مجله خبری مساجد

مسجد روضه خوان لطف الله از حیث هندسی دارنده هندسه کارکشته و مخلوط بندی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد احجام، ناکامی، تقارن، عدم وضوح و اختراع در نقشه و پلان میباشد.
معمار مسجد روحانی لطف الله، با احاطه بدون نقص خویش بر دانش هندسه و طریق های عملی کاربردی آن، به روش ای ماهرانه پلان و موقیعـت اجـزای ساختمان را نسبت بـه یکدیگر تهیه کرده و با استعمال از نسبت طلایی، هارمونی دیده نوازی را میـان اجـزا بـرقـرار کـرده میباشد.
معمار مسجد روحانی لطف الله، گنبدی تک پوش ساخته که قطر بیرونی آن ۲۲ متر و بلندی آن ۳۲ متر میباشد و در پایین گنبدخانه، با منفعت گیری از فیل پوش هایی، کناره های فضای مربعی به‌تدریج هشت پهلو و آن‌گاه به دایره تبدیل می‌شود و در فراز گنبد قرار می‌گیرد.
یک کدام از ویژگیهای مسجد روحانی لطف الله چرخش ۴۵ مرتبه ای نمازخانه مربع صورت آن نسبت به اساس تقارن ورودی بناست، که مقصود از آن تهیه جهت ورود به فضای نمازخانه، رو به قبله میباشد.
به‌این مراد، در اولِ ورود به ساختمان از روش یک راهروی نادر پهنا، گردشی ۴۵ جايگاه به سمت چپ و بعداز طی مسافتی گردش ۹۰ سکو ای دیگری به سمت راست پیاده سازی گردیده‌است که سبب ساز می گردد ورود به فضای نمازخانه، رو به محراب و در جهت قبله شکل گیرد.
این خصوصیت، که به حیث می‌رسد ایده اساسی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد در پیاده سازی این سازه بوده، موجب انحراف فضای نمازخانه مربع صورت از اساس تقارن ورودی ساختمان و به سمت جنوب گردیده است.
انتقال فضای گنبدخانه و عدم تقارن در نمای ورودی ساختمان مسجد روحانی لطف الله به وضوح مشاهده میشود. که، خیر فقط موجب همهمه نشده، بلکه بر زیبایی سازه افزوده و آن را به یک ساختمان منحصر تبدیل نموده است.
جلوخان ورودی مسجد روحانی لطف الله در ضلع شرقی میدان براساس یک هندسه معلوم جای یابی گردیده است، طوری که محل قرارگیری ورودی سازه، ضلع میدان را به دو قسمت با تناسب طلایی نسبت به یکدیگر تقسیم نموده است.
معمار مسجد روضه خوان لطف الله از موادسازنده به شکلی فایده گرفته که، با وحدت راه و روش در بازی روشنایی، رفلکس و ناکامی روشنایی، فضای داخلی مربوط به خارج مسجد نقش داراست.
نوروروشنایی داخل مسجد روحانی لطف الله از پنجره های مشبکی که در جوانب متعدد ساقه گنبد تشکیل شده اند تأمین می گردد و پرتوی که از این پنجره ها به باطن مسجد می‌تابد ضمن ساخت و ساز فروغ و روشنایی کافی، خویش بـه خـود نمایشگر فضـای روضه خوان در باطن مسجد میباشد.
بازی فروغ و روشنایی با گنبد مسجد به نحوی میباشد که گویی گنبد در سا‌عتها روز دور خویش چرخ می‌زند و به گوشه و کنار خلوتی عمیق و آرامشی دلنشین میبخشد.
آنچه که در نگاه نخستین به‌این مسجد ذهن را به خویش سرگرم می نماید نبود مناره در کنار گنبد میباشد در حالی که در همگی مساجد، مناره تحت عنوان جزئی جدانشدنی از معماری است. قبل از اسلام، مناره تحت عنوان جهت یاب و مسیریاب بر روی ساختمان ها ساخته می‌شد و وجود مناره ها حکایت از وجود یک شهر داشت. بعداز ورود اسلام، مناره و گلدسته تبدیل به آرم ای از مسجد شد و برای قرائت اذان و دعوت عموم به نماز آیتم به کارگیری قرار گرفت. ولی ازآنجاکه مسجد روضه خوان لطف الله عبادت گاهی برای درباریان و خانواده فرمانروا بوده، مناره ای بر فراز آن تاسیس نشده تا عموم مردم بدین مسجد نیایند.
تفاوت دیگر آن بـا مساجد دیگـر عـدم وجود شبستان ورودی (حجب و حیا ) میباشد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و ورود به آن از روش پله میسر میباشد. به لحاظ می رسـد عـدم وجود شبستان یا این که صحن ورودی، به باعث رعایت تقارن در میدان نقش جهـان باشـد چـرا کـه مسجد روحانی لطف الله دقیقا در روبه روی عمارت خوب قاپو قرار گرفته میباشد و ایـن مسـأله منجر شـده کـه نـتـوان صحن یا این که حیاطی رو به قبله که برای نمازگزاری قابل به کار گیری باشد برای آن پیاده سازی نمود.
عدم وجود مناره و صحن، سبب گردیده تا رواقی پوشیده از کاشی کاری های خوشگل و پرکار عامـل رابطه فضای مسجد به گنبد باشد.
وجود راهروی پنهان گفته می‌گردد که به خواسته دسترسی فرمانروا به روحانی لطف الله، راهی زیرزمینی تعبیـه شـده بـوده که ملاقات فرمانروا با این فقید را میسر می نموده است. این راهرو در میـان کـاخ عـالی قاپو و مسـجـد قـرارداشته و امروزه مسدود است.
در مسجد روضه خوان لطف الله ، متانت در اکنون جنبش در راهرو و نوعی انتظار برای ورود به شبستان پنجره مشبکی که دیدی را برای ناظر نسبت به شبستان ساخت‌و‌ساز می نماید تشویق به ادامه مسیر می نماید انسانی که از هیاهوی خارج و بازار کنده گردیده، چشمانش به فروغ و روشنایی کـم عـادت می نماید و به طور ندرجی وارد فضایی نصفه پر‌نور شبستان می‌شود. جابجایی از ظلمات به گشایش و روشنایی تجارب می شـود کلیه و تمامی عملکرد برای ساختن و مهیا آوردن موضوع سکنی گزیدن و پاسخی برای مراقبت عناصـر اربعه، همانا اندوختن زمین دانستن به عرش ، روی آوردن به قدسیان و ملازمت با فاینان میباشد.

مسجد روضه خوان لطف الله از حیث هندسی دارنده هندسه کارکشته و مخلوط بندی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد احجام، ناکامی، تقارن، عدم وضوح و اختراع در نقشه و پلان میباشد.
معمار مسجد روحانی لطف الله، با احاطه بدون نقص خویش بر دانش هندسه و طریق های عملی کاربردی آن، به روش ای ماهرانه پلان و موقیعـت اجـزای ساختمان را نسبت بـه یکدیگر تهیه کرده و با استعمال از نسبت طلایی، هارمونی دیده نوازی را میـان اجـزا بـرقـرار کـرده میباشد.
معمار مسجد روحانی لطف الله، گنبدی تک پوش ساخته که قطر بیرونی آن ۲۲ متر و بلندی آن ۳۲ متر میباشد و در پایین گنبدخانه، با منفعت گیری از فیل پوش هایی، کناره های فضای مربعی به‌تدریج هشت پهلو و آن‌گاه به دایره تبدیل می‌شود و در فراز گنبد قرار می‌گیرد.
یک کدام از ویژگیهای مسجد روحانی لطف الله چرخش ۴۵ مرتبه ای نمازخانه مربع صورت آن نسبت به اساس تقارن ورودی بناست، که مقصود از آن تهیه جهت ورود به فضای نمازخانه، رو به قبله میباشد.
به‌این مراد، در اولِ ورود به ساختمان از روش یک راهروی نادر پهنا، گردشی ۴۵ جايگاه به سمت چپ و بعداز طی مسافتی گردش ۹۰ سکو ای دیگری به سمت راست پیاده سازی گردیده‌است که سبب ساز می گردد ورود به فضای نمازخانه، رو به محراب و در جهت قبله شکل گیرد.
این خصوصیت، که به حیث می‌رسد ایده اساسی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد در پیاده سازی این سازه بوده، موجب انحراف فضای نمازخانه مربع صورت از اساس تقارن ورودی ساختمان و به سمت جنوب گردیده است.
انتقال فضای گنبدخانه و عدم تقارن در نمای ورودی ساختمان مسجد روحانی لطف الله به وضوح مشاهده میشود. که، خیر فقط موجب همهمه نشده، بلکه بر زیبایی سازه افزوده و آن را به یک ساختمان منحصر تبدیل نموده است.
جلوخان ورودی مسجد روحانی لطف الله در ضلع شرقی میدان براساس یک هندسه معلوم جای یابی گردیده است، طوری که محل قرارگیری ورودی سازه، ضلع میدان را به دو قسمت با تناسب طلایی نسبت به یکدیگر تقسیم نموده است.
معمار مسجد روضه خوان لطف الله از موادسازنده به شکلی فایده گرفته که، با وحدت راه و روش در بازی روشنایی، رفلکس و ناکامی روشنایی، فضای داخلی مربوط به خارج مسجد نقش داراست.
نوروروشنایی داخل مسجد روحانی لطف الله از پنجره های مشبکی که در جوانب متعدد ساقه گنبد تشکیل شده اند تأمین می گردد و پرتوی که از این پنجره ها به باطن مسجد می‌تابد ضمن ساخت و ساز فروغ و روشنایی کافی، خویش بـه خـود نمایشگر فضـای روضه خوان در باطن مسجد میباشد.
بازی فروغ و روشنایی با گنبد مسجد به نحوی میباشد که گویی گنبد در سا‌عتها روز دور خویش چرخ می‌زند و به گوشه و کنار خلوتی عمیق و آرامشی دلنشین میبخشد.
آنچه که در نگاه نخستین به‌این مسجد ذهن را به خویش سرگرم می نماید نبود مناره در کنار گنبد میباشد در حالی که در همگی مساجد، مناره تحت عنوان جزئی جدانشدنی از معماری است. قبل از اسلام، مناره تحت عنوان جهت یاب و مسیریاب بر روی ساختمان ها ساخته می‌شد و وجود مناره ها حکایت از وجود یک شهر داشت. بعداز ورود اسلام، مناره و گلدسته تبدیل به آرم ای از مسجد شد و برای قرائت اذان و دعوت عموم به نماز آیتم به کارگیری قرار گرفت. ولی ازآنجاکه مسجد روضه خوان لطف الله عبادت گاهی برای درباریان و خانواده فرمانروا بوده، مناره ای بر فراز آن تاسیس نشده تا عموم مردم بدین مسجد نیایند.
تفاوت دیگر آن بـا مساجد دیگـر عـدم وجود شبستان ورودی (حجب و حیا ) میباشد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و ورود به آن از روش پله میسر میباشد. به لحاظ می رسـد عـدم وجود شبستان یا این که صحن ورودی، به باعث رعایت تقارن در میدان نقش جهـان باشـد چـرا کـه مسجد روحانی لطف الله دقیقا در روبه روی عمارت خوب قاپو قرار گرفته میباشد و ایـن مسـأله منجر شـده کـه نـتـوان صحن یا این که حیاطی رو به قبله که برای نمازگزاری قابل به کار گیری باشد برای آن پیاده سازی نمود.
عدم وجود مناره و صحن، سبب گردیده تا رواقی پوشیده از کاشی کاری های خوشگل و پرکار عامـل رابطه فضای مسجد به گنبد باشد.
وجود راهروی پنهان گفته می‌گردد که به خواسته دسترسی فرمانروا به روحانی لطف الله، راهی زیرزمینی تعبیـه شـده بـوده که ملاقات فرمانروا با این فقید را میسر می نموده است. این راهرو در میـان کـاخ عـالی قاپو و مسـجـد قـرارداشته و امروزه مسدود است.
در مسجد روضه خوان لطف الله ، متانت در اکنون جنبش در راهرو و نوعی انتظار برای ورود به شبستان پنجره مشبکی که دیدی را برای ناظر نسبت به شبستان ساخت‌و‌ساز می نماید تشویق به ادامه مسیر می نماید انسانی که از هیاهوی خارج و بازار کنده گردیده، چشمانش به فروغ و روشنایی کـم عـادت می نماید و به طور ندرجی وارد فضایی نصفه پر‌نور شبستان می‌شود. جابجایی از ظلمات به گشایش و روشنایی تجارب می شـود کلیه و تمامی عملکرد برای ساختن و مهیا آوردن موضوع سکنی گزیدن و پاسخی برای مراقبت عناصـر اربعه، همانا اندوختن زمین دانستن به عرش ، روی آوردن به قدسیان و ملازمت با فاینان میباشد.