6 ـ سپس به رکـوع رفته میگوید: «الله أکبر» و دو دست خویش را بر زانوی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خویش میگذارد و میگوید: «سبحان ربی العظیم» (منزه میباشد خدا تعالی اینجانب).
و سنت میباشد که سه توشه یا این که بیشتر آنرا تکرار نماید.
7 ـ آن گاه رمز را از رکوع بلند کرده میگوید: «سمع الله لمن حمده» (آفریدگار می شنود ـ و می پذیرد ـ ثنا کسیکه اورا حمد کند)، خواه إمام باشد و یا این که منفرد (تنهاگذار).
و پس از راست شدن و آهسته به چنگ آوردن از رکوع میگوید: «ربنا ولک الحمد».
(ای خدا ما! حمد حقیقی و واقعی ویژهء تو میباشد).
البته در شرایطی که مقتدی باشـد دراین هنـگام میگوید: «ربنا ولک الحمد …»
8 ـ آنگاه سـجـده کرده می گویـد: «الله أکبر» و بر اعضای هفتـگانه خویش سـجده می نماید که رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد عبارتنـد از:
پیشانی با بینی، و کف هر دو دست، و هر دو زانو، و رمز انگشتان دو پا، و میگوید: «سبحان ربی الأعلی »، منزه میباشد خداوند والا اینجانب.
سه توشه و یا این که بیشتر آنرا تکرار می نماید، افزون بر آن هر چه دوست داشت میتواند دعا نماید.
9 ـ آنگاه در حالیکه راز خویش را از سجـده بلند می نماید می گویـد: «الله أکبر» سپس بر پای چپ خویش مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می نشیند و پای راستش را نصب می نماید و دستهایش را روی ران و زانویش می گذرد
10 ـ بعد از آن در حالی که «الله أکبر» میگوید سجـدهء دوم را بجا میآورد، آنچه در سجدهء أول جاری ساختن داده در سجدهء دوم نیز تکرارش می نماید.
11 ـ بعد از آن «الله أکبر» گویان برای رکعت دوم بلند میگردد، به این ترتیب رکعت أول آحاد می خواهد شد.
12 ـ بعد از آن سورهء فاتحه و یک سوره (یا این که تعدادی آیهء دیگر) از قـرآن میخواند و به رکوع می رود، از رکـوع بلند میشود بعد از آن عیناً مانند أول دو سجده می نماید.
13 ـ بعداز قیام کردن از سجـدهء دوم همچنانکه میان دو سجــده نشسته بـود می نشیند و بعد «التحیات» را بنابراین میخواند: «التحیات لله والصلوات والطیبات السـلام علیک أیها النبی ورحمة الله وبرکاته السلام علینا وعلی عباد الله الصالحین، أشهد أن لا إله إلاَّ الله، وأشهد أنَّ محمداً عبده ورسوله».
یعنی (کل تعظیم ها و نمازها و بقیه پاکیها تنها از آن خداست، درود و عفو وبخشش و برکات پروردگار بر تو باد ای رسول، و درود بر ما باد و بر بندگان درستکار معبود، مدرک می دهم که جز خدای بر حـق معبودی وجود ندارد، و سند می دهم که محمد نبی و نبی اوست).
بعد درصورتیکه نماز دو رکعتی بود مانند نماز صبـح و آدینه و هر دو عید، همچنان به نشستن خویش ادامه میدهد و نمازش را با تلاوت این سلام بدون نقص می نماید: «اللهم صلِ علی محمدٍ وعلی آل محمد کما صلیتَ علی إبراهیم وعلی آل إبراهیم إنَّک حمیدٌ مجید، وبارک علی محمدٍ وعلی آل محمد کما بارکتَ علی إبراهیـم وعلی آل إبراهیم إنَّک حمیدٌ مجید».
