مجله خبری مساجد

الاهليلجة (کتاب)

الاَهلیلَجَه کتابی منسوب به امام راستگو(ع) با قضیه ثابت وجود آفریدگار و یگانگی وی. این کتاب در پوسته یک طومار و در جواب به شبهه ها مطرح‌گردیده در قضیه توحید، خطاب به مُفَضَّل بن عُمَر نگاشته گردیده است. متن این کتاب، مناظره‌ای میان امام راست گو(ع) و دکتر معالج هندی با قضیه ثابت وجود پروردگار و یگانگی و ذکر اوصاف وی میباشد. برخی از بزرگان شیعه، دلیل‌های این کتاب را شگفت‌آور تعریف کرده و به بازرسی این کتاب پیشنهاد کرده‌اند. ورژن‌هایی از این کتاب در کتابخانه‌های واتیکان و دانشکده پرینستون ایالات متحده مراقبت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می‌گردد.

تعریف و مقام
الاَهلیلَجَه اسم کتابی به لهجه عربی که آن را منسوب به امام راستگو(ع) دانسته‌اند.[۱] این کتاب اصولا، پاسخی از امام درستگو(ع) به طومار مُفَضَّل بن عُمَر جُعفی به‌شمار رفته میباشد.[۲] مفضل با ارسال طومار‌ای، از امام منظور بود به شبهه ها کفرآمیز مطرح‌گردیده در جامعه جواب داده و به انتقاد آن ها بپردازد.[۳] امام درست گو(ع) درین طومار، مشروح مناظره خویش با دکتر معالج هندی[۴] درباره دلائل ثابت وجود تولیدکننده‌ یکتا[۵] را به کتابت درآورد. به‌گفته ابن طاووس، امام درستگو(ع) در‌این کتاب، طرق شگفت‌آوری برای ثابت معبود و آشنایی وی ارائه کرده که غیر قابل خدشه میباشد.[۶] مشابهت موضوعی این کتاب با کتاب توحید مفضل، دیگر کتاب منسوب به امام راستگو(ع)، منجر شد‌ه‌است بعضا مؤلفان این دو را یک کتاب به‌شمار رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آورند.[۷]

تکرار اسم گیاه اهلیلجه (هلیله) در سراسر متن این کتاب، منجر اسم‌گذاری آن به الاهلیلجه گردیده است.[۸] بعضی این کتاب را ذکر شفاهی امام به مُفضل و ادب تلقی کرده و آن را از اثرها مفضل به شمار آورده‌اند.[۹] ابن‌ندیم از این کتاب با اسم الهلیلجه خاطر کرده و انتساب آن را به امام راست گو(ع) غیر ممکن دانسته میباشد.[۱۰] این کهن‌ترین گزارش از کتاب میباشد.[۱۱] مجلسی در بحارالانوار آورده میباشد که حتی بعضی از عالمان اهل‌سنت نیز این کتاب را منسوب به امام درستگو(ع) دانسته‌اند.[۱۲] او نوع کتابت کتاب توحید و الاهلیلجه را شاهدی بر درستی انتساب این دو کتاب به امام درستگو(ع) قلمداد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نموده است.[۱۳]

سید محسن امین در تعریف این کتاب آورده که دلائل سفت و مطالب ارزشمندی از دانش حرف در آن مذکور میباشد.[۱۴] سید بن طاووس بازرسی این کتاب و به کارگیری از مطالب آن را به فرزندش سفارش نموده است.[۱۵] او در پیشنهاد‌های خویش برای مسافران، همپا داشتن این کتاب را در هجرت آیتم تأکید قرار داده میباشد.[۱۶]

الاهليلجة (کتاب)

الاَهلیلَجَه کتابی منسوب به امام راستگو(ع) با قضیه ثابت وجود آفریدگار و یگانگی وی. این کتاب در پوسته یک طومار و در جواب به شبهه ها مطرح‌گردیده در قضیه توحید، خطاب به مُفَضَّل بن عُمَر نگاشته گردیده است. متن این کتاب، مناظره‌ای میان امام راست گو(ع) و دکتر معالج هندی با قضیه ثابت وجود پروردگار و یگانگی و ذکر اوصاف وی میباشد. برخی از بزرگان شیعه، دلیل‌های این کتاب را شگفت‌آور تعریف کرده و به بازرسی این کتاب پیشنهاد کرده‌اند. ورژن‌هایی از این کتاب در کتابخانه‌های واتیکان و دانشکده پرینستون ایالات متحده مراقبت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می‌گردد.

تعریف و مقام
الاَهلیلَجَه اسم کتابی به لهجه عربی که آن را منسوب به امام راستگو(ع) دانسته‌اند.[۱] این کتاب اصولا، پاسخی از امام درستگو(ع) به طومار مُفَضَّل بن عُمَر جُعفی به‌شمار رفته میباشد.[۲] مفضل با ارسال طومار‌ای، از امام منظور بود به شبهه ها کفرآمیز مطرح‌گردیده در جامعه جواب داده و به انتقاد آن ها بپردازد.[۳] امام درست گو(ع) درین طومار، مشروح مناظره خویش با دکتر معالج هندی[۴] درباره دلائل ثابت وجود تولیدکننده‌ یکتا[۵] را به کتابت درآورد. به‌گفته ابن طاووس، امام درستگو(ع) در‌این کتاب، طرق شگفت‌آوری برای ثابت معبود و آشنایی وی ارائه کرده که غیر قابل خدشه میباشد.[۶] مشابهت موضوعی این کتاب با کتاب توحید مفضل، دیگر کتاب منسوب به امام راستگو(ع)، منجر شد‌ه‌است بعضا مؤلفان این دو را یک کتاب به‌شمار رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آورند.[۷]

تکرار اسم گیاه اهلیلجه (هلیله) در سراسر متن این کتاب، منجر اسم‌گذاری آن به الاهلیلجه گردیده است.[۸] بعضی این کتاب را ذکر شفاهی امام به مُفضل و ادب تلقی کرده و آن را از اثرها مفضل به شمار آورده‌اند.[۹] ابن‌ندیم از این کتاب با اسم الهلیلجه خاطر کرده و انتساب آن را به امام راست گو(ع) غیر ممکن دانسته میباشد.[۱۰] این کهن‌ترین گزارش از کتاب میباشد.[۱۱] مجلسی در بحارالانوار آورده میباشد که حتی بعضی از عالمان اهل‌سنت نیز این کتاب را منسوب به امام درستگو(ع) دانسته‌اند.[۱۲] او نوع کتابت کتاب توحید و الاهلیلجه را شاهدی بر درستی انتساب این دو کتاب به امام درستگو(ع) قلمداد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نموده است.[۱۳]

سید محسن امین در تعریف این کتاب آورده که دلائل سفت و مطالب ارزشمندی از دانش حرف در آن مذکور میباشد.[۱۴] سید بن طاووس بازرسی این کتاب و به کارگیری از مطالب آن را به فرزندش سفارش نموده است.[۱۵] او در پیشنهاد‌های خویش برای مسافران، همپا داشتن این کتاب را در هجرت آیتم تأکید قرار داده میباشد.[۱۶]