مجله خبری مساجد

دامغان شهر تاریخی و با فرهنگ کشور‌ایران، در بر مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دارای جاذبه های طبیعی و تاریخی بسیار میباشد. یکی‌از این جای های توریسم، مسجد تعدادی صد ساله تاریخانه دامغان میباشد. این سازه شکوهمند ساسانی در بالا کاربری آتشکده داشت البته در قرن 2 قمری به مسجد تبدیل شد و بنای آن نیز بسط یافت. به نوعی می اقتدار اعلام کرد این شرکت گران بها از اول مساجد کشور‌ایران به‌حساب می‌آید و از مرکز ها اساسی عارفان و صوفیان به حساب آورده می شود.
به گفته سندها تاریخی، تاریخانه دامغان بعداز ورود سفاح، رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اولیه خلیفه عباسی در حین هارون الرشید، کامل شدن شد البته این تغییرات صرفا به صده 2 قمری منتهی نشد و در دورهای حکومتی دیگر نظیر سلجوقیان نیز همچنان شاهد اضافه شدن اجزا نو و بازسازی سازه هستیم. یک کدام از این المان ها مناره بسیار قشنگ و آجرکاری گردیده ای میباشد که 26 متر ارتفاع داشته و به عصر سلجوقی گشوده میشود.

وجه تسمیه:
بیان شده میباشد قبل از اسلام اسم این سازه ناری منزل یا این که به عبارتی منزل حریق بود آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و به عبادتگاه زرتشتیان اشاره می نماید. البته تاریخانه کلمه ای تاری و ترکی میباشد و از دو کلمه و واژه تاری به معنای آفریدگار و منزل ساخته شده میباشد که به طور کلی به منزل آفریدگار یا این که خداوند منزل مضمون‌ مییابد. از سایر اسم های تاریخانه دامغان مسجد چهل ردیف بوده و برگرفته از شبستان ردیف دار آن میباشد.

معماری مسجد تاریخانه:
هر کناره از این ساختمان قصه گر تاریخ تعدادی هزار ساله جمهوری اسلامی ایران میباشد. خشت چینی های اشکانی، مصالح ساسانی و تغییرات بسیار زمانه اسلامی در هر مکان آن قابل مشاهده میباشد. صحن یا این که به عبارتی تراس مرکزی، شبستان و منار آن قسمت های اساسی مسجد را تشکیل میدهند. با عبور از سردر مهم به رواق هایی آجری و کاهگلی می رسید. طاق های زیبای این رواق ها در عین تخریب های بسیارشان، پرسپکتیو مجذوب کننده ای را به اکران میگذارند و شما‌را روانه صحن مربع صورت مسجد می نمایند.اضلاع این ایوان حدودا به 27 متر می رسند و همان طور که گفته شد رواق ها چهار طرف آن را اشراف کرده اند.
بلاهای طبیعی و کوتاهی های آدم ها سبب ساز از فی مابین رفتن قسمت بزرگی از مسجد ردیف دار دامغان گردیده‌است. بخشی از این ویرانی ها، 8 ورودی سازه بوده که در ضلع شمال شرقی آن 5 در و شمالی غربیش 3 در قرار داشته.
زمانی به درون آمدید در صورتی‌که نگاهتان را به سمت ضلع جنوبی غربی مسجد بچرخانید شاهد شبستانی ردیف دار خواهید بود، تالاری که ردیف هایش تاکید بر جهت قبله داشته و تعدادشان به 26 عدد می‌رسد. 7 دهانه قوسی صورت، ورