مجله خبری مساجد

در زمانه خلفا
عمار در کنار سلمان، مقداد و ابوذر غفاری از اول شیعه‌ها دانسته گردیده‌اند که در طول نبی(ص) به‌این اسم شناخته گردیده‌اند.[۱۵]

عمار در جانبداری از ولایت امام علی(ع) ابتدا از بیعت با ابوبکر سرباز زد.[۱۶] او در طول خلیفه اولیه در پیکار یمامه کمپانی کرد و در‌این مبارزه، گوشش مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بریده شد.[۱۷][یادداشت ۲]

در زمانه خلافت قدمت فرمان دار کوفه و فرمانده سپاه مسلمان ها درین شهر شد.[۱۸] در روزگار فرماندهی وی نزاع نهاوند رویداد و بخشی از بخشها داخلی کشور‌ایران فتح شد؛[۱۹] ولی بعداز چندی از این منصب برکنار شد. بعضا گزارش‌ها از نارضایتی عموم و درخواست آن‌ها از قدمت بن خطاب برای برکنار عمار خبر داده‌اند. در یکی این گزارش‌ها اعتراض عموم به ضعف عمار و بی‌اطلاعی او از سیاست منسوب رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شده میباشد.[۲۰]

در طی خلیفه سوم مشاجراتی فی مابین او و عمار درگرفت. یکی این مفاد اعتراض عمار به تبعید ابوذر غفاری به ربذه بود که به گفت و گو میان عمار و عثمان انجامید و عمار به فرمان عثمان به مشقت کتک خورد. عثمان قصد داشت عمار را نیز از مدینه تبعید نماید؛ ولی با اعتراض بنی‌مخزوم و امام علی(ع) از این عمل قیدش را زد.[۲۱] بعضا گزارش‌ها ماجرای واکنش، دعوا و ضرب و شتم عمار را، هنگامی دانسته‌اند که وی و بقیه کوفیان به شراب‌خواری و بی‌قیدی ولید بن عقبه که از سوی عثمان قاضی کوفه بود، اعتراض کردند.[۲۲] گزارش دیگر ضرب و شتم عمار را هنگامی بیان نموده است که عمار به شیوه تقسیم مال همه مردم از سوی عثمان اعتراض و بدین صحبت خلیفه که شیوه مصرف بیت‌المال را از اختیارات خویش می‌دانست، آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد عیب گیری کرد.[۲۳]

عمار در ماجرای کودتا بر عثمان با معترضان یاروهمدم بود. وی در مصر به معترضان پیوست و در مدینه در محاصره عثمان کمپانی داشت.[۲۴]

همینطور مشاهده کنید: ماجرای قتل عثمان
در طول خلافت امیرالمومنین(ع)
عمار یاسر از دوستداران خلافت علی(ع) بود. بعداز کشته شدن خلیفه دوم و ماجرای تشکیل شورای گزینش خلیفه، در گفتگویی با عبدالرحمن بن عوف به وی پیشنهاد کرد علی(ع) را تعیین نماید تا عموم مبتلا تفرقه نشوند.[۲۵] بعداز کشته شدن عثمان، عمار برای مثال عده ای بود که عموم را به بیعت با امام علی(ع) دعوت می‌کردند.[۲۶]

او در حکومت امیرالمؤمنین(ع) در پیکار‌های جمل و صفین کمپانی داشت. در جمل، فرمانده سمت چپ لشکر امام(ع) بود.[۲۷] و در روز سوم نبرد صفین نیز فرمانده لشکر امام(ع) بود.[۲۸]

شهیدشدن
عمار در نبرد صفین در صفر[۲۹] یا این که ربیع الثانی سال ۳۷ق[۳۰] به شهیدشدن رسید. امام علی(ع) بر وی نماز گزارد.[۳۱] [یادداشت ۳]عمار هنگام شهید شدن، بیشتراز نود سال داشت. برخی ۹۳، بعضا ۹۱ و برخی ۹۲ سال گفته‌اند.[۳۲] امیرالمؤمنین بعد از شهید شدن عمار اشعاری را درکنار بدنش بدین مضمون خواند: ای مرگ که مطلقاً سراغ اینجانب نیز میایی من را شل کن که همگی دوستانم را از دستم گرفتی، تورا نسبت بدین دوستانم تیز در بین میبینم ، که گویی لامپ بدست ، دنبال آن‌ها میگردی. [۳۳]

شهیدشدن عمار در نبرد صفین به دست سپاهیان معاویه، همواره از کارداران ملامت معاویه و از دلایل حقانیت علی(ع) درین مبارزه دانسته گردیده است. ادله این زمینه، حدیثی از نبی(ص) بود که قتل کننده عمار را، گروهی باغی (یعنی مجموعه فارغ اطاعت امام عادل) معرفی میکرد.[یادداشت ۴] ابن عبدالبر این حدیث را متوالی و از درست‌ترین روایات دانسته میباشد.[۳۴] گفته‌اند که خزیمه بن اثبات، در مبارزه جمل و صفین حاضر شد اما چاقو از غلاف خارج نیاورد؛ البته در پیکار صفین زمانی که مشاهده کرد عمار به دست لشکر معاویه [یادداشت ۵] مقتول اعلام‌کرد: در حال حاضر تیم منحرف برای اینجانب معین شد و آغاز به پیکار در رکاب امام علی(ع) کرد تا اینکه به شهیدشدن رسید.[۳۵]

