ابراهیم بن عبدالله (۹۷ - ۱۴۵ق) دارای شهرت به قتیل باخَمن را، از نوادگان امام حسن مجتبی(ع)، اخوی نفس زکیه و دومین قیامکننده علوی علیه خلافت بنی عباس بود. وی بعداز کشته شدن نفس زکیه (۱۴۵ق)، در بصره قیام کرد و گردآوری زیاد از زیدیان، معتزلیان به وی پیوستند و ابوحنیفه از وی نگهبانی کرد، البته در غایت قیام به سود نرسید و ابراهیم در حیطه باخمرا، مجاورت کوفه مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشته شد.
ولادت و نسب
ابراهیم بن عبدالله بن حسن بن حسن در سال ۹۷ قمری چشم به جهان گشود. بابا او عبدالله محض میباشد. عبدالله فرزند حسن مثنی و نوه امام حسن مجتبی(ع) رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
شخصیت
ابراهیم بن عبداللـه مردی ادیب و محدّث بود[۱] و پدرش عبداللـه اورا برگزید تا به سؤالات مؤسّسان مذهب اعتزال زیرا واصل بن عطا و عمرو بن عبید جواب دهد.[۲] وی شعر نیز میسرود و در نزد کامل ضبّی که از دوست داران نهضت بود، تیمای از اشعار ترتیب بخشید که سپسها به مفضّل منسوب آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شد.[۳]
قیام بر ضد عباسیان
نوشتهی علمیٔ اساسی: قیام ابراهیم بن عبدالله
با روی کارآمدن منصور عباسی مخالفت علویان با عباسیان علنی شد[۴] و بعد از زندانی شدن عبداللـه محض و خانوادهاش در عراق، ابراهیم و محمد (فرزندان عبدالله) مخالفت خویش را شدت بخشیدند. محمد در سال ۱۴۵ق قیام کرد[۵] و ابراهیم نیز در نخستین رمضان ۱۴۵ق در بصره دست به قیام زد.[۶]
دو ماه بعد از اعلام قیام بر ضد عباسیان، سپاه ابراهیم در ۱ ذیالقعده ۱۴۵ق از بصره به سمت کوفه رفت[۷] و منصور عباسی نیز عیسی بن موسی را با هیجده هزار نفر روانه پیکار با ابراهیم کرد.[۸] دو سپاه در حوزه باخمرا در ۱۶ فرسخی (حدود ۸۸ کیلومتر) کوفه بههم رسیدند. مقابله این دو مجموعه حدود دو ماه بهارتفاع انجامید.
در اولِ پیکار صفوف مقدم عباسیان ناکامی سنگینی خوردند.[۹] البته بخشی از سپاه عباسی از پشت به سپاه ابراهیم حمله کردند[۱۰] که ضربه سنگینی به سپاه ابراهیم وارد تشکیل داد. با اصابت تیری به گلوی ابراهیم و کشتهشدن او در ۲۵ ذیالحجه ۱۴۵ق سپاه علویان ضعیف شد و توان روحی سپاه عباسیان ارتقا یافت.[۱۱] از اینرو برد اول علویان مکان خویش را به ناکامی بخشید و قیام ابراهیم نافرجام ماند. بعداز کشته شدن ابراهیم راز او را از بدنش مستقل کرده و نزد خلیفه بردند و پیکر او را در باخمرا دفن کردند.[۱۲]
نبو
تبارنامه حسن مثنی
خوله دختر خواسته امام حسن مجتبی
حسن مثنی
فاطمه امداوود
ابراهیم حسن مثلث امکلثوم عبدالله محض زینب داوود
اسماعیل علی ابراهیم
(قتیل باخَمن را) ادریس نخستین
(مؤسس ادریسیان) محمد
(نفس زکیه) سلیمان
ابراهیم حسین
(صاحب و مالک فخ) آل ادریس محمد
محمد
(ابن طباطبا) حسن
اسحاق
محمد
(طاووس)
آل طاووس
ابراهیم بن عبدالله (۹۷ - ۱۴۵ق) دارای شهرت به قتیل باخَمن را، از نوادگان امام حسن مجتبی(ع)، اخوی نفس زکیه و دومین قیامکننده علوی علیه خلافت بنی عباس بود. وی بعداز کشته شدن نفس زکیه (۱۴۵ق)، در بصره قیام کرد و گردآوری زیاد از زیدیان، معتزلیان به وی پیوستند و ابوحنیفه از وی نگهبانی کرد، البته در غایت قیام به سود نرسید و ابراهیم در حیطه باخمرا، مجاورت کوفه مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشته شد.
