مجله خبری مساجد

مباهله فرستاده(ص) با مسیحیان نجران
این نوشته‌علمی دربارهٔ مباهله پیامبر(ص) با مسیحیان نجران است. برای اگاهی از معنا مباهله و مباهله در قرآن، مباهله و آیه مباهله مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد را ببینید.
واقعه مباهله
نقاشی واقعه مباهله در نسخه‌ای از کتاب آثار الباقیه ابوریحان بیرونی به تاریخ کتابت ۷۰۷ق
نقاشی اتفاق مباهله در نسخه‌ای از کتاب اثر ها الباقیه ابوریحان بیرونی به تاریخ کتابت ۷۰۷ق
نام‌های دیگر حادثه مباهله
تفصیل قصه مباهله فرستاده(ص) با مسیحیان نجران
طرفین پنج‌تن (پیامبر(ص)، علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد حسین(ع)) / مسیحیان نجران
فرصت ۲۱ یا ۲۴ ذی‌الحجه سال ۹ یا ۱۰ق
فرصت قرن ۱ق
مکان مدینه
اهداف اثبات حقانیت رسول(ص) یا مسیحیان نجران
حاصل اسلام‌آوردن برخی از مسیحیان نجران
مرتبط آیه مباهله

مُباهله رسول(ص) با مسیحیان نجران، از رویدادهای صدر اسلام است که نشان حقانیت دعوت نبی(ص) دانسته می‌گردد. این اتفاق همچنین بر فضیلت پیامبر(ص) و همراهان او در مباهله، یعنی امام علی(ع)، فاطمه(س) و حَسَنین(ع) آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دلالت دارد.

آیه ۶۱ سوره آل‌عمران از وقوع افتاد مباهله حرف گفته و به آیه مباهله شهرت دارد. شیعیان معتقدند در آیه مباهله، امام علی به منزلۀ نَفْس و جان فرستاده(ص) شمرده شده و از این‌رو این آیه را از فضایل امام علی(ع) می دانند. این واقعه در منابع شیعه و اهل‌سنت نقل شد‌ه‌است.

براساس منابع، رسول(ص) پس از مناظره با مسیحیانِ نجران و ایمان نیاوردن آن ها، پیشنهاد مباهله داد و آن ها پذیرفتند؛ اما در روز موعود، مسیحیان نجران بعداز مشاهده اینکه پیامبر(ص) اهل خانواده‌اش را با خود آورده، از مباهله جلوگیری کردند. مباهله درخواست لعن و نفرین الهی برای اثبات حقانیت می‌باشد و در میان دو طرفی رخ می دهد که هریک ادعای حقانیت دارا هستند.

درباره روز و سال وقوع این رخداد، نظرها مختلفی وجود دارد. معروف تاریخ‌نگاران وقوع آن را در سال ۱۰ قمری می دانند. همچنین در کتاب‌های دعا برای روز ۲۴ ذی‌الحجه به عنوان روز مباهله اعمالی ذکر شده است.

درباره این واقعه، اثرها نوشتاری و هنری ساخت و ساز گردیده‌است. از جمله آنها نقاشی‌ای است که در نسخه‌ای از کتاب آثارالباقیهٔ ابوریحان بیرونی (تاریخ کتابت نسخه: ۷۰۷ق) درج شد‌ه‌است.

جایگاه و التفات
مباهله نبی با مسیحیان نجران از وقایعی هست که برای اثبات حقانیت پیامبر اسلام در دعوتش، از آن به کارگیری می‌شود.[۱] قرآن، در سوره آل‌عمران، به این وقوع افتاد اشاره کرده است.[۲] همچنین این رخداد از فضایل پنج‌تن (پیامبر(ص)، علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع)) به حساب می آید.[۳] از آن در منابع تفسیری[۴] و تاریخی[۵] سخن رفته می باشد. درباره این واقعه، آثار نوشتاری و هنری‌ای ساخت شده است.[نیازمند منبع]

شرح واقعه
اُسقُف مسیحیان نجران در ماجرای مباهله:
«چنانچه محمد بر حق نبود، با عزیز‌ترین افرادش نمی‌آمد و در صورتی با ما مباهله کند، پیش از آنکه سال بر ما بگذرد، یک نصرانی بر روی زمین نخواهد ماند.
به روایت دیگری، من صورت‌هایی را می بینم که درصورتی که از معبود درخواست کنند کوهی را از جای خود بركَنَد، هرآینه کنده خواهد شد. پس مباهله مکنید که هلاک میشوید و یک نصرانی بر روی زمین نخواهد ماند.»

زمخشری، الکشاف، ۱۴۰۷-۱۴۱۶ق، ص۳۶۸-۳۶۹.

فرستاده اکرم(ص) هم‌‎زمان با مکاتبه با سران حکومت‌های فقیه، نامه‌ای به اُسقُف نجران نوشت و ساکنان نجران را به پذیرش دین اسلام دعوت کرد. گروهی، به نمایندگی از مسیحیان نجران، به مدینه رفتند و در مسجدالنبی با نبی اسلام رای زنی کردند. نبی ضمن معرفی خود، حضرت عیسی(ع) را عبد‌ای از بندگان خدا معرفی کرد. آنها نپذیرفتند و متولد شدن عیسی(ع) بدون پدر را دلیل بر الوهیت او دانستند.[۶]

پس از پافشاری دو طرف بر حقانیت عقاید خود، تصمیم بر این شد که مورد از روش مباهله[یادداشت ۱] خاتمه یابد. ازاین‌رو قرار شد فردای آن روز، کلیه سوا شهر مدینه، در صحرا برای مباهله مهیا شوند. هکر نست روز مباهله، پیامبر(ص) به یار امام علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع) از مدینه خارج شد. وقتی مسیحیان دیدند که پیامبر با عزیزترین افرادش برای مباهله آمده و همچون پیامبران برای مباهله روی دو زانو نشسته است، از مباهله منصرف شدند و درخواست مصالحه کردند. فرستاده نیز به شرط پرداخت جزیه، با درخواست آن‌ها موافقت کرد. پس از برگشتن نصارا به نجران، دو تن از بزرگان هیئت اعزامی با هدایایی، نزد رسول(ص) آمدند و مسلمان شدند.[۷] فخررازی از مفسران اهل‌سنت (درگذشت ۶۰۶ق) گفته هست که مفسران و محدثان بر این اتفاق حادثه‌نظر دارا هستند.[۸]

مباهله فرستاده(ص) با مسیحیان نجران
این نوشته‌علمی دربارهٔ مباهله پیامبر(ص) با مسیحیان نجران است. برای اگاهی از معنا مباهله و مباهله در قرآن، مباهله و آیه مباهله مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد را ببینید.
واقعه مباهله
نقاشی واقعه مباهله در نسخه‌ای از کتاب آثار الباقیه ابوریحان بیرونی به تاریخ کتابت ۷۰۷ق
نقاشی اتفاق مباهله در نسخه‌ای از کتاب اثر ها الباقیه ابوریحان بیرونی به تاریخ کتابت ۷۰۷ق
نام‌های دیگر حادثه مباهله
تفصیل قصه مباهله فرستاده(ص) با مسیحیان نجران
طرفین پنج‌تن (پیامبر(ص)، علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد حسین(ع)) / مسیحیان نجران
فرصت ۲۱ یا ۲۴ ذی‌الحجه سال ۹ یا ۱۰ق
فرصت قرن ۱ق
مکان مدینه
اهداف اثبات حقانیت رسول(ص) یا مسیحیان نجران
حاصل اسلام‌آوردن برخی از مسیحیان نجران
مرتبط آیه مباهله

مُباهله رسول(ص) با مسیحیان نجران، از رویدادهای صدر اسلام است که نشان حقانیت دعوت نبی(ص) دانسته می‌گردد. این اتفاق همچنین بر فضیلت پیامبر(ص) و همراهان او در مباهله، یعنی امام علی(ع)، فاطمه(س) و حَسَنین(ع) آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دلالت دارد.

آیه ۶۱ سوره آل‌عمران از وقوع افتاد مباهله حرف گفته و به آیه مباهله شهرت دارد. شیعیان معتقدند در آیه مباهله، امام علی به منزلۀ نَفْس و جان فرستاده(ص) شمرده شده و از این‌رو این آیه را از فضایل امام علی(ع) می دانند. این واقعه در منابع شیعه و اهل‌سنت نقل شد‌ه‌است.

