انشعابات
بعداز مرگ بهاءالله، انشعاباتی در بهائیت بوجود آمد که در طول شوقی افندی به نقطع ی عطف رسید.[۹۸] بعضی از انشعابات این فرقه از این قرار میباشد: بهائیان دیندار: بهائیانی که معتقدند بعد از بهاءالله، فرزندش میرزا محمدعلی (غَصن اکبر) جانشین حقیقی وواقعی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اوست.
بهائیان آزاد: رهروان «زیمر هِکتاب داستان» که براین باورند که با مرگ بهاءالله، عصر توان بهائی به نقطه پایان رسیده و بایستی برای ظهور موعود بهاء، هزار سال شکیبایی کرد.
بهائیان اصلاحطلب: بهائیان متأثر از ذهن ها و درنگهای «روت وایت» و میرزا احمدسهراب میباشند که بهائیت حیفایی (رهروان بیتالعدل) را گم راه می دانند. رهبر فعلی این جریان، فردریک گلیشر میباشد.
بهائیان پایین رهبری میثاق: بهائیانی که شوقی افندی را البتهدستور از افنان و میسن ریمی را امافرمان از اغصان میدانستند. جوزف پیه، البتهفرمان دوم از اغصان و نیل چیس امافرمان سوم از اغصان و رهبر فعلی این تیم رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
بهائیان ارتدکس: این مجموعه وجود البتهفرمان زنده را در هر بعدازظهر ضروری میدانند. شوقی، ریمی و مارانجلا، البتهامرهای این تیماند.
رهروان بیتالعدل (بهائیان حیفایی): این تیم که اکثریت بهائیان را تشکیل میدهند، براین باورند که بعداز شوقی، وجود امادستور ضرورتی ندارد و مرجع تشکلات اداری، تصمیمگیری و صدور احکام، بیتالعدل اعظم در حیفا آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۹۹]
برخی دیگر از گروهها و انشعابات بهائیت اینها میباشند:
عصاره دین بهائی (رهروان جمشید معانی که خویش را بعداز باب و بهاء، سومین «مَن یَظهَرُهُ الله» میدانست)؛
جامعه تربیت بهائی (بهائیانی که ریمی را تحت عنوان نائب پذیرفتند و معتقدند در آتی، اماامری از نسل بهاءالله خواهد آمد)
جامعه تاریخ نو (رهروان میرزا احمدسهراب، از فعالان بهائیت در ایالات متحده و منشی و ترجمه کننده عبدالبهاء)؛
قلب دین بهائی؛
رهروان پیران خمسه؛
دهشیها (رهروان پزشک دهش سلیم موسی الاوشی).[۱۰۰]
تشکیلات
تشکیلات بهائیت که از دو شاخه انتخابی و انتصابی تشکیلشده، تحت لحاظ بیتالعدل اعظم اداره میگردد.[۱۰۱]
راس جهانی بهائی (بیت العدل و ساختمانهای پیرامون آن) در کوه کرمل شهر حیفا.
بیتالعدل اعظم: فرمان تشکیل بیتالعدل را بهاءالله صادر کرد؛[۱۰۲] البته این جای در سال ۱۹۶۳م تأسیس[۱۰۳] و اولی انتخابات آن برگزار شد.[۱۰۴] این راءس از نُه نفر تشکیلشده که تمامی آن ها بایستی مرد باشند[۱۰۵] و هر پنج سال یکتوشه، بهوسیله محافل ملی بهائیان دنیا گزینش می گردند.[۱۰۶] این راس در کوه کَحافظه موقتِل در شهر حیفا قراردارد.[۱۰۷]
بیتالعدل اعظم مرجع کلیه کارها بهائیان به شمار میرود[۱۰۸] و دارنده وظایفی میباشد که به عنوان مثال اساسیترینشان تعبیر متنها و اثر ها رهبران بهائیت، اوضاع و احوال ضوابط و احکام غیرمنصوص متناسب با مقضیات هر مجال،[۱۰۹] اداره کارها جامعه بهائیان در سراسر عالم، ساخت مؤسسههای تبلیغی و تبلیغ بهائیت و فیصله دادن به اختلافات جامعه بهائیان میباشد.[۱۱۰]
به گفته عبدالحمید اشراق خاوری، متفحص و مولف بهائی، آنچه در بیتالعدل ثبت خواهد شد، حق و مرادالله بوده و مخالفت با ضوابط بیتالعدل، مظهر نفاق و رویگردانی از درگاه الهی میباشد.[۱۱۱] براساس متنها بهائیت، تشکیلات بهائی بر دو مبنا اماِ امرالله و بیتالعدل پایدار میباشد. اماِ امرالله مدیریت همیشگی بیتالعدل میباشد و طبق تصریح عبدالبهاء، بیتالعدل سوای البتهدستور مشروعیت ندارد. برای همین، بعضا می گویند به دلیل عقیم بودن شوقی افندی، سلسلهٔ ولایتامری با مرگ وی نقطه پایان به عهده گرفت. ازاینرو بیتالعدل از مشروعیت منتفع وجود ندارد و همین فرمان نیز موجب انشعابات زیادی در بهائیت شدهاست.[۱۱۲]
محافل ملی و محلی: در هر شهر یا این که روستایی که تعداد بهائیان، دست کم نُه نفر باشند، آنان موظاند محفل شیخ محلی تشکیل دهند. محافل محلی، زیرمجموعه محفل ملی میباشند و نمایندگان این محافل، اعضای محفل شیخ ملی را گزینش مینمایند. محافل ملی، رابط جامعه بهائی هر مرز و بوم با بیتالعدل و اجرا کننده سیاستها و هدف ها بیتالعدل می باشند.[۱۱۳] اعضای بیتالعدل نیز بوسیله محافل ملی گزینش می شوند.[۱۱۴] محافل شیخ ملی و محلی هر دو سال یک توشه تعیین میشوند و تمامی انتخابات در اول روز از مهمانی رضوان ایفا میگیرد.[۱۱۵]
در هر ماه بهائی (هر نوزده روز یک توشه)، هر محفل، با بهائیان محل خویش، ملاقات مینماید که اسم این جلسات را «مهمانی نوزدهروزه» مینامند و خویش تشکیلاتی دارااست.[۱۱۶]
بهائیت تشکیلات انتصابی نیز داراست که دربرگیرنده دارالتبلیغ دربینالمللی، اَیادی امرالله،[یادداشت ۴] هیئتهای مشاوران مجموعه کشور هاای و هیئتهای معاونت می گردد و از سوی بیتالعدل منصوب میگردد.[۱۱۷]
انشعابات
بعداز مرگ بهاءالله، انشعاباتی در بهائیت بوجود آمد که در طول شوقی افندی به نقطع ی عطف رسید.[۹۸] بعضی از انشعابات این فرقه از این قرار میباشد: بهائیان دیندار: بهائیانی که معتقدند بعد از بهاءالله، فرزندش میرزا محمدعلی (غَصن اکبر) جانشین حقیقی وواقعی مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اوست.
بهائیان آزاد: رهروان «زیمر هِکتاب داستان» که براین باورند که با مرگ بهاءالله، عصر توان بهائی به نقطه پایان رسیده و بایستی برای ظهور موعود بهاء، هزار سال شکیبایی کرد.
بهائیان اصلاحطلب: بهائیان متأثر از ذهن ها و درنگهای «روت وایت» و میرزا احمدسهراب میباشند که بهائیت حیفایی (رهروان بیتالعدل) را گم راه می دانند. رهبر فعلی این جریان، فردریک گلیشر میباشد.
بهائیان پایین رهبری میثاق: بهائیانی که شوقی افندی را البتهدستور از افنان و میسن ریمی را امافرمان از اغصان میدانستند. جوزف پیه، البتهفرمان دوم از اغصان و نیل چیس امافرمان سوم از اغصان و رهبر فعلی این تیم رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
بهائیان ارتدکس: این مجموعه وجود البتهفرمان زنده را در هر بعدازظهر ضروری میدانند. شوقی، ریمی و مارانجلا، البتهامرهای این تیماند.
رهروان بیتالعدل (بهائیان حیفایی): این تیم که اکثریت بهائیان را تشکیل میدهند، براین باورند که بعداز شوقی، وجود امادستور ضرورتی ندارد و مرجع تشکلات اداری، تصمیمگیری و صدور احکام، بیتالعدل اعظم در حیفا آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۹۹]
برخی دیگر از گروهها و انشعابات بهائیت اینها میباشند:
عصاره دین بهائی (رهروان جمشید معانی که خویش را بعداز باب و بهاء، سومین «مَن یَظهَرُهُ الله» میدانست)؛
جامعه تربیت بهائی (بهائیانی که ریمی را تحت عنوان نائب پذیرفتند و معتقدند در آتی، اماامری از نسل بهاءالله خواهد آمد)
جامعه تاریخ نو (رهروان میرزا احمدسهراب، از فعالان بهائیت در ایالات متحده و منشی و ترجمه کننده عبدالبهاء)؛
قلب دین بهائی؛
رهروان پیران خمسه؛
دهشیها (رهروان پزشک دهش سلیم موسی الاوشی).[۱۰۰]
تشکیلات
تشکیلات بهائیت که از دو شاخه انتخابی و انتصابی تشکیلشده، تحت لحاظ بیتالعدل اعظم اداره میگردد.[۱۰۱]
راس جهانی بهائی (بیت العدل و ساختمانهای پیرامون آن) در کوه کرمل شهر حیفا.
بیتالعدل اعظم: فرمان تشکیل بیتالعدل را بهاءالله صادر کرد؛[۱۰۲] البته این جای در سال ۱۹۶۳م تأسیس[۱۰۳] و اولی انتخابات آن برگزار شد.[۱۰۴] این راءس از نُه نفر تشکیلشده که تمامی آن ها بایستی مرد باشند[۱۰۵] و هر پنج سال یکتوشه، بهوسیله محافل ملی بهائیان دنیا گزینش می گردند.[۱۰۶] این راس در کوه کَحافظه موقتِل در شهر حیفا قراردارد.[۱۰۷]
بیتالعدل اعظم مرجع کلیه کارها بهائیان به شمار میرود[۱۰۸] و دارنده وظایفی میباشد که به عنوان مثال اساسیترینشان تعبیر متنها و اثر ها رهبران بهائیت، اوضاع و احوال ضوابط و احکام غیرمنصوص متناسب با مقضیات هر مجال،[۱۰۹] اداره کارها جامعه بهائیان در سراسر عالم، ساخت مؤسسههای تبلیغی و تبلیغ بهائیت و فیصله دادن به اختلافات جامعه بهائیان میباشد.[۱۱۰]
به گفته عبدالحمید اشراق خاوری، متفحص و مولف بهائی، آنچه در بیتالعدل ثبت خواهد شد، حق و مرادالله بوده و مخالفت با ضوابط بیتالعدل، مظهر نفاق و رویگردانی از درگاه الهی میباشد.[۱۱۱] براساس متنها بهائیت، تشکیلات بهائی بر دو مبنا اماِ امرالله و بیتالعدل پایدار میباشد. اماِ امرالله مدیریت همیشگی بیتالعدل میباشد و طبق تصریح عبدالبهاء، بیتالعدل سوای البتهدستور مشروعیت ندارد. برای همین، بعضا می گویند به دلیل عقیم بودن شوقی افندی، سلسلهٔ ولایتامری با مرگ وی نقطه پایان به عهده گرفت. ازاینرو بیتالعدل از مشروعیت منتفع وجود ندارد و همین فرمان نیز موجب انشعابات زیادی در بهائیت شدهاست.[۱۱۲]
محافل ملی و محلی: در هر شهر یا این که روستایی که تعداد بهائیان، دست کم نُه نفر باشند، آنان موظاند محفل شیخ محلی تشکیل دهند. محافل محلی، زیرمجموعه محفل ملی میباشند و نمایندگان این محافل، اعضای محفل شیخ ملی را گزینش مینمایند. محافل ملی، رابط جامعه بهائی هر مرز و بوم با بیتالعدل و اجرا کننده سیاستها و هدف ها بیتالعدل می باشند.[۱۱۳] اعضای بیتالعدل نیز بوسیله محافل ملی گزینش می شوند.[۱۱۴] محافل شیخ ملی و محلی هر دو سال یک توشه تعیین میشوند و تمامی انتخابات در اول روز از مهمانی رضوان ایفا میگیرد.[۱۱۵]
در هر ماه بهائی (هر نوزده روز یک توشه)، هر محفل، با بهائیان محل خویش، ملاقات مینماید که اسم این جلسات را «مهمانی نوزدهروزه» مینامند و خویش تشکیلاتی دارااست.[۱۱۶]
بهائیت تشکیلات انتصابی نیز داراست که دربرگیرنده دارالتبلیغ دربینالمللی، اَیادی امرالله،[یادداشت ۴] هیئتهای مشاوران مجموعه کشور هاای و هیئتهای معاونت می گردد و از سوی بیتالعدل منصوب میگردد.[۱۱۷]
مسجد امام حسن مجتبی (ع) فکوری مشهد و نقش آن در مواجهه با چالشهای اجتماعی و شهری