبر مادرم برگردان و از آنجا به بقیع ببر».[۴۷]

منزل عقیل (بقاع ائمه بقیع)
همینطور مشاهده کنید: حرم‌های بقیع و بقاع امامان شیعه
علامه مجلسی از کتاب مصباح الانوار روایتی بیان کرده که فاطمه(س) در منزل عقیل بن ابی‌طالب دفن شد.[۴۸] منزل عقیل فارغ گورستان بقیع و در اطراف آن قرار داشت[۴۹] و بعداز دفن عباس بن عبدالمطلب و چهار بدن از امامان(ع) در آن، از وضعیت مسکونی به طور زیارتگاه همگانی درآمد[۵۰] و با پیشرفت بقیع به آن ملحق شد.[۵۱]

محمدحسین فراهانی شعر سرا و مولف عصر قاجار در سفرنامه خویش در بین سال‌های ۱۳۰۲ و ۱۳۰۳ق، از وجود قبری در مقبره ائمه بقیع گزارش کرده که آن را منسوب به حضرت فاطمه(س) می‌دانستند و شیعه و سنی در آن محل زیارت می‌خواندند.[۵۲]

حیث پر اسم و رسم در میان عالمان اهل سنت این میباشد که قبر حضرت فاطمه(س) در بقاع ائمه بقیع جای‌دارد.[۵۳] یک کدام از برهان‌های آن‌ها وصیت امام حسن(ع) بر طبق دفن شدن وی کنار مادرش فاطمه(س) میباشد.[۵۴] در قبال، شیعه‌ها بر طبق روایتی[۵۵] معتقدند فاطمه‌ای که در بقیع دفن میباشد فاطمه بنت اسد مامان امام علی(ع) میباشد.[۵۶] محمدصادق نجمی پژوهشگر شیعه، این نظر را دارد نویسندگان اهل سنت عملکرد کرده‌اند قبر فاطمه(س) را باطن مقبره ائمه بقیع معرفی نمایند تا از فشار عقیدتیِ رهروان شیعه نسبت به نهفته بودن قبر فاطمه(س) بکاهند.[۵۷]

در منابع اهل سنت به فرضیات دیگری نیز برای محل دفن حضرت فاطمه(س) اشاره گردیده‌است. بعضی از آنان اینگونه‌اند: منزل او،[۵۸] روضةالنبی،[۵۹] زاویه بیرونی منزل عقیل بن ابی‌طالب

روضةالنبی
همینطور ملاحظه کنید: روضة النبی
روحانی اثر گذار در کتاب المُقْنَعه، احتمال دفن شدن فاطمه(س) در رَوْضَةُ النَّبی را درست دانسته[۳۳] و روحانی طوسی محدث شیعه، عهد دفن فاطمه(س) در نوحه را باور بیشتر عالمان شیعه شمرده میباشد.[۳۴] روضة النبی، مسافت فی مابین منبر و قبر رسول(ص) در مسجدالنبی میباشد که نبی آن را مدیحه‌ای (ترجمه: زمین سرسبز[۳۵]) از نوحه‌های پردیس خواند.[۳۶] مبنی بر روایتی در کتاب معانی الاخبار، رسول(ص) استدلال نوحه بودن این جای را دفن شدن فاطمه(ص) در آن مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانست.[۳۷]

امین‌الاسلام طَبْرِسی، مفسر و متکلم قرن ششم قمری،[۳۸] و ابن شهر آشوب، مفسر و محدث قرن ششم قمری،[۳۹] دو احتمال منزل و نوحه را مجاورت‌‌خیس به واقعیت دانسته‌اند. روحانی طوسی این دو احتمال را در حدود هم شمرده[۴۰] و علامه مجلسی آن دو را قابل عده دانسته میباشد؛ چون به اطمینان شیعه نوحه، مشتمل بر منزل فاطمه(س) نیز می گردد.[۴۱] به همین استدلال، بعضا پژوهشگران پیمان مدیحه را تأییدی بر قسم منزل رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دانسته‌اند.[۴۲]

باطن منزل فاطمه(س) در مسجدالنبی؛ محراب فاطمه(س) و ضریحی پشت محراب که عموم آن را منسوب به فاطمه(س) آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میدانند.
آرامستان بقیع
همینطور ملاحظه کنید: بقیع
به گفته بهاءالدین اِرْبِلی تاریخ‌نگار شیعه قرن هفتم قمری، دربین عموم و تاریخ‌نگاران دارای شهرت میباشد فاطمه در بقیع دفن گردیده است. وی روایتی نیز برای تأیید این احتمال بیان نموده است. او محل خاصی از آرامستان بقیع را معین نکرده میباشد.[۴۳]

روضه خوان طوسی[۴۴] و امین‌الاسلام طبرسی[۴۵] این احتمال را بعید شمرده‌اند. از روایتی در کتاب الکافی نیز مستعمل فاطمه(س) در بقیع دفن نشده میباشد.[۴۶] مطابق این داستان، امام حسن(ع) به امام حسین(ع) وصیت کرد: «بعد از شهیدشدن، منرا راز قبر فرستاده(ص) ببر تا با وی تجدید قسم کنم. بعد من‌را به قبر مادرم برگردان و از آنجا به بقیع ببر».[۴۷]

منزل عقیل (بقاع ائمه بقیع)
همینطور مشاهده کنید: حرم‌های بقیع و بقاع امامان شیعه
علامه مجلسی از کتاب مصباح الانوار روایتی بیان کرده که فاطمه(س) در منزل عقیل بن ابی‌طالب دفن شد.[۴۸] منزل عقیل فارغ گورستان بقیع و در اطراف آن قرار داشت[۴۹] و بعداز دفن عباس بن عبدالمطلب و چهار بدن از امامان(ع) در آن، از وضعیت مسکونی به طور زیارتگاه همگانی درآمد[۵۰] و با پیشرفت بقیع به آن ملحق شد.[۵۱]

محمدحسین فراهانی شعر سرا و مولف عصر قاجار در سفرنامه خویش در بین سال‌های ۱۳۰۲ و ۱۳۰۳ق، از وجود قبری در مقبره ائمه بقیع گزارش کرده که آن را منسوب به حضرت فاطمه(س) می‌دانستند و شیعه و سنی در آن محل زیارت می‌خواندند.[۵۲]

حیث پر اسم و رسم در میان عالمان اهل سنت این میباشد که قبر حضرت فاطمه(س) در بقاع ائمه بقیع جای‌دارد.[۵۳] یک کدام از برهان‌های آن‌ها وصیت امام حسن(ع) بر طبق دفن شدن وی کنار مادرش فاطمه(س) میباشد.[۵۴] در قبال، شیعه‌ها بر طبق روایتی[۵۵] معتقدند فاطمه‌ای که در بقیع دفن میباشد فاطمه بنت اسد مامان امام علی(ع) میباشد.[۵۶] محمدصادق نجمی پژوهشگر شیعه، این نظر را دارد نویسندگان اهل سنت عملکرد کرده‌اند قبر فاطمه(س) را باطن مقبره ائمه بقیع معرفی نمایند تا از فشار عقیدتیِ رهروان شیعه نسبت به نهفته بودن قبر فاطمه(س) بکاهند.[۵۷]

در منابع اهل سنت به فرضیات دیگری نیز برای محل دفن حضرت فاطمه(س) اشاره گردیده‌است. بعضی از آنان اینگونه‌اند: منزل او،[۵۸] روضةالنبی،[۵۹] زاویه بیرونی منزل عقیل بن ابی‌طالب