در زمانه خلفا
عمار در کنار سلمان، مقداد و ابوذر غفاری از اول شیعه‌ها دانسته گردیده‌اند که در طول نبی(ص) به‌این اسم شناخته گردیده‌اند.[۱۵]

عمار در جانبداری از ولایت امام علی(ع) ابتدا از بیعت با ابوبکر سرباز زد.[۱۶] او در طول خلیفه اولیه در پیکار یمامه کمپانی کرد و در‌این مبارزه، گوشش مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد بریده شد.[۱۷][یادداشت ۲]

در زمانه خلافت قدمت فرمان دار کوفه و فرمانده سپاه مسلمان ها درین شهر شد.[۱۸] در روزگار فرماندهی وی نزاع نهاوند رویداد و بخشی از بخشها داخلی کشور‌ایران فتح شد؛[۱۹] ولی بعداز چندی از این منصب برکنار شد. بعضا گزارش‌ها از نارضایتی عموم و درخواست آن‌ها از قدمت بن خطاب برای برکنار عمار خبر داده‌اند. در یکی این گزارش‌ها اعتراض عموم به ضعف عمار و بی‌اطلاعی او از سیاست منسوب رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شده میباشد.[۲۰]

در طی خلیفه سوم مشاجراتی فی مابین او و عمار درگرفت. یکی این مفاد اعتراض عمار به تبعید ابوذر غفاری به ربذه بود که به گفت و گو میان عمار و عثمان انجامید و عمار به فرمان عثمان به مشقت کتک خورد. عثمان قصد داشت عمار را نیز از مدینه تبعید نماید؛ ولی با اعتراض بنی‌مخزوم و امام علی(ع) از این عمل قیدش را زد.[۲۱] بعضا گزارش‌ها ماجرای واکنش، دعوا و ضرب و شتم عمار را، هنگامی دانسته‌اند که وی و بقیه کوفیان به شراب‌خواری و بی‌قیدی ولید بن عقبه که از سوی عثمان قاضی کوفه بود، اعتراض کردند.[۲۲] گزارش دیگر ضرب و شتم عمار را هنگامی بیان نموده است که عمار به شیوه تقسیم مال همه مردم از سوی عثمان اعتراض و بدین صحبت خلیفه که شیوه مصرف بیت‌المال را از اختیارات خویش می‌دانست، آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد عیب گیری کرد.[۲۳]

عمار در ماجرای کودتا بر عثمان با معترضان یاروهمدم بود. وی در مصر به معترضان پیوست و در مدینه در محاصره عثمان کمپانی داشت.[۲۴]

همینطور مشاهده کنید: ماجرای قتل عثمان
در طول خلافت امیرالمومنین(ع)
عمار یاسر از دوستداران خلافت علی(ع) بود. بعداز کشته شدن خلیفه دوم و ماجرای تشکیل شورای گزینش خلیفه، در گفتگویی با عبدالرحمن بن عوف به وی پیشنهاد کرد علی(ع) را تعیین نماید تا عموم مبتلا تفرقه نشوند.[۲۵] بعداز کشته شدن عثمان، عمار برای مثال عده ای بود که عموم را به بیعت با امام علی(ع) دعوت می‌کردند.[۲۶]

او در حکومت امیرالمؤمنین(ع) در پیکار‌های جمل و صفین کمپانی داشت. در جمل، فرمانده سمت چپ لشکر امام(ع) بود.[۲۷] و در روز سوم نبرد صفین نیز فرمانده لشکر امام(ع) بود.[۲۸]

شهیدشدن
عمار در نبرد صفین در صفر[۲۹] یا این که ربیع الثانی سال ۳۷ق[۳۰] به شهیدشدن رسید. امام علی(ع) بر وی نماز گزارد.[۳۱] [یادداشت ۳]عمار هنگام شهید شدن، بیشتراز نود سال داشت. برخی ۹۳، بعضا ۹۱ و برخی ۹۲ سال گفته‌اند.[۳۲] امیرالمؤمنین بعد از شهید شدن عمار اشعاری را درکنار بدنش بدین مضمون خواند: ای مرگ که مطلقاً سراغ اینجانب نیز میایی من را شل کن که همگی دوستانم را از دستم گرفتی، تورا نسبت بدین دوستانم تیز در بین میبینم ، که گویی لامپ بدست ، دنبال آن‌ها میگردی. [۳۳]

شهیدشدن عمار در نبرد صفین به دست سپاهیان معاویه، همواره از کارداران ملامت معاویه و از دلایل حقانیت علی(ع) درین مبارزه دانسته گردیده است. ادله این زمینه، حدیثی از نبی(ص) بود که قتل کننده عمار را، گروهی باغی (یعنی مجموعه فارغ اطاعت امام عادل) معرفی میکرد.[یادداشت ۴] ابن عبدالبر این حدیث را متوالی و از درست‌ترین روایات دانسته میباشد.[۳۴] گفته‌اند که خزیمه بن اثبات، در مبارزه جمل و صفین حاضر شد اما چاقو از غلاف خارج نیاورد؛ البته در پیکار صفین زمانی که مشاهده کرد عمار به دست لشکر معاویه [یادداشت ۵] مقتول اعلام‌کرد: در حال حاضر تیم منحرف برای اینجانب معین شد و آغاز به پیکار در رکاب امام علی(ع) کرد تا اینکه به شهیدشدن رسید.[۳۵]