مجله خبری مساجد

سید مرتضی مجتهد اهرمی
سید مرتضی مجتهد اَهرَمی (درگشته ۱۳۱۰ش) دارای اسم و رسم به عَلَم‌ُالْهُدی، مجتهد شیعه و رهبر مشروطه‌خواستار بوشهر و از شاگردان آخوند خراسانی. مجتهد اهرمی در نهضت مشروطه جمهوری اسلامی ایران با همیاری رئیسعلی دلواری چیره شد مدتی بر اداره ها بوشهر مسلط گردد البته با دخالت قوای نظامی انگلیس جنبش آن ها باخت خورده و بعداز زمان کوتاهی حبس به نجف تبعید شد. بعداز موفقیت مشروطه در کشور‌ایران وی به بوشهر رجوع و برگشت و از طرف عموم بنادر نماینده مجلس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مؤسسان شد.

رهبری مشروطه‌خواستار بوشهر
سید مرتضی مجتهد در اوائل سده ۱۳ قمری در اهرم (بخشی از تنگستان بوشهر) چشم به جهان گشود.[۱] او جهت حصول دانش به نجف سفر کرده و مدتی بعداز وصال به سکو اجتهاد به بوشهر رجوع و برگشت.[۲]

سید مرتضی به پیشنهاد آخوند خراسانی[۳] که معلم وی به شمار می‌رود[۴] و به اجتهاد خویش و فتوای سید عبدالحسین لاری، رهبری مخالفین استبداد و مشروطه خواستار بوشهر را برعهده گرفت.[۵] او با همیاری رئیسعلی دلواری، اداره ها دولتی به عنوان مثال گمرک بوشهر را تسخیر کرده[۶] و به زمان ۹ ماه بر آن سیطره داشت.[۷] اعطای کنیه نظام العلما و دستمزد پانصد تومانی از جانب محمدعلی فرمانروا قاجار نیز نتوانست اورا از ادامه تکان پشیمان رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نماید.[۸]

دخالت انگلیس و تبعید اهرمی
به گفته تاریخ‌نگاران، قیام مشروطه‌خواستار بوشهر در ۱۹ ربیع‌الاول ۱۳۲۷ق با دخالت نظامی انگلیس مواجه شوید؛[۹] به این دلیل که گمرکات جنوب جمهوری اسلامی ایران در عوض وامی که به مظفرالدین فرمانروا پرداخت گردیده بود، در رهن این میهن بود.[۱۰] حدود یک ماه بعد از دخالت نظامی انگلیس، سیطره سید مرتضی بر بوشهر بوسیله احمدخان نوایی دریابیگی تحت عنوان قاضی تازه این شهر نقطه پايان به عهده گرفت.[۱۱] طبق گزارش‌ها، منزل سید مرتضی به توپ بسته و آنگاه غارت شوید[۱۲] و خویش وی بازداشت و با حال و روز نامناسبی در شهر گردانیده شد.[۱۳] در بعضا از گزارش‌ها آمده میباشد که وی برای نگهداری جان خویش تحت بیرق انگلیس تحصن کرد و نیروهای انگلیسی بعداز دستگیری او‌را به دفتر نمایندگی بردند[۱۴] و از آن‌جا به یک کشتی منتقل شوید.[۱۵] بعد از ۱۸ روز توقیف در کشتی،[۱۶] در تاریخ ۱۸ جمادی‌الثانی ۱۳۲۷ق به نجف تبعید شد.[۱۷] به همین استدلال نامی از وی در قیام دلیران تنگستان به در بین نیامده میباشد.[۱۸] با این اکنون آورده شده که بعداز شهید شدن رئیسعلی دلواری، سید مرتضی بر پیکر وی در روستای گورَک نماز آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خوانده میباشد.[۱۹]

برگشت از تبعید
بعداز برکنار محمدعلی پادشاه[۲۰] و در ادامه حکم آخوند خراسانی مطابق ضرورت برکنار دریابیگی، در ۱۸ ربیع‌الثانی سال ۱۳۲۹ق میرزا علی محمد موقرالدوله جانشین وی شد و موضوع برگشت سید مرتضی به بوشهر مهیا شوید.[۲۱] سید مرتضی بعداز برگشت از نجف، در ۹ محرم ۱۳۳۳ق وارد بوشهر شد و بعداز روی شغل وارد شدن رضاشاه، از طرف عموم بنادر، برای کمپانی در مجلس مؤسسان به طهران رفت.[۲۲] در سال ۱۳۰۷ش که رضاشاه به بوشهر رفته بود، سید مرتضی سخنرانی مفصلی درباره ظلم نیروهای انگلیسی نسبت به عموم بوشهر نقص‌ کرد.[۲۳]

در غایت سید مرتضی که گزینه بی‌توجهی حکومت مشروطه قرار گرفته بود،[۲۴] در ۱۵ آبان سال ۱۳۱۰ش از جهان رفت[۲۵] و در امامزاده عبدالمُهیمن در بوشهر به خاک ودیعه شد.[۲۶]

