علی(ع) به مناسبتهای متعدد و در سخنان زیادی به ماجرای سقیفه اعتراض کرده و حق خویش را در جانشینی نبی اسلام تذکر کرده است. خطبه شقشقیه از خطبههایی میباشد که او در آن بدین اتفاق اشاره نموده است. او در اولِ این خطابه گفته میباشد: «به آفریدگار عهد و پیمان، فرزند ابوقحافه (ابوبکر) خلافت را مانند تیشرت در بر کرد هر تعدادی که دانش دارااست، اینجانب برای خلافت مانند پایه آسیاب هستم که دانش و فضیلت از راز چشمه اینجانب مانند سیل روان می شود و طیوران هوا به نقط ی اوج منزلت اینجانب نمیرسند.»[۴۵] به گفته آیتالله خامنهای واحد سنجش امام علی(ع) در کل معاش مثلا سقیفه، استخراج رضایت خداوند بوده میباشد. وی چیزی که به عایدی اسلام و مسلمان ها بود را تعیین مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می کرد.[۴۶]
به نقل از بعضا منابع دیگر، علی(ع) بعد از اتفاق سقیفه و در طی حیات حضرت زهرا(س) شبها دختر رسول را سوار مرکبی نموده و به منزلها و محافل انصار میبرد و کمک میخواست و جواب میشنید: «ای دختر پیغمبر!ا با ابوبکر بیعت کردهایم، درصورتی که علی جلوتر آمده بود، از وی عدول نمیکردیم، علی(ع) نیز پاسخ میبخشید: آیا پیغمبر را دفن نکرده درباره خلافت جنگ رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میکردم؟[۴۷]
عبدالحسین زرینکوب:
«خلافت که در روزهای انتها حیات پیغمبر نزد اکثری حق علی بن ابیطالب آشنایی می شد از دست او بیرون گشت و در بین دیگرافراد دست به دست شد و علی(ع) هم چندی سپس که فاطمه وفات یافت بیعت کرد، خواه و ناخواه.»[۴۸]
برخورد فاطمه(س)
همینطور مشاهده کنید: منزل حضرت فاطمه(س)
فاطمه(س) بعد از حادثه سقیفه با آن و حاصل برآمده از آن مخالفت کرد و آن را قانون شکنی از سفارشات رسول(ص) بیان کرد. برای مثال این مخالفتها سخنانی میباشد که حضرت فاطمه(س) هنگام اتفاق ها مرتبط با به دست آوردن بیعت از علی(ع) و محاصره منزل او، مشکل کرد.[۴۹] و نیز خطبهای پر اسم و رسم به خطبه فدکیه که دختر نبی در مسجد مدینه مشک آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد رکرد.[۵۰]
بنابر گزارشهای تاریخی، حضرت زهرا(س) وقتیکه در بستر بیماری واپسین روزهای معاش خویش را میطی کرد نیز در سخنانی با زنان مهاجران و انصار که به عیادتش آمده بودند، سقیفه را خروج از اوامر رسول(ص) دانست و درباره ضررهایی که در آجل برای اسلام به توشه خواهد آورد، هشدار بخشید.[۵۱]
سقیفه از منظر مستشرقان
هنری لامنس و عقیده مثلث توان: هنری لامنس (۱۸۶۲-۱۹۳۷م) عقیدهپرداز بلژیکی، در نوشته ی علمی «مثلث توان؛ ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» داعیه کرد که مقصود مشترک و همیاری مجاورت این سه بدن در طول حیات رسول(ص) استارت گردیده و این اقتدار را به آنها بخشید که خلافت ابوبکر و قدمت را شالودهگذاری نمایند و در حالتیکه ابوعبیده در زمانه حیات قدمت از عالم نرفته بود، مسلماً او خلیفه منصوب آجل از جانب قدمت بود. او به دنبال ادعایی این نظر را دارد عایشه و حفصه دختران ابوبکر و قدمت که از همسران نبی بودند، پدران خویش را از هر جنبش و پندار سری شوهرشان مطلع نموده و این دو بدن موفّق شدند اجرا نفوذ متعددی در شغل های فرستاده اسلام داشته و از همین رویه بوده میباشد که درپی استخراج اقتدار برآمدند.[۵۲]
عقیده کایتانی: شرقشناس ایتالیایی، لئون کایتانی در مباحث مقدماتی کتاب تاریخ اسلام از عمق اختلاف در میان ابوبکر و بنیهاشم حافظه کرده و از ادعای خلافت ابوبکر در گردآوری انصار در سقیفه بنیساعده، یکسری ساعت بعد از رحلت رسول(ص)، اظهار تعجب مینماید. کایتانی دور از شوخی بودن بالقوه ادعای علی(ع) را برای خلافت، با ردّ احادیث متداول که ابوبکر در توده انصار در ادّعای خویش برای جانشینی به حق تقدم دستمزد قریش بهتیتر خاندان فرستاده(ص) متوسل میگردد، تلویحاً تأیید مینماید؛ چون این مشاجره ادعا علی(ع) را که نزدیکترین خویشاوند رسول بود تقویت میکرد. به لحاظ او درصورتی که محمد(ص) میتوانست برای خویش جانشینی گزینش نماید احتمالا ابوبکر را بر هرکس دیگری ترجیح میبخشید؛ با این وجود کایتانی در یکی مجلدات آینده تاریخ اسلام، عقیده «مثلث توان: ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» لامنس را مطلوبترین عقیده درباره ریشههای خلافت تیتر مینماید.[۵۳]
