مجله خبری مساجد

محمد بن عبداللهِ منصور دارای شهرت به مهدی عباسی، (۱۲۶-۱۶۹ق) سومی خلیفه عباسی بعداز سفاح و منصور دوانیقی و هم‌بعدازظهر امام کاظم(ع). وی از سال ۱۵۸ق تا سال ۱۶۹ق خلافت را برعهده داشت. بعضا معتقدند که زمینه مهدویت و هدف ها موعودگرایانه پدرش منصور، در اتصاف وی به کنیه مهدی نقش داشته میباشد. مهدی عباسی در ۱۵۹ق، امام کاظم(ع) را به بغداد احضار و مدتی زندانی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرد.

مهدی عباسی در اولِ خلافت خویش، از قتل و آزار شیعه ها پرهیز می کرد. وی شیعه‌ها زندانی را آزاد نمود و برای آن ها مقرری مشخص و معلوم کرد، ولی به تدریج سیاست خویش را در واکنش با شیعه ها تغییر‌و تحول بخشید. در حین وی کودتا‌هایی شکل گرفت که به وسیله حکومت سرکوب شدند. او یکسری جايگاه به روم و هند لشکر رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشید.

معاش‌طومار
محمد بن عبدالله بن محمد بن علی بن عبدالله بن عباس، ملقب به مهدی[۱] سو‌مین خلیفه عباسی بعداز سفاح و منصور دوانیقی میباشد.[۲] او در سال ۱۲۶ق در حمیمه در اطراف مکه چشم به جهان گشود.[۳] پدرش منصور دوانیقی دقت ویژه‌ای به تربیت وی داشت و از نوجوانی منصب‌های مهمی به وی واگذار آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میکرد.[۴]

در سال ۱۴۷ق، منصور اورا ولیعهد خویش نمود.[۵] وی در تیزهوشی و عفو وبخشش و قابل انعطاف‌خویی زبانزد بود[۶] و پس از مرگ پدرش در روز ۱۷ ذی حجه سال ۱۵۸ق[۷] یا این که ۱۵۹ق[۸] به خلافت رسید.

مهدی عباسی دو پسر خویش، هادی و هارون را به ترتیب و پیاپی ولیعهد خویش کرد.[۹] هرچند در اواخر قدمت خویش از ولیعهدی هادی منصرف بود، ولی برنده به تغییر تحول ولیعهد نشد.[۱۰]

اتصاف به کنیه مهدی
به اعتقادوباور دانشمندان معاصر، کنیه مهدی برای محمد بن منصور، با غرض ضمانت نگهبانی و تامین عموم[۱۱] و در رویارویی با ادعای مهدویت نفس زکیه، تعیین گردیده‌است.[۱۲] بر این شالوده، نقل شده که عباسیان سعی کردند مهدی عباسی را مهدی موعودِ مذکور در روایات نبی معرفی نمایند تا از این شیوه هواخواهی عموم را جلب کرده و حکومت عباسی را نگهداری نمایند.[۱۳]

مرگ
مهدی عباسی، در سال ۱۶۶ق[۱۴] یا این که ۱۶۹ق[۱۵] بعداز ۱۰ سال خلافت در حیطه ماسبذان[۱۶] (ایلام مدرن) در روستای روذ درگذشت.[۱۷] درباره اینکه مهدی عباسی با سم مقتول یا این که در اکنون تمرین برای شکار آهو درگذشته، اختلاف وجود داراست.[۱۸]

واکنش با امام کاظم(ع)
مهدی عباسی، امام کاظم (ع) را در سال ۱۵۹ق از مدینه به بغداد فراخواند و زندانی کرد.[۱۹] بعد از مدتی، امام هفتم شیعه ها، بعداز قسم میل کردن بر پایه ی عدم قیام علیه حکومت وقت، از زندان آزاد شد و تا انتها زمان حکومت مهدی عباسی پایین‌حیث بود.[۲۰] امام کاظم(ع)، بعد از این، به یاران خویش پیشنهاد کرد تقیه نمایند.[۲۱]

برخی دانشمندان معاصر، شهید شدن امام راستگو(ع) و انشعاب شیعه ها را باعث تضعیف حالت امام کاظم(ع) و در فیض، وادار شدن او به برگزیدن تقیه دانسته‌اند.[۲۲] بر همین اصل، حکومت عباسی اقدامی علیه امام کاظم(ع) و پیروانش جاری ساختن نداد.[۲۳] با این حالا، به ندرت رهروان دیگر فرقه‌های شیعه به یاران امام کاظم ملحق شدند و امامیه از سایر فرقه‌های شیعه مقتدرتر شد و به همین ادله، مهدی عباسی، شیعه ها را محصور تشکیل داد و امام کاظم را زندانی کرد.[۲۴]

عکس العمل با شیعه ها
مهدی عباسی آغاز سعی کرد رضایت عموم را جلب نماید.[۲۵] وی بیشتر اموال به مکان باقیمانده از حکومت پدرش را که با سختگیری و مصادره اموال عموم، به خصوص شیعه‌ها، به دست آمده بود، به صاحبانش برگرداند و باعث خشنودی آنان را آماده نمود.[۲۶] او در صدر از قتل و آزار شیعه ها خودداری کرد و آن‌ها‌را از زندان آزاد[۲۷] و برای‌شان مقرری انتخاب کرد.[۲۸] البته عاقبت سومی خلیفه عباسی، به‌تدریج شیعه ها را محصور ایجاد کرد و سیاست تهدید و آزار رسانی آنها را دنبال کرد.[۲۹]

مهدی عباسی بعداز دستیابی توان، اقداماتی را در مسئله‌های سیاست داخلی اجرا بخشید که سبب ساز ادب و امنیت نسبی جامعه در حین حکومت وی شد.[۳۰] از همین رو، برخی معتقدند که حکومت وی، زمان جابجایی از خشونت و سرکوبِ خلفای اولیه عباسی، به عصر میانروی و قابل انعطاف‌خویی خلفای آتی بوده میباشد.[۳۱]

محمد بن عبداللهِ منصور دارای شهرت به مهدی عباسی، (۱۲۶-۱۶۹ق) سومی خلیفه عباسی بعداز سفاح و منصور دوانیقی و هم‌بعدازظهر امام کاظم(ع). وی از سال ۱۵۸ق تا سال ۱۶۹ق خلافت را برعهده داشت. بعضا معتقدند که زمینه مهدویت و هدف ها موعودگرایانه پدرش منصور، در اتصاف وی به کنیه مهدی نقش داشته میباشد. مهدی عباسی در ۱۵۹ق، امام کاظم(ع) را به بغداد احضار و مدتی زندانی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرد.

مهدی عباسی در اولِ خلافت خویش، از قتل و آزار شیعه ها پرهیز می کرد. وی شیعه‌ها زندانی را آزاد نمود و برای آن ها مقرری مشخص و معلوم کرد، ولی به تدریج سیاست خویش را در واکنش با شیعه ها تغییر‌و تحول بخشید. در حین وی کودتا‌هایی شکل گرفت که به وسیله حکومت سرکوب شدند. او یکسری جايگاه به روم و هند لشکر رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کشید.

معاش‌طومار
محمد بن عبدالله بن محمد بن علی بن عبدالله بن عباس، ملقب به مهدی[۱] سو‌مین خلیفه عباسی بعداز سفاح و منصور دوانیقی میباشد.[۲] او در سال ۱۲۶ق در حمیمه در اطراف مکه چشم به جهان گشود.[۳] پدرش منصور دوانیقی دقت ویژه‌ای به تربیت وی داشت و از نوجوانی منصب‌های مهمی به وی واگذار آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میکرد.[۴]

در سال ۱۴۷ق، منصور اورا ولیعهد خویش نمود.[۵] وی در تیزهوشی و عفو وبخشش و قابل انعطاف‌خویی زبانزد بود[۶] و پس از مرگ پدرش در روز ۱۷ ذی حجه سال ۱۵۸ق[۷] یا این که ۱۵۹ق[۸] به خلافت رسید.

مهدی عباسی دو پسر خویش، هادی و هارون را به ترتیب و پیاپی ولیعهد خویش کرد.[۹] هرچند در اواخر قدمت خویش از ولیعهدی هادی منصرف بود، ولی برنده به تغییر تحول ولیعهد نشد.[۱۰]

اتصاف به کنیه مهدی
به اعتقادوباور دانشمندان معاصر، کنیه مهدی برای محمد بن منصور، با غرض ضمانت نگهبانی و تامین عموم[۱۱] و در رویارویی با ادعای مهدویت نفس زکیه، تعیین گردیده‌است.[۱۲] بر این شالوده، نقل شده که عباسیان سعی کردند مهدی عباسی را مهدی موعودِ مذکور در روایات نبی معرفی نمایند تا از این شیوه هواخواهی عموم را جلب کرده و حکومت عباسی را نگهداری نمایند.[۱۳]

مرگ
مهدی عباسی، در سال ۱۶۶ق[۱۴] یا این که ۱۶۹ق[۱۵] بعداز ۱۰ سال خلافت در حیطه ماسبذان[۱۶] (ایلام مدرن) در روستای روذ درگذشت.[۱۷] درباره اینکه مهدی عباسی با سم مقتول یا این که در اکنون تمرین برای شکار آهو درگذشته، اختلاف وجود داراست.[۱۸]

واکنش با امام کاظم(ع)
مهدی عباسی، امام کاظم (ع) را در سال ۱۵۹ق از مدینه به بغداد فراخواند و زندانی کرد.[۱۹] بعد از مدتی، امام هفتم شیعه ها، بعداز قسم میل کردن بر پایه ی عدم قیام علیه حکومت وقت، از زندان آزاد شد و تا انتها زمان حکومت مهدی عباسی پایین‌حیث بود.[۲۰] امام کاظم(ع)، بعد از این، به یاران خویش پیشنهاد کرد تقیه نمایند.[۲۱]

برخی دانشمندان معاصر، شهید شدن امام راستگو(ع) و انشعاب شیعه ها را باعث تضعیف حالت امام کاظم(ع) و در فیض، وادار شدن او به برگزیدن تقیه دانسته‌اند.[۲۲] بر همین اصل، حکومت عباسی اقدامی علیه امام کاظم(ع) و پیروانش جاری ساختن نداد.[۲۳] با این حالا، به ندرت رهروان دیگر فرقه‌های شیعه به یاران امام کاظم ملحق شدند و امامیه از سایر فرقه‌های شیعه مقتدرتر شد و به همین ادله، مهدی عباسی، شیعه ها را محصور تشکیل داد و امام کاظم را زندانی کرد.[۲۴]

عکس العمل با شیعه ها
مهدی عباسی آغاز سعی کرد رضایت عموم را جلب نماید.[۲۵] وی بیشتر اموال به مکان باقیمانده از حکومت پدرش را که با سختگیری و مصادره اموال عموم، به خصوص شیعه‌ها، به دست آمده بود، به صاحبانش برگرداند و باعث خشنودی آنان را آماده نمود.[۲۶] او در صدر از قتل و آزار شیعه ها خودداری کرد و آن‌ها‌را از زندان آزاد[۲۷] و برای‌شان مقرری انتخاب کرد.[۲۸] البته عاقبت سومی خلیفه عباسی، به‌تدریج شیعه ها را محصور ایجاد کرد و سیاست تهدید و آزار رسانی آنها را دنبال کرد.[۲۹]

مهدی عباسی بعداز دستیابی توان، اقداماتی را در مسئله‌های سیاست داخلی اجرا بخشید که سبب ساز ادب و امنیت نسبی جامعه در حین حکومت وی شد.[۳۰] از همین رو، برخی معتقدند که حکومت وی، زمان جابجایی از خشونت و سرکوبِ خلفای اولیه عباسی، به عصر میانروی و قابل انعطاف‌خویی خلفای آتی بوده میباشد.[۳۱]