سید مرتضی مجتهد اهرمی
سید مرتضی مجتهد اَهرَمی (درگشته ۱۳۱۰ش) دارای اسم و رسم به عَلَم‌ُالْهُدی، مجتهد شیعه و رهبر مشروطه‌خواستار بوشهر و از شاگردان آخوند خراسانی. مجتهد اهرمی در نهضت مشروطه جمهوری اسلامی ایران با همیاری رئیسعلی دلواری چیره شد مدتی بر اداره ها بوشهر مسلط گردد البته با دخالت قوای نظامی انگلیس جنبش آن ها باخت خورده و بعداز زمان کوتاهی حبس به نجف تبعید شد. بعداز موفقیت مشروطه در کشور‌ایران وی به بوشهر رجوع و برگشت و از طرف عموم بنادر نماینده مجلس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مؤسسان شد.

رهبری مشروطه‌خواستار بوشهر
سید مرتضی مجتهد در اوائل سده ۱۳ قمری در اهرم (بخشی از تنگستان بوشهر) چشم به جهان گشود.[۱] او جهت حصول دانش به نجف سفر کرده و مدتی بعداز وصال به سکو اجتهاد به بوشهر رجوع و برگشت.[۲]

سید مرتضی به پیشنهاد آخوند خراسانی[۳] که معلم وی به شمار می‌رود[۴] و به اجتهاد خویش و فتوای سید عبدالحسین لاری، رهبری مخالفین استبداد و مشروطه خواستار بوشهر را برعهده گرفت.[۵] او با همیاری رئیسعلی دلواری، اداره ها دولتی به عنوان مثال گمرک بوشهر را تسخیر کرده[۶] و به زمان ۹ ماه بر آن سیطره داشت.[۷] اعطای کنیه نظام العلما و دستمزد پانصد تومانی از جانب محمدعلی فرمانروا قاجار نیز نتوانست اورا از ادامه تکان پشیمان رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نماید.[۸]

دخالت انگلیس و تبعید اهرمی
به گفته تاریخ‌نگاران، قیام مشروطه‌خواستار بوشهر در ۱۹ ربیع‌الاول ۱۳۲۷ق با دخالت نظامی انگلیس مواجه شوید؛[۹] به این دلیل که گمرکات جنوب جمهوری اسلامی ایران در عوض وامی که به مظفرالدین فرمانروا پرداخت گردیده بود، در رهن این میهن بود.[۱۰] حدود یک ماه بعد از دخالت نظامی انگلیس، سیطره سید مرتضی بر بوشهر بوسیله احمدخان نوایی دریابیگی تحت عنوان قاضی تازه این شهر نقطه پايان به عهده گرفت.[۱۱] طبق گزارش‌ها، منزل سید مرتضی به توپ بسته و آنگاه غارت شوید[۱۲] و خویش وی بازداشت و با حال و روز نامناسبی در شهر گردانیده شد.[۱۳] در بعضا از گزارش‌ها آمده میباشد که وی برای نگهداری جان خویش تحت بیرق انگلیس تحصن کرد و نیروهای انگلیسی بعداز دستگیری او‌را به دفتر نمایندگی بردند[۱۴] و از آن‌جا به یک کشتی منتقل شوید.[۱۵] بعد از ۱۸ روز توقیف در کشتی،[۱۶] در تاریخ ۱۸ جمادی‌الثانی ۱۳۲۷ق به نجف تبعید شد.[۱۷] به همین استدلال نامی از وی در قیام دلیران تنگستان به در بین نیامده میباشد.[۱۸] با این اکنون آورده شده که بعداز شهید شدن رئیسعلی دلواری، سید مرتضی بر پیکر وی در روستای گورَک نماز آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد خوانده میباشد.[۱۹]

برگشت از تبعید
بعداز برکنار محمدعلی پادشاه[۲۰] و در ادامه حکم آخوند خراسانی مطابق ضرورت برکنار دریابیگی، در ۱۸ ربیع‌الثانی سال ۱۳۲۹ق میرزا علی محمد موقرالدوله جانشین وی شد و موضوع برگشت سید مرتضی به بوشهر مهیا شوید.[۲۱] سید مرتضی بعداز برگشت از نجف، در ۹ محرم ۱۳۳۳ق وارد بوشهر شد و بعداز روی شغل وارد شدن رضاشاه، از طرف عموم بنادر، برای کمپانی در مجلس مؤسسان به طهران رفت.[۲۲] در سال ۱۳۰۷ش که رضاشاه به بوشهر رفته بود، سید مرتضی سخنرانی مفصلی درباره ظلم نیروهای انگلیسی نسبت به عموم بوشهر نقص‌ کرد.[۲۳]

در غایت سید مرتضی که گزینه بی‌توجهی حکومت مشروطه قرار گرفته بود،[۲۴] در ۱۵ آبان سال ۱۳۱۰ش از جهان رفت[۲۵] و در امامزاده عبدالمُهیمن در بوشهر به خاک ودیعه شد.[۲۶]