(توشه إلها! سلام و عفو وبخشش نازل فرما بر محمد و آل محمد، چنانکه بر إبراهیم و آل إبراهیـم عفو فرستادی، تو حمد گردیده و بزرگوار هستی). (پروردگارا! برکت نازل فرما بر محمد و آل محمد، چنانکه بر إبراهیم و آل إبراهیـم برکت نازل فرمودی، تو ثنا گردیده و بزرگواری). و از چهار چیز به آفریدگار جانبداری میبرد: «اللهم إنی أعوذ بک اینجانب عذاب دوزخ وجهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحیا والممات، ومن فتنة المسیح الدجال».
(خداوندا! اینجانب به تو حمایت میبرم از عـذاب جهنم، و عـذاب قبر، وفتنهء معاش و برزخ، و فتنهء مسیح دجال). آنگاه آنچه از نه جهان و آخرت بخواهد دعا می نماید، چه اینکه در نماز فرض، و چه در نماز سنت و نفل باشد.
بعد از آن بسوی راست درود میدهد: «السلام علیکم ورحمة الله»، همچنان بسـوی چپ: «السـلام علیکم ورحمة الله».
و در صورتی نماز سـه رکعت باشد مانند نماز مغرب، و یا این که چهار رکعت باشد مانند نمازهای ظهر و بعد از ظهر و عشاء پس از التحیات «الله أکبر» گویان بلند میشود و صرفا سورهء الفاتحه را قرائت می نماید.
بعد مانند دو رکعت أول رکوع و سجود می نماید، در رکعت چهارم نیز به به عبارتی ترتیب، بجز اینکه در وقت نشستن بطور متورک می نشیند، یعنی: پای چپ خـود را تحت پای راست گذارده و مقعد خویش را بر زمین میگذارد و پای راست خویش را نصب می نماید.
آن گاه پس از رکعت سوم در نماز مغرب، و پس از رکعت چهارم در نمازهای ظهر و بعد از ظهر و عشـاء تشهد أخیر را میخواند، و بر نبی (صلی الله علیه وسلم ) سلام می فرستد، و در حالتیکه خواست دعا می نماید. بعد از آن به دو طرفش مثل أول درود میدهد، بنابراین تا اینجا نمازش کل گردیدهاست.
نماز آدینه:
آئین اسلام اجتماع را دوست داراست و به اجتماع و هماهنگی دعوت می نماید و تفرقه را ناپسند می شمارد و از آن تنفر و هجران میجوید.
و هیچ فرصتی از فرصتهای آشنائی متقابل و أُنس تصاحب کردن و دوستی و اجتماع و هماهنگی در بین مسلیمن بکر مگر اینکه آنها را به آن دعوت نموده و دستور نموده است.
و روز آدینه، روز عیدی برای مسلمان ها میباشد که در آن به عنوان کردن و قدردانی خـدا سرگرم می شوند، و در منزل های معبود اجتماع کرده از جهان و گرفتاریهای آن خویش را بدور می کنند تا فریضه ای از فرائض معبود را ایفا دهند، و به توجیهات و سفارشات خطباء و موعظه علماء در خطبه های آدینه که بمثابهء درسی از دروس هفته میباشد و امامان و خطبای آدینه مشاکل هفتگی جامعه را درمان می نمایند گوش فرا دهند.
آفریدگار میفرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِی لِلصَّلاَةِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَی ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ(9)فَإِذَا قُضِیَتِ الصَّلاَةُ فَانتَشِرُوا فِی الأرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیرًا لَّعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ(10). [الجمعة].
[ای مؤمنان، زیرا در روز آدینه برای نماز ندا داده شد، به (عبادت و) خاطرِ معبود بشتابید و خرید و فروش را رها نمایید. در صورتی بدانید این برایتان خوب میباشد بعد زیرا نمازگزارده خواهد شد، در زمین متفرق گردید و از ادب خداوند بجویید و معبود را بسیار حافظه فرمایید تا شما رستگار گردید].
و نماز آدینه بر هر مرد مسلمان و بالغ و آزاد و مقیم واجب میباشد.
رسـول خداوند (صلی الله علیه وسلم ) بر آن مواظبت کرده و کسانیکه آنرا سوراخ می نمایند شدیداً ارعاب نموده است. چنانکه میفرماید: «لینتهین أقوام عن ودعهم الجمعات أو لیختمن الله علی قلوبهم ثم لیکونن اینجانب الغافلین». [مسلم].
بخدا عهدوپیمان که مردمی از سوراخ نماز آدینه گشوده میآیند، یااینکه آفریدگار بر قلبهای آن ها مهر می زند و سپس آنها از غافلان و فراموش شدگان خواهند شد. و همینطور آن حضرت (صلی الله علیه وسلم ) میفرماید: «اینجانب سوراخ ثلاث عده تهاوناً طبع الله علی قلبه». [أحمد ودارمی وأبو داود وترمذی ونسائی وحاکم].
کسیکه سه نماز آدینه را از روی تهاون و کسالت سوراخ نماید پروردگار بر قلب وی مُهر میزند.
نماز آدینه بجز در مساجد درست وجود ندارد، آنجایی که مسلمانها در آن عده میشوند و إمام بر آنان خطبه میخواند و آنهارا پند و إرشاد می کند، اینرا هم می بایست دقت داشت که کلام اعلام کردن در اثنای تلاوت خطبه حـرام میباشد، حتی در حالتیکه به رفیقت بگوئی ساکت شو، کنسل و بیهوده گفته ای.
و نماز آدینه دو رکعت میباشد و مسلمان اقتداء به إمام خویش با جماعت آنرا جاری ساختن میدهد.
نماز جماعت:
نماز با جماعت بیست و هفت جايگاه «27» از نماز تنهائی فضلیت بیشتری داراست. این حدیث از ابن قدمت رضی الله عنهما از نبی (صلی الله علیه وسلم ) داستان گردیده چنانکه در درست بخاری آمده میباشد.
و در حدیث دیگری آمده که فرستاده معبود (صلی الله علیه وسلم ) فرمودند: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام ثم أخالف إلی فامیل فی منازلهم لا یشهدون الصلاة فی جماعة فأحرقها علیهم». [متفق علیه].
همانا تصمیم گرفتم که فرمان دهم إقامه نماز گفته خواهد شد و آغاز به قرائت نماز نمایند، بعد بطرف مردمی بروم که در خـانه هایشان میباشند و به جماعت حاضر نمیشوند پس منزل هایشان را بر آنها حریق زنم.
درصورتیکه قانون شکنی آنان از نماز جماعت معصیت بـزرگی خلا پیامبر الله (صلی الله علیه وسلم ) آنها را به سوختن منزل هایشان ترساندن نمیکرد.
خـداوند میفرماید: وَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّکَاةَ وَارْکَعُواْ مَعَ الرَّاکِعِینَ(43). [البقرة].
[و نماز بر پای دارید و زکات بپردازید و با رکوع کنندگان رکوع نمائید].
نص مصرح و واضحی میباشد در وجوب شرکت کردن نماز گزاران در نماز جماعت.
أذکار و أورادی که بعداز نماز گفته می گردد:
سنت میباشد که بعداز نماز سـه توشه استغفر الله بگویـد، و افزون بر آن میگوید: «اللهم أنت السلام ومنک السلام تبارکت یا این که ذا الجلال والإکرام، لا إله إلاَّ الله وحده لا سهم دار له، له الملک وله الحمد، وهو علی تک تک شیء قدیـر، اللهم لا بازدارنده لما أعطیت، ولا معطی لما منعت، ولا ینفع ذا الجد منک الجد». سپس(33) سبحان الله و(33) الحمد لله و(33) الله أکبر میگوید که جمعاً(99) توشه میگردد، و برای کامل شدن عدد(100) میگوید: «لا إله إلاَّ الله وحـده لا سهم دار له، له الملک وله الحمد، وهـو علی تک تک شیء قدیـر». بعد آیـة الکرسی: الله لا إله إلاَّ هو الحی القیوم لا تأخذه سنة ولا نوم….. [البقرة 185]. وقل هو الله أحـد. [اخلاص]. وقل أعوذ برب الفلق. [الفلق]. و قل أعـوذ برب الناس. [الناس] .را میخواند. و مستحب میباشد که سه سـورهء قبل را پس از نمازهای صبـح و مغرب سـه توشه تکرار کنـد. و همینطور: «لا إله إلاَّ الله وحـده لا سهم دار له، له الملک وله الحمد، وهـو علی مجموع شیء قدیر» (10) سکو بگوید.
ولی آحاد این أذکار و أوراد سنت بوده واجب وجود ندارد.
سنتهای راتبه:
برای هر مسلمان مستحب میباشد که بر «12» رکعت نماز سنت مواظبت نماید بشرطیکه مقیم باشد. که عبارتند از: چهار رکعت پیش از نماز ظهر و دو رکعت بعـد از آن، و دو رکعت پس از نماز معـرب، و دو رکعت بعـد از نماز عشاء، و دو رکعت پیش از نماز صبـح. أما در وقت سفـر نبی (صلی الله علیه وسلم ) سنتهای ظهر و مغرب و عشاء و سوراخ می کردند، و بر سنت صبـح و نماز وتر مراقبت می کردند. و بر ما میباشد که خلق و خوی فرستاده الله (صلی الله علیه وسلم ) را أسوه و قدوهء حسنهء خویش بدانیم خـداوند میفرماید: لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ(21). [الأحزاب].
[به حقیقت برای شما، در نبی پروردگار سرمشقی نیکوست].
و گفتار نبی الله (صلی الله علیه وسلم ) که فرمودند: «صلوا کما رأیتمونی أصلی». [بـخاری].
نماز بخوانید همچنانکه منرا دیدید نماز میخوانم.
نماز مسافر:
آفریدگار میفرماید: یُرِیدُ اللّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَلاَ یُرِیدُ بِکُمُ الْعُسْرَ وَلِتُکْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَلِتُکَبِّرُواْ اللّهَ عَلَی مَا هَدَاکُمْ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ(185). [البقرة].
[معبود در حق شما سادگی میخواهد، و در حق شما دشواری نمیخواهد، و تا شمارِ(روزه) را بی نقص نمایید، و خدا را به پاس آنکه هدایتتان کرد، گران قدر بدارید. و باشد که قدردانی بگزارید].
بلی اسلام اینگونه میباشد، هیچگاه فعالیت دشواری بر عهدهء کسی نمی گذارد، مگر بأندازهء یارا و توانائی آن، و أوامری که بداند در خور یارا آنها وجود ندارد واجب نمی نماید. از آنجائی که در مهاجرت احتمال سختی و رنج وجود داشت آفریدگار به دو چیز اذن داده میباشد:
1 ـ قصر نماز: که بنابر این سادگی نماز چـهار رکعتی به دو رکعت تخفیف مییابد، پس در شرایطیکه شما در مهاجرت بودی می بایست نماز ظهر و بعد از ظهر و عشاء را به مکان چهار رکعت دو رکعت بخوانی، البته نماز مغرب و صبح به موقعیت خویش باقی میمانند و در آن ها قصر و تخفیفی وجود ندارد. قصر نماز اذن و کادو ای میباشد از طرف خـداونـد به بندگان متقی و پرهیزگارش، و خـداوند دوست دارااست که مخلوق همچنانکه فرائض اورا اعمال میدهد به مورد ها رخصت و تخفیف وی نیز شغل کند.
و هیچ فرقی در نوع وسیلهء هجرت وجود ندارد، چه هجرت با ماشین و هواپیما و کشتی و قطار باشد، و یا این که با اسب و شتر و الاغ و چهارپایان، و یا این که با پای پیاده باشد، همهء اینها نام مهاجرت بر آن اطـلاق میشود و در هر شکل نماز قصر خوانده میگردد.