براساس منابع، رسول(ص) پس از مناظره با مسیحیانِ نجران و ایمان نیاوردن آن ها، پیشنهاد مباهله داد و آن ها پذیرفتند؛ اما در روز موعود، مسیحیان نجران بعداز مشاهده اینکه پیامبر(ص) اهل خانواده‌اش را با خود آورده، از مباهله جلوگیری کردند. مباهله درخواست لعن و نفرین الهی برای اثبات حقانیت می‌باشد و در میان دو طرفی رخ می دهد که هریک ادعای حقانیت دارا هستند.

درباره روز و سال وقوع این رخداد، نظرها مختلفی وجود دارد. معروف تاریخ‌نگاران وقوع آن را در سال ۱۰ قمری می دانند. همچنین در کتاب‌های دعا برای روز ۲۴ ذی‌الحجه به عنوان روز مباهله اعمالی ذکر شده است.

درباره این واقعه، اثرها نوشتاری و هنری ساخت و ساز گردیده‌است. از جمله آنها نقاشی‌ای است که در نسخه‌ای از کتاب آثارالباقیهٔ ابوریحان بیرونی (تاریخ کتابت نسخه: ۷۰۷ق) درج شد‌ه‌است.

جایگاه و التفات
مباهله نبی با مسیحیان نجران از وقایعی هست که برای اثبات حقانیت پیامبر اسلام در دعوتش، از آن به کارگیری می‌شود.[۱] قرآن، در سوره آل‌عمران، به این وقوع افتاد اشاره کرده است.[۲] همچنین این رخداد از فضایل پنج‌تن (پیامبر(ص)، علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع)) به حساب می آید.[۳] از آن در منابع تفسیری[۴] و تاریخی[۵] سخن رفته می باشد. درباره این واقعه، آثار نوشتاری و هنری‌ای ساخت شده است.[نیازمند منبع]

شرح واقعه
اُسقُف مسیحیان نجران در ماجرای مباهله:
«چنانچه محمد بر حق نبود، با عزیز‌ترین افرادش نمی‌آمد و در صورتی با ما مباهله کند، پیش از آنکه سال بر ما بگذرد، یک نصرانی بر روی زمین نخواهد ماند.
به روایت دیگری، من صورت‌هایی را می بینم که درصورتی که از معبود درخواست کنند کوهی را از جای خود بركَنَد، هرآینه کنده خواهد شد. پس مباهله مکنید که هلاک میشوید و یک نصرانی بر روی زمین نخواهد ماند.»

زمخشری، الکشاف، ۱۴۰۷-۱۴۱۶ق، ص۳۶۸-۳۶۹.

فرستاده اکرم(ص) هم‌‎زمان با مکاتبه با سران حکومت‌های فقیه، نامه‌ای به اُسقُف نجران نوشت و ساکنان نجران را به پذیرش دین اسلام دعوت کرد. گروهی، به نمایندگی از مسیحیان نجران، به مدینه رفتند و در مسجدالنبی با نبی اسلام رای زنی کردند. نبی ضمن معرفی خود، حضرت عیسی(ع) را عبد‌ای از بندگان خدا معرفی کرد. آنها نپذیرفتند و متولد شدن عیسی(ع) بدون پدر را دلیل بر الوهیت او دانستند.[۶]

پس از پافشاری دو طرف بر حقانیت عقاید خود، تصمیم بر این شد که مورد از روش مباهله[یادداشت ۱] خاتمه یابد. ازاین‌رو قرار شد فردای آن روز، کلیه سوا شهر مدینه، در صحرا برای مباهله مهیا شوند. هکر نست روز مباهله، پیامبر(ص) به یار امام علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع) از مدینه خارج شد. وقتی مسیحیان دیدند که پیامبر با عزیزترین افرادش برای مباهله آمده و همچون پیامبران برای مباهله روی دو زانو نشسته است، از مباهله منصرف شدند و درخواست مصالحه کردند. فرستاده نیز به شرط پرداخت جزیه، با درخواست آن‌ها موافقت کرد. پس از برگشتن نصارا به نجران، دو تن از بزرگان هیئت اعزامی با هدایایی، نزد رسول(ص) آمدند و مسلمان شدند.[۷] فخررازی از مفسران اهل‌سنت (درگذشت ۶۰۶ق) گفته هست که مفسران و محدثان بر این اتفاق حادثه‌نظر دارا هستند.[۸]