ولادت و نسب
ابراهیم بن عبدالله بن حسن بن حسن در سال ۹۷ قمری چشم به جهان گشود. بابا او عبدالله محض میباشد. عبدالله فرزند حسن مثنی و نوه امام حسن مجتبی(ع) رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
شخصیت
ابراهیم بن عبداللـه مردی ادیب و محدّث بود[۱] و پدرش عبداللـه اورا برگزید تا به سؤالات مؤسّسان مذهب اعتزال زیرا واصل بن عطا و عمرو بن عبید جواب دهد.[۲] وی شعر نیز میسرود و در نزد کامل ضبّی که از دوست داران نهضت بود، تیمای از اشعار ترتیب بخشید که سپسها به مفضّل منسوب آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شد.[۳]
قیام بر ضد عباسیان
نوشتهی علمیٔ اساسی: قیام ابراهیم بن عبدالله
با روی کارآمدن منصور عباسی مخالفت علویان با عباسیان علنی شد[۴] و بعد از زندانی شدن عبداللـه محض و خانوادهاش در عراق، ابراهیم و محمد (فرزندان عبدالله) مخالفت خویش را شدت بخشیدند. محمد در سال ۱۴۵ق قیام کرد[۵] و ابراهیم نیز در نخستین رمضان ۱۴۵ق در بصره دست به قیام زد.[۶]
دو ماه بعد از اعلام قیام بر ضد عباسیان، سپاه ابراهیم در ۱ ذیالقعده ۱۴۵ق از بصره به سمت کوفه رفت[۷] و منصور عباسی نیز عیسی بن موسی را با هیجده هزار نفر روانه پیکار با ابراهیم کرد.[۸] دو سپاه در حوزه باخمرا در ۱۶ فرسخی (حدود ۸۸ کیلومتر) کوفه بههم رسیدند. مقابله این دو مجموعه حدود دو ماه بهارتفاع انجامید.
در اولِ پیکار صفوف مقدم عباسیان ناکامی سنگینی خوردند.[۹] البته بخشی از سپاه عباسی از پشت به سپاه ابراهیم حمله کردند[۱۰] که ضربه سنگینی به سپاه ابراهیم وارد تشکیل داد. با اصابت تیری به گلوی ابراهیم و کشتهشدن او در ۲۵ ذیالحجه ۱۴۵ق سپاه علویان ضعیف شد و توان روحی سپاه عباسیان ارتقا یافت.[۱۱] از اینرو برد اول علویان مکان خویش را به ناکامی بخشید و قیام ابراهیم نافرجام ماند. بعداز کشته شدن ابراهیم راز او را از بدنش مستقل کرده و نزد خلیفه بردند و پیکر او را در باخمرا دفن کردند.[۱۲]
نبو
تبارنامه حسن مثنی
خوله دختر خواسته امام حسن مجتبی
حسن مثنی
فاطمه امداوود
ابراهیم حسن مثلث امکلثوم عبدالله محض زینب داوود
اسماعیل علی ابراهیم
(قتیل باخَمن را) ادریس نخستین
(مؤسس ادریسیان) محمد
(نفس زکیه) سلیمان
ابراهیم حسین
(صاحب و مالک فخ) آل ادریس محمد
محمد
(ابن طباطبا) حسن
اسحاق
محمد
(طاووس)
آل طاووس

مسجد امام حسن مجتبی (ع) فکوری مشهد و نقش آن در مواجهه با چالشهای اجتماعی و شهری