6 ـ سپس به رکـوع رفته میگوید: «الله أکبر» و دو دست خویش را بر زانوی آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خویش میگذارد و میگوید: «سبحان ربی العظیم» (منزه میباشد خدا تعالی اینجانب).
و سنت میباشد که سه توشه یا این که بیشتر آنرا تکرار نماید.
7 ـ آن گاه رمز را از رکوع بلند کرده میگوید: «سمع الله لمن حمده» (آفریدگار می شنود ـ و می پذیرد ـ ثنا کسیکه اورا حمد کند)، خواه إمام باشد و یا این که منفرد (تنهاگذار).
و پس از راست شدن و آهسته به چنگ آوردن از رکوع میگوید: «ربنا ولک الحمد».
(ای خدا ما! حمد حقیقی و واقعی ویژهء تو میباشد).
البته در شرایطی که مقتدی باشـد دراین هنـگام میگوید: «ربنا ولک الحمد …»
8 ـ آنگاه سـجـده کرده می گویـد: «الله أکبر» و بر اعضای هفتـگانه خویش سـجده می نماید که رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد عبارتنـد از:
پیشانی با بینی، و کف هر دو دست، و هر دو زانو، و رمز انگشتان دو پا، و میگوید: «سبحان ربی الأعلی »، منزه میباشد خداوند والا اینجانب.
سه توشه و یا این که بیشتر آنرا تکرار می نماید، افزون بر آن هر چه دوست داشت میتواند دعا نماید.
9 ـ آنگاه در حالیکه راز خویش را از سجـده بلند می نماید می گویـد: «الله أکبر» سپس بر پای چپ خویش مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می نشیند و پای راستش را نصب می نماید و دستهایش را روی ران و زانویش می گذرد
10 ـ بعد از آن در حالی که «الله أکبر» میگوید سجـدهء دوم را بجا میآورد، آنچه در سجدهء أول جاری ساختن داده در سجدهء دوم نیز تکرارش می نماید.
11 ـ بعد از آن «الله أکبر» گویان برای رکعت دوم بلند میگردد، به این ترتیب رکعت أول آحاد می خواهد شد.
12 ـ بعد از آن سورهء فاتحه و یک سوره (یا این که تعدادی آیهء دیگر) از قـرآن میخواند و به رکوع می رود، از رکـوع بلند میشود بعد از آن عیناً مانند أول دو سجده می نماید.
13 ـ بعداز قیام کردن از سجـدهء دوم همچنانکه میان دو سجــده نشسته بـود می نشیند و بعد «التحیات» را بنابراین میخواند: «التحیات لله والصلوات والطیبات السـلام علیک أیها النبی ورحمة الله وبرکاته السلام علینا وعلی عباد الله الصالحین، أشهد أن لا إله إلاَّ الله، وأشهد أنَّ محمداً عبده ورسوله».
یعنی (کل تعظیم ها و نمازها و بقیه پاکیها تنها از آن خداست، درود و عفو وبخشش و برکات پروردگار بر تو باد ای رسول، و درود بر ما باد و بر بندگان درستکار معبود، مدرک می دهم که جز خدای بر حـق معبودی وجود ندارد، و سند می دهم که محمد نبی و نبی اوست).
بعد درصورتیکه نماز دو رکعتی بود مانند نماز صبـح و آدینه و هر دو عید، همچنان به نشستن خویش ادامه میدهد و نمازش را با تلاوت این سلام بدون نقص می نماید: «اللهم صلِ علی محمدٍ وعلی آل محمد کما صلیتَ علی إبراهیم وعلی آل إبراهیم إنَّک حمیدٌ مجید، وبارک علی محمدٍ وعلی آل محمد کما بارکتَ علی إبراهیـم وعلی آل إبراهیم إنَّک حمیدٌ مجید».
(توشه إلها! سلام و عفو وبخشش نازل فرما بر محمد و آل محمد، چنانکه بر إبراهیم و آل إبراهیـم عفو فرستادی، تو حمد گردیده و بزرگوار هستی). (پروردگارا! برکت نازل فرما بر محمد و آل محمد، چنانکه بر إبراهیم و آل إبراهیـم برکت نازل فرمودی، تو ثنا گردیده و بزرگواری). و از چهار چیز به آفریدگار جانبداری میبرد: «اللهم إنی أعوذ بک اینجانب عذاب دوزخ وجهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحیا والممات، ومن فتنة المسیح الدجال».
(خداوندا! اینجانب به تو حمایت میبرم از عـذاب جهنم، و عـذاب قبر، وفتنهء معاش و برزخ، و فتنهء مسیح دجال). آنگاه آنچه از نه جهان و آخرت بخواهد دعا می نماید، چه اینکه در نماز فرض، و چه در نماز سنت و نفل باشد.
بعد از آن بسوی راست درود میدهد: «السلام علیکم ورحمة الله»، همچنان بسـوی چپ: «السـلام علیکم ورحمة الله».
و در صورتی نماز سـه رکعت باشد مانند نماز مغرب، و یا این که چهار رکعت باشد مانند نمازهای ظهر و بعد از ظهر و عشاء پس از التحیات «الله أکبر» گویان بلند میشود و صرفا سورهء الفاتحه را قرائت می نماید.
بعد مانند دو رکعت أول رکوع و سجود می نماید، در رکعت چهارم نیز به به عبارتی ترتیب، بجز اینکه در وقت نشستن بطور متورک می نشیند، یعنی: پای چپ خـود را تحت پای راست گذارده و مقعد خویش را بر زمین میگذارد و پای راست خویش را نصب می نماید.
آن گاه پس از رکعت سوم در نماز مغرب، و پس از رکعت چهارم در نمازهای ظهر و بعد از ظهر و عشـاء تشهد أخیر را میخواند، و بر نبی (صلی الله علیه وسلم ) سلام می فرستد، و در حالتیکه خواست دعا می نماید. بعد از آن به دو طرفش مثل أول درود میدهد، بنابراین تا اینجا نمازش کل گردیدهاست.
نماز آدینه:
آئین اسلام اجتماع را دوست داراست و به اجتماع و هماهنگی دعوت می نماید و تفرقه را ناپسند می شمارد و از آن تنفر و هجران میجوید.
و هیچ فرصتی از فرصتهای آشنائی متقابل و أُنس تصاحب کردن و دوستی و اجتماع و هماهنگی در بین مسلیمن بکر مگر اینکه آنها را به آن دعوت نموده و دستور نموده است.
و روز آدینه، روز عیدی برای مسلمان ها میباشد که در آن به عنوان کردن و قدردانی خـدا سرگرم می شوند، و در منزل های معبود اجتماع کرده از جهان و گرفتاریهای آن خویش را بدور می کنند تا فریضه ای از فرائض معبود را ایفا دهند، و به توجیهات و سفارشات خطباء و موعظه علماء در خطبه های آدینه که بمثابهء درسی از دروس هفته میباشد و امامان و خطبای آدینه مشاکل هفتگی جامعه را درمان می نمایند گوش فرا دهند.
آفریدگار میفرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِی لِلصَّلاَةِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَی ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ(9)فَإِذَا قُضِیَتِ الصَّلاَةُ فَانتَشِرُوا فِی الأرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیرًا لَّعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ(10). [الجمعة].
[ای مؤمنان، زیرا در روز آدینه برای نماز ندا داده شد، به (عبادت و) خاطرِ معبود بشتابید و خرید و فروش را رها نمایید. در صورتی بدانید این برایتان خوب میباشد بعد زیرا نمازگزارده خواهد شد، در زمین متفرق گردید و از ادب خداوند بجویید و معبود را بسیار حافظه فرمایید تا شما رستگار گردید].
و نماز آدینه بر هر مرد مسلمان و بالغ و آزاد و مقیم واجب میباشد.
