مجله خبری مساجد

مَشْغَرَه
مَشْغَرَه، شهری بنا شده در دامنه‌های جبل لبنان، بر گوشه وادی‌ای که نهر لیتانی آن را به دو قسمت دشت حرم و جبل دلیل تقسیم نموده است.

مشغره خیلی زود در شیوه موضوع سازی تکان علمی شیعی جبل دلیل تلاشهای خویش را آغاز کردند. اسم یوسف بن حاتِم مشغری که به حلّه رفت و در آنجا درس خواند، دانسته میباشد.[۳۴] بعد از وی تا زمان محمدبن حسین بن محمدبن محمدبن مکی (متوفی ح ۹۰۳) وقفه‌ای زمانبر در شغل‌های علمی مشغره بوجود آمد. او نیای قوم حرّ میباشد. تاریخ این قوم، در واقع تاریخ فرهنگی مشغره مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.

هجرت به مشغر
اول هر کس حرّ عاملی از فی مابین اسلاف خویش معرفی کرده، جدّ پدرش، محمد بن حسین حر عاملی مشغری میباشد. آوازه وی به مشغری نشانه میدهد که او، به احتمال بسیار، اول شخص از قوم و قبیله حرّ میباشد که از دمشق به مشغره مسافرت نموده است. احتمالا سفر او از دمشق به مشغره، با سقوط ممالیک شام و افتادن شام به دست حکومت عثمانی و سیاستهای ضد شیعی آنها مرتبط بوده میباشد. هر سه فرزند وی، محمد و عبدالسلام و علی، اهل دانش بودند. روحانی حرّعاملی[۳۵] از عموی بابا خویش، محمدبن محمد، با وصف فقید فاضل متفحص و مدقق خاطر کرده و از تبحر او در لهجه عربی صحبت گفته و افزوده که وی شعر سرا و ادیب و حاذق در رشته انشا بوده و در جایی دیگر[۳۶] او را برگزیدگانِ اهل بعدازظهر خویش در علم ها عقلی شمرده میباشد. به نوشته حرّعاملی،[۳۷] او نزد پدرش و روحانی حسن مالک معالم و سید محمد صاحب و مالک مدارک درس رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خوانده میباشد.

از فی مابین رفتن حوزه مشغره
با هجرت فرزندان محمد بن حسین حر عاملی، حوزه علمیه مشغره نیز از بین رفت، البته علم آموختگان این حوزه در مکانهای دیگر به شغل علمی سرگرم شدند.

خصوصیت اساسی بستگان حرّ رغبت اخباری آنهاست. این میل در روحانی حرّ عاملی، بنیانگذار حقیقی و واقعی اخباریگری در جمهوری اسلامی ایران، چشم میشود.

جُبَع
جُبَع/ جُباع، شهری مشرف بر صیدا میباشد. درباره تاریخ رابطه جبع با مرکزها علمی شیعه تا قبل از قرن نهم اطلاعی در مشت وجود ندارد. احتمالا مسافرت شیعه‌ها به‌این شهر، در‌پی فتح شام و مصر به دست حکومت عثمانی و تغییر و تحول اوضاع و احوال جبل استدلال، سبب ساز تکوین حوزه آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد جباع گردیده‌است.

رونق حوزه جبع
شهیدثانی و فرزندانش، که در حوزه جبع درس دادن می‌کردند، منجر رونق فراوان و به نقط ی اوج وصال این حوزه شدند.
قبل از شهید نیز عالمانی در حوزه جبع به شغل و درس دادن اشتغال داشتند، برای مثال علی بن احمد نحاریری (متوفی ۹۲۵)، بابا شهید؛ عبدالصمدبن محمد جباعی (متوفی ۹۳۵)؛ و حسین بن ابی الحسن موسوی (متوفی ۹۶۳)، نیای آل ابی الحسن، که نَسَب قوم و قبیله صدر به وی می رسد.
نقط ی اوج رونق حوزه جبع در عصر شهید ثانی بوده میباشد. شهید ثانی در جبع، تا ۹۵۵ق، به درس دادن و تألیف پرداخت.
به نوشته عودی جزینی،[۳۸] در ۹۵۵ متانت شهید به آخر رسید و دشمنانش به وی هجوم بردند و این دشمنی‌ها به شهیدشدن او انجامید. با شهیدشدن وی، رفته رفته حوزه جبع نیز معدود روشنایی شد، هر یکسری شهید شاگردان بخش اعظمی تربیت کرد و اثر ها فراوانی نگاشت که بعضی از آن‌ها هنوز هم درس دادن میشوند و محل مراجعه‌اند. درس آموختگان حوزه جبل استدلال و اثر ها تألیف گردیده این حوزه بیشترین سهم و تأثیر را در تکوین حوزه اصفهان، ناحیههای شیعه و حتی حوزه نجفِ متأخر داشته میباشد.

