فتوای تحریم استخدام در اداره قیومیت انگلیس
میرزای شیرازی طی فتوایی در ۹ جمادیالثانی ۱۳۳۸ق اولیه مارس ۱۹۲۰ استخدام در اداره قیومت انگلیس را برای مسلمانها تحریم کرد و درپی آن تعداد متعددی از کارمندان آنجا استعفا د مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ادند.[۲۱]
اندکی قبل از آن به درخواست میرزا در اواخر جمادیالثانی ۱۳۳۸ق نشستی خصوصی با حضور شماری از علما، سران عشایر و رهبران فرات اواسط در نجف تشکیل شد که طی آن قرار شد، حملهای سراسری به وسیله نیروهای مردمی علیه انگلیسیها استارت خواهد شد.[۲۲] همینطور در ۱۵ شعبان ۱۳۳۸ق موازی با ۳ مه ۱۹۲۰م اجتماع سریای دیگری در خانه وی صورت گرفت و حاضران در ارتباط مهیا بودن موقعیت انقلاب محصل علیه انگلیس صحبت گفتند و تعهد دادند که از رهنمودهای رهبرشان اطلاعت رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مینمایند.[۲۳] [۲۴]
در پی پارهای تحرکات انقلابیون مسلمان در بغداد، حکم دهنده انگلیسی آن یک سری بدن از رهبران اصلی این تکان را احضار کرد و گزینه توبیخ و ارعاب قرار بخشید. جعفر ابوالتمن، از رهبران سابق الذکر طومارای به میرزای شیرازی نوشت و از وی کمک آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد طلبید.[مستلزم منبع]
پیام برای عموم عراق
میرزای شیرازی بعداز پیشرفت دامنه نزاع در بغداد و در ادامه کشته شدن یکیاز تظاهرکنندگان به دست نیروهای انگلیس، در ۱۰ رمضان ۱۳۳۸ق/۲۹ مه ۱۹۲۰م خلال پیامی برای عموم عراق از آنها خواست که از هر منطقهای گروهی را برای مطالبه حق خود به بغداد اعزام نمایند.[۲۵] حزب «حرس الاستقلال» بعداز حصول به طومار همگانی آن را در تیراژ وسیعی به چاپ رساند و در بغداد، کاظمین و دیگر نقاط عراق توزیع کرد. در ۱۰ رمضان ۱۳۳۸ق پانزده بدن از بزرگان بغداد به نمایندگی هم محلی آنجا برای گفتمان با ویلسون قاضی انگلیسی عراق درباره دستمزد مشروع خود نزد او رفتند. در ادامه آن، شخصیتهای پر اسم و رسم کربلا و نجف نیز به اینگونه اقدامی دست زدند. میرزای شیرازی نیز طومارهایی بهاین نمایندگان نوشت و به آنها سفارش کرد که در مطالبه دستمزد عموم عراق، ترسای به خویش روش ندهند.[مستلزم منبع]
تبعید فرزند
مأموران انگلیسی، روحانی محمدرضا فرزند میرزای شیرازی و یازده بدن از فعالان انقلاب را که از سران تکانهای ضد انگلیسی به شمار میرفتند بازداشت و به جزیره «هنگام» تبعید کردند. «میجر بولی» فرماندار انگلیسی حله، در طومارای به میرزا، غرض از این فعالیت را مراقبت امنیت و دستگیری اشراری که قصد خرابی، غارت اموال و ساخت رعب و وحشت داراهستند، بیان نمود. میرزا بعد از اخذ طومار، طومارای به خط مهدی خالصی در جواب قاضی انگلیسی حله نوشت و اورا انذار کرد در شرایطیکه از گفتوگو راز گشوده زند سفارش به متانت را ملغی اعلام مینماید.[۲۶]
میرزای شیرازی در جواب به طومار میجر بولی
«به قاضی سیاسی حله میجر بولی که پروردگار هدایتش نماید. طومار شمارا خواندیم و از مضمون آن مبتلا شگفتی متعددی شدیم. چون فراخوانی نیروهای نظامی برای رویا رویی با اشخاصی که حقوق و دستمزد حیاتی و مشروع خود را مطالبه مینمایند، غیرمعقول میباشد و اصلا با اصول عدل و منطق مطابقت و همخوانی ندارد… حال میخواهم تا این پیام را به شما برسانم که توسل به نیروهای نظامی برای سرکوب مرادهای عموم، مخالف عدل و اداره مرزوبوم میباشد و اگر این توشه نیز از گفتوگو با ما سرباز زنید، پیشنهاد اینجانب به عموم مطابق رعایت ادب از ریشه ملغی می گردد و اینجانب، عموم و سیاستی را که میگیرند به حالا خویش رها می کنم. دراینصورت مسئولیت همگی پیامدهای سوء بر ذمه تو و یارانت خواهد بود.»
تاریخ آرشیو، تاریخ حرکت اسلامی در عراق، ص۲۹۲
تحقیق بر اداره کربلا
بعد از آزادی کربلا به دست انقلابیون در ۲۹ شوال سال ۱۳۳۸ق، مقرر شد شهر بوسیله دو مجلس علمی و ملی اداره گردد: مجلس علمی متشکل از تودهای از علما همانند سید هبةالدین شهرستانی، سید ابوالقاسم کاشانی، میرزا احمد خراسانی، سید حسین قزوینی و میرزا عبدالحسین شیرازی (فرزند میرزای شیرازی) بود و پژوهش به کارها شرعی و حکمیت در منازعات داخلی شهر و عشایر را برعهده داشت. مأموریت مجلس ملی، به دست آوردن مالیات، گزینش مسئولان نظامی و اداری و برقراری امنیت بود، میرزا نیز تحقیق بر هر دو مجلس را بر ذمه داشت.[۲۷]
درگذشت
میرزای شیرازی در ۱۳ ذیالحجه ۱۳۳۸ق درگذشت.[۲۸] مبنی بر برخی از منابع او در تاثیر مسمومیت به دست انگلیسیها به شهید شدن رسید.[۲۹] روحانی الشریعه اصفهانی بر لاشه وی نماز خواند.[۳۰] و در بقعه امام حسین(ع) (یکیاز حجرات صحن مقدس حسینی)دفن شد.[۳۱] در کتاب ریحانة الادب درگذشت وی در نجف و در ۶۸ سالگی مذکور میباشد.[۳۲] به مناسبت درگذشت وی مجالس ختمی در بیشتر شهرهای شیعهنشین برگزار و تعطیل همگانی اعلام شد.[۳۳][۳۴]شعرا و ادبا نیز در مرگ وی قصاید زیادی سرودند.[۳۵]
فتوای تحریم استخدام در اداره قیومیت انگلیس
میرزای شیرازی طی فتوایی در ۹ جمادیالثانی ۱۳۳۸ق اولیه مارس ۱۹۲۰ استخدام در اداره قیومت انگلیس را برای مسلمانها تحریم کرد و درپی آن تعداد متعددی از کارمندان آنجا استعفا د مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ادند.[۲۱]
اندکی قبل از آن به درخواست میرزا در اواخر جمادیالثانی ۱۳۳۸ق نشستی خصوصی با حضور شماری از علما، سران عشایر و رهبران فرات اواسط در نجف تشکیل شد که طی آن قرار شد، حملهای سراسری به وسیله نیروهای مردمی علیه انگلیسیها استارت خواهد شد.[۲۲] همینطور در ۱۵ شعبان ۱۳۳۸ق موازی با ۳ مه ۱۹۲۰م اجتماع سریای دیگری در خانه وی صورت گرفت و حاضران در ارتباط مهیا بودن موقعیت انقلاب محصل علیه انگلیس صحبت گفتند و تعهد دادند که از رهنمودهای رهبرشان اطلاعت رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مینمایند.[۲۳] [۲۴]
در پی پارهای تحرکات انقلابیون مسلمان در بغداد، حکم دهنده انگلیسی آن یک سری بدن از رهبران اصلی این تکان را احضار کرد و گزینه توبیخ و ارعاب قرار بخشید. جعفر ابوالتمن، از رهبران سابق الذکر طومارای به میرزای شیرازی نوشت و از وی کمک آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد طلبید.[مستلزم منبع]
پیام برای عموم عراق
میرزای شیرازی بعداز پیشرفت دامنه نزاع در بغداد و در ادامه کشته شدن یکیاز تظاهرکنندگان به دست نیروهای انگلیس، در ۱۰ رمضان ۱۳۳۸ق/۲۹ مه ۱۹۲۰م خلال پیامی برای عموم عراق از آنها خواست که از هر منطقهای گروهی را برای مطالبه حق خود به بغداد اعزام نمایند.[۲۵] حزب «حرس الاستقلال» بعداز حصول به طومار همگانی آن را در تیراژ وسیعی به چاپ رساند و در بغداد، کاظمین و دیگر نقاط عراق توزیع کرد. در ۱۰ رمضان ۱۳۳۸ق پانزده بدن از بزرگان بغداد به نمایندگی هم محلی آنجا برای گفتمان با ویلسون قاضی انگلیسی عراق درباره دستمزد مشروع خود نزد او رفتند. در ادامه آن، شخصیتهای پر اسم و رسم کربلا و نجف نیز به اینگونه اقدامی دست زدند. میرزای شیرازی نیز طومارهایی بهاین نمایندگان نوشت و به آنها سفارش کرد که در مطالبه دستمزد عموم عراق، ترسای به خویش روش ندهند.[مستلزم منبع]
تبعید فرزند
مأموران انگلیسی، روحانی محمدرضا فرزند میرزای شیرازی و یازده بدن از فعالان انقلاب را که از سران تکانهای ضد انگلیسی به شمار میرفتند بازداشت و به جزیره «هنگام» تبعید کردند. «میجر بولی» فرماندار انگلیسی حله، در طومارای به میرزا، غرض از این فعالیت را مراقبت امنیت و دستگیری اشراری که قصد خرابی، غارت اموال و ساخت رعب و وحشت داراهستند، بیان نمود. میرزا بعد از اخذ طومار، طومارای به خط مهدی خالصی در جواب قاضی انگلیسی حله نوشت و اورا انذار کرد در شرایطیکه از گفتوگو راز گشوده زند سفارش به متانت را ملغی اعلام مینماید.[۲۶]
میرزای شیرازی در جواب به طومار میجر بولی
«به قاضی سیاسی حله میجر بولی که پروردگار هدایتش نماید. طومار شمارا خواندیم و از مضمون آن مبتلا شگفتی متعددی شدیم. چون فراخوانی نیروهای نظامی برای رویا رویی با اشخاصی که حقوق و دستمزد حیاتی و مشروع خود را مطالبه مینمایند، غیرمعقول میباشد و اصلا با اصول عدل و منطق مطابقت و همخوانی ندارد… حال میخواهم تا این پیام را به شما برسانم که توسل به نیروهای نظامی برای سرکوب مرادهای عموم، مخالف عدل و اداره مرزوبوم میباشد و اگر این توشه نیز از گفتوگو با ما سرباز زنید، پیشنهاد اینجانب به عموم مطابق رعایت ادب از ریشه ملغی می گردد و اینجانب، عموم و سیاستی را که میگیرند به حالا خویش رها می کنم. دراینصورت مسئولیت همگی پیامدهای سوء بر ذمه تو و یارانت خواهد بود.»
تاریخ آرشیو، تاریخ حرکت اسلامی در عراق، ص۲۹۲
تحقیق بر اداره کربلا
بعد از آزادی کربلا به دست انقلابیون در ۲۹ شوال سال ۱۳۳۸ق، مقرر شد شهر بوسیله دو مجلس علمی و ملی اداره گردد: مجلس علمی متشکل از تودهای از علما همانند سید هبةالدین شهرستانی، سید ابوالقاسم کاشانی، میرزا احمد خراسانی، سید حسین قزوینی و میرزا عبدالحسین شیرازی (فرزند میرزای شیرازی) بود و پژوهش به کارها شرعی و حکمیت در منازعات داخلی شهر و عشایر را برعهده داشت. مأموریت مجلس ملی، به دست آوردن مالیات، گزینش مسئولان نظامی و اداری و برقراری امنیت بود، میرزا نیز تحقیق بر هر دو مجلس را بر ذمه داشت.[۲۷]
درگذشت
میرزای شیرازی در ۱۳ ذیالحجه ۱۳۳۸ق درگذشت.[۲۸] مبنی بر برخی از منابع او در تاثیر مسمومیت به دست انگلیسیها به شهید شدن رسید.[۲۹] روحانی الشریعه اصفهانی بر لاشه وی نماز خواند.[۳۰] و در بقعه امام حسین(ع) (یکیاز حجرات صحن مقدس حسینی)دفن شد.[۳۱] در کتاب ریحانة الادب درگذشت وی در نجف و در ۶۸ سالگی مذکور میباشد.[۳۲] به مناسبت درگذشت وی مجالس ختمی در بیشتر شهرهای شیعهنشین برگزار و تعطیل همگانی اعلام شد.[۳۳][۳۴]شعرا و ادبا نیز در مرگ وی قصاید زیادی سرودند.[۳۵]
راهنمای انتخاب مسجد مناسب برای برگزاری مراسم ختم در مشهد