رسـول خداوند (صلی الله علیه وسلم ) بر آن مواظبت کرده و کسانیکه آنرا سوراخ می نمایند شدیداً ارعاب نموده است. چنانکه میفرماید: «لینتهین أقوام عن ودعهم الجمعات أو لیختمن الله علی قلوبهم ثم لیکونن اینجانب الغافلین». [مسلم].
بخدا عهدوپیمان که مردمی از سوراخ نماز آدینه گشوده میآیند، یااینکه آفریدگار بر قلبهای آن ها مهر می زند و سپس آنها از غافلان و فراموش شدگان خواهند شد. و همینطور آن حضرت (صلی الله علیه وسلم ) میفرماید: «اینجانب سوراخ ثلاث عده تهاوناً طبع الله علی قلبه». [أحمد ودارمی وأبو داود وترمذی ونسائی وحاکم].
کسیکه سه نماز آدینه را از روی تهاون و کسالت سوراخ نماید پروردگار بر قلب وی مُهر میزند.
نماز آدینه بجز در مساجد درست وجود ندارد، آنجایی که مسلمانها در آن عده میشوند و إمام بر آنان خطبه میخواند و آنهارا پند و إرشاد می کند، اینرا هم می بایست دقت داشت که کلام اعلام کردن در اثنای تلاوت خطبه حـرام میباشد، حتی در حالتیکه به رفیقت بگوئی ساکت شو، کنسل و بیهوده گفته ای.
و نماز آدینه دو رکعت میباشد و مسلمان اقتداء به إمام خویش با جماعت آنرا جاری ساختن میدهد.
نماز جماعت:
نماز با جماعت بیست و هفت جايگاه «27» از نماز تنهائی فضلیت بیشتری داراست. این حدیث از ابن قدمت رضی الله عنهما از نبی (صلی الله علیه وسلم ) داستان گردیده چنانکه در درست بخاری آمده میباشد.
و در حدیث دیگری آمده که فرستاده معبود (صلی الله علیه وسلم ) فرمودند: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام ثم أخالف إلی فامیل فی منازلهم لا یشهدون الصلاة فی جماعة فأحرقها علیهم». [متفق علیه].
همانا تصمیم گرفتم که فرمان دهم إقامه نماز گفته خواهد شد و آغاز به قرائت نماز نمایند، بعد بطرف مردمی بروم که در خـانه هایشان میباشند و به جماعت حاضر نمیشوند پس منزل هایشان را بر آنها حریق زنم.
درصورتیکه قانون شکنی آنان از نماز جماعت معصیت بـزرگی خلا پیامبر الله (صلی الله علیه وسلم ) آنها را به سوختن منزل هایشان ترساندن نمیکرد.
خـداوند میفرماید: وَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّکَاةَ وَارْکَعُواْ مَعَ الرَّاکِعِینَ(43). [البقرة].
[و نماز بر پای دارید و زکات بپردازید و با رکوع کنندگان رکوع نمائید].
نص مصرح و واضحی میباشد در وجوب شرکت کردن نماز گزاران در نماز جماعت.
أذکار و أورادی که بعداز نماز گفته می گردد:
سنت میباشد که بعداز نماز سـه توشه استغفر الله بگویـد، و افزون بر آن میگوید: «اللهم أنت السلام ومنک السلام تبارکت یا این که ذا الجلال والإکرام، لا إله إلاَّ الله وحده لا سهم دار له، له الملک وله الحمد، وهو علی تک تک شیء قدیـر، اللهم لا بازدارنده لما أعطیت، ولا معطی لما منعت، ولا ینفع ذا الجد منک الجد». سپس(33) سبحان الله و(33) الحمد لله و(33) الله أکبر میگوید که جمعاً(99) توشه میگردد، و برای کامل شدن عدد(100) میگوید: «لا إله إلاَّ الله وحـده لا سهم دار له، له الملک وله الحمد، وهـو علی تک تک شیء قدیـر». بعد آیـة الکرسی: الله لا إله إلاَّ هو الحی القیوم لا تأخذه سنة ولا نوم….. [البقرة 185]. وقل هو الله أحـد. [اخلاص]. وقل أعوذ برب الفلق. [الفلق]. و قل أعـوذ برب الناس. [الناس] .را میخواند. و مستحب میباشد که سه سـورهء قبل را پس از نمازهای صبـح و مغرب سـه توشه تکرار کنـد. و همینطور: «لا إله إلاَّ الله وحـده لا سهم دار له، له الملک وله الحمد، وهـو علی مجموع شیء قدیر» (10) سکو بگوید.
ولی آحاد این أذکار و أوراد سنت بوده واجب وجود ندارد.
سنتهای راتبه:
برای هر مسلمان مستحب میباشد که بر «12» رکعت نماز سنت مواظبت نماید بشرطیکه مقیم باشد. که عبارتند از: چهار رکعت پیش از نماز ظهر و دو رکعت بعـد از آن، و دو رکعت پس از نماز معـرب، و دو رکعت بعـد از نماز عشاء، و دو رکعت پیش از نماز صبـح. أما در وقت سفـر نبی (صلی الله علیه وسلم ) سنتهای ظهر و مغرب و عشاء و سوراخ می کردند، و بر سنت صبـح و نماز وتر مراقبت می کردند. و بر ما میباشد که خلق و خوی فرستاده الله (صلی الله علیه وسلم ) را أسوه و قدوهء حسنهء خویش بدانیم خـداوند میفرماید: لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ(21). [الأحزاب].
[به حقیقت برای شما، در نبی پروردگار سرمشقی نیکوست].
و گفتار نبی الله (صلی الله علیه وسلم ) که فرمودند: «صلوا کما رأیتمونی أصلی». [بـخاری].
نماز بخوانید همچنانکه منرا دیدید نماز میخوانم.
نماز مسافر:
آفریدگار میفرماید: یُرِیدُ اللّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَلاَ یُرِیدُ بِکُمُ الْعُسْرَ وَلِتُکْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَلِتُکَبِّرُواْ اللّهَ عَلَی مَا هَدَاکُمْ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ(185). [البقرة].
[معبود در حق شما سادگی میخواهد، و در حق شما دشواری نمیخواهد، و تا شمارِ(روزه) را بی نقص نمایید، و خدا را به پاس آنکه هدایتتان کرد، گران قدر بدارید. و باشد که قدردانی بگزارید].
بلی اسلام اینگونه میباشد، هیچگاه فعالیت دشواری بر عهدهء کسی نمی گذارد، مگر بأندازهء یارا و توانائی آن، و أوامری که بداند در خور یارا آنها وجود ندارد واجب نمی نماید. از آنجائی که در مهاجرت احتمال سختی و رنج وجود داشت آفریدگار به دو چیز اذن داده میباشد:
1 ـ قصر نماز: که بنابر این سادگی نماز چـهار رکعتی به دو رکعت تخفیف مییابد، پس در شرایطیکه شما در مهاجرت بودی می بایست نماز ظهر و بعد از ظهر و عشاء را به مکان چهار رکعت دو رکعت بخوانی، البته نماز مغرب و صبح به موقعیت خویش باقی میمانند و در آن ها قصر و تخفیفی وجود ندارد. قصر نماز اذن و کادو ای میباشد از طرف خـداونـد به بندگان متقی و پرهیزگارش، و خـداوند دوست دارااست که مخلوق همچنانکه فرائض اورا اعمال میدهد به مورد ها رخصت و تخفیف وی نیز شغل کند.
و هیچ فرقی در نوع وسیلهء هجرت وجود ندارد، چه هجرت با ماشین و هواپیما و کشتی و قطار باشد، و یا این که با اسب و شتر و الاغ و چهارپایان، و یا این که با پای پیاده باشد، همهء اینها نام مهاجرت بر آن اطـلاق میشود و در هر شکل نماز قصر خوانده میگردد.
راهنمای انتخاب مسجد مناسب برای برگزاری مراسم ختم در مشهد