مَشْغَرَه
مَشْغَرَه، شهری بنا شده در دامنه‌های جبل لبنان، بر گوشه وادی‌ای که نهر لیتانی آن را به دو قسمت دشت حرم و جبل دلیل تقسیم نموده است.

مشغره خیلی زود در شیوه موضوع سازی تکان علمی شیعی جبل دلیل تلاشهای خویش را آغاز کردند. اسم یوسف بن حاتِم مشغری که به حلّه رفت و در آنجا درس خواند، دانسته میباشد.[۳۴] بعد از وی تا زمان محمدبن حسین بن محمدبن محمدبن مکی (متوفی ح ۹۰۳) وقفه‌ای زمانبر در شغل‌های علمی مشغره بوجود آمد. او نیای قوم حرّ میباشد. تاریخ این قوم، در واقع تاریخ فرهنگی مشغره مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.

هجرت به مشغر
اول هر کس حرّ عاملی از فی مابین اسلاف خویش معرفی کرده، جدّ پدرش، محمد بن حسین حر عاملی مشغری میباشد. آوازه وی به مشغری نشانه میدهد که او، به احتمال بسیار، اول شخص از قوم و قبیله حرّ میباشد که از دمشق به مشغره مسافرت نموده است. احتمالا سفر او از دمشق به مشغره، با سقوط ممالیک شام و افتادن شام به دست حکومت عثمانی و سیاستهای ضد شیعی آنها مرتبط بوده میباشد. هر سه فرزند وی، محمد و عبدالسلام و علی، اهل دانش بودند. روحانی حرّعاملی[۳۵] از عموی بابا خویش، محمدبن محمد، با وصف فقید فاضل متفحص و مدقق خاطر کرده و از تبحر او در لهجه عربی صحبت گفته و افزوده که وی شعر سرا و ادیب و حاذق در رشته انشا بوده و در جایی دیگر[۳۶] او را برگزیدگانِ اهل بعدازظهر خویش در علم ها عقلی شمرده میباشد. به نوشته حرّعاملی،[۳۷] او نزد پدرش و روحانی حسن مالک معالم و سید محمد صاحب و مالک مدارک درس رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خوانده میباشد.

از فی مابین رفتن حوزه مشغره
با هجرت فرزندان محمد بن حسین حر عاملی، حوزه علمیه مشغره نیز از بین رفت، البته علم آموختگان این حوزه در مکانهای دیگر به شغل علمی سرگرم شدند.

خصوصیت اساسی بستگان حرّ رغبت اخباری آنهاست. این میل در روحانی حرّ عاملی، بنیانگذار حقیقی و واقعی اخباریگری در جمهوری اسلامی ایران، چشم میشود.

جُبَع
جُبَع/ جُباع، شهری مشرف بر صیدا میباشد. درباره تاریخ رابطه جبع با مرکزها علمی شیعه تا قبل از قرن نهم اطلاعی در مشت وجود ندارد. احتمالا مسافرت شیعه‌ها به‌این شهر، در‌پی فتح شام و مصر به دست حکومت عثمانی و تغییر و تحول اوضاع و احوال جبل استدلال، سبب ساز تکوین حوزه آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد جباع گردیده‌است.

رونق حوزه جبع
شهیدثانی و فرزندانش، که در حوزه جبع درس دادن می‌کردند، منجر رونق فراوان و به نقط ی اوج وصال این حوزه شدند.
قبل از شهید نیز عالمانی در حوزه جبع به شغل و درس دادن اشتغال داشتند، برای مثال علی بن احمد نحاریری (متوفی ۹۲۵)، بابا شهید؛ عبدالصمدبن محمد جباعی (متوفی ۹۳۵)؛ و حسین بن ابی الحسن موسوی (متوفی ۹۶۳)، نیای آل ابی الحسن، که نَسَب قوم و قبیله صدر به وی می رسد.
نقط ی اوج رونق حوزه جبع در عصر شهید ثانی بوده میباشد. شهید ثانی در جبع، تا ۹۵۵ق، به درس دادن و تألیف پرداخت.
به نوشته عودی جزینی،[۳۸] در ۹۵۵ متانت شهید به آخر رسید و دشمنانش به وی هجوم بردند و این دشمنی‌ها به شهیدشدن او انجامید. با شهیدشدن وی، رفته رفته حوزه جبع نیز معدود روشنایی شد، هر یکسری شهید شاگردان بخش اعظمی تربیت کرد و اثر ها فراوانی نگاشت که بعضی از آن‌ها هنوز هم درس دادن میشوند و محل مراجعه‌اند. درس آموختگان حوزه جبل استدلال و اثر ها تألیف گردیده این حوزه بیشترین سهم و تأثیر را در تکوین حوزه اصفهان، ناحیههای شیعه و حتی حوزه نجفِ متأخر داشته میباشد.