علی(ع) به مناسبتهای متعدد و در سخنان زیادی به ماجرای سقیفه اعتراض کرده و حق خویش را در جانشینی نبی اسلام تذکر کرده است. خطبه شقشقیه از خطبههایی میباشد که او در آن بدین اتفاق اشاره نموده است. او در اولِ این خطابه گفته میباشد: «به آفریدگار عهد و پیمان، فرزند ابوقحافه (ابوبکر) خلافت را مانند تیشرت در بر کرد هر تعدادی که دانش دارااست، اینجانب برای خلافت مانند پایه آسیاب هستم که دانش و فضیلت از راز چشمه اینجانب مانند سیل روان می شود و طیوران هوا به نقط ی اوج منزلت اینجانب نمیرسند.»[۴۵] به گفته آیتالله خامنهای واحد سنجش امام علی(ع) در کل معاش مثلا سقیفه، استخراج رضایت خداوند بوده میباشد. وی چیزی که به عایدی اسلام و مسلمان ها بود را تعیین مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می کرد.[۴۶]
به نقل از بعضا منابع دیگر، علی(ع) بعد از اتفاق سقیفه و در طی حیات حضرت زهرا(س) شبها دختر رسول را سوار مرکبی نموده و به منزلها و محافل انصار میبرد و کمک میخواست و جواب میشنید: «ای دختر پیغمبر!ا با ابوبکر بیعت کردهایم، درصورتی که علی جلوتر آمده بود، از وی عدول نمیکردیم، علی(ع) نیز پاسخ میبخشید: آیا پیغمبر را دفن نکرده درباره خلافت جنگ رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میکردم؟[۴۷]
عبدالحسین زرینکوب:
«خلافت که در روزهای انتها حیات پیغمبر نزد اکثری حق علی بن ابیطالب آشنایی می شد از دست او بیرون گشت و در بین دیگرافراد دست به دست شد و علی(ع) هم چندی سپس که فاطمه وفات یافت بیعت کرد، خواه و ناخواه.»[۴۸]
برخورد فاطمه(س)
همینطور مشاهده کنید: منزل حضرت فاطمه(س)
فاطمه(س) بعد از حادثه سقیفه با آن و حاصل برآمده از آن مخالفت کرد و آن را قانون شکنی از سفارشات رسول(ص) بیان کرد. برای مثال این مخالفتها سخنانی میباشد که حضرت فاطمه(س) هنگام اتفاق ها مرتبط با به دست آوردن بیعت از علی(ع) و محاصره منزل او، مشکل کرد.[۴۹] و نیز خطبهای پر اسم و رسم به خطبه فدکیه که دختر نبی در مسجد مدینه مشک آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد رکرد.[۵۰]
بنابر گزارشهای تاریخی، حضرت زهرا(س) وقتیکه در بستر بیماری واپسین روزهای معاش خویش را میطی کرد نیز در سخنانی با زنان مهاجران و انصار که به عیادتش آمده بودند، سقیفه را خروج از اوامر رسول(ص) دانست و درباره ضررهایی که در آجل برای اسلام به توشه خواهد آورد، هشدار بخشید.[۵۱]
سقیفه از منظر مستشرقان
هنری لامنس و عقیده مثلث توان: هنری لامنس (۱۸۶۲-۱۹۳۷م) عقیدهپرداز بلژیکی، در نوشته ی علمی «مثلث توان؛ ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» داعیه کرد که مقصود مشترک و همیاری مجاورت این سه بدن در طول حیات رسول(ص) استارت گردیده و این اقتدار را به آنها بخشید که خلافت ابوبکر و قدمت را شالودهگذاری نمایند و در حالتیکه ابوعبیده در زمانه حیات قدمت از عالم نرفته بود، مسلماً او خلیفه منصوب آجل از جانب قدمت بود. او به دنبال ادعایی این نظر را دارد عایشه و حفصه دختران ابوبکر و قدمت که از همسران نبی بودند، پدران خویش را از هر جنبش و پندار سری شوهرشان مطلع نموده و این دو بدن موفّق شدند اجرا نفوذ متعددی در شغل های فرستاده اسلام داشته و از همین رویه بوده میباشد که درپی استخراج اقتدار برآمدند.[۵۲]
عقیده کایتانی: شرقشناس ایتالیایی، لئون کایتانی در مباحث مقدماتی کتاب تاریخ اسلام از عمق اختلاف در میان ابوبکر و بنیهاشم حافظه کرده و از ادعای خلافت ابوبکر در گردآوری انصار در سقیفه بنیساعده، یکسری ساعت بعد از رحلت رسول(ص)، اظهار تعجب مینماید. کایتانی دور از شوخی بودن بالقوه ادعای علی(ع) را برای خلافت، با ردّ احادیث متداول که ابوبکر در توده انصار در ادّعای خویش برای جانشینی به حق تقدم دستمزد قریش بهتیتر خاندان فرستاده(ص) متوسل میگردد، تلویحاً تأیید مینماید؛ چون این مشاجره ادعا علی(ع) را که نزدیکترین خویشاوند رسول بود تقویت میکرد. به لحاظ او درصورتی که محمد(ص) میتوانست برای خویش جانشینی گزینش نماید احتمالا ابوبکر را بر هرکس دیگری ترجیح میبخشید؛ با این وجود کایتانی در یکی مجلدات آینده تاریخ اسلام، عقیده «مثلث توان: ابوبکر، قدمت و ابوعبیده» لامنس را مطلوبترین عقیده درباره ریشههای خلافت تیتر مینماید.[۵۳]
راهنمای انتخاب مسجد مناسب برای برگزاری مراسم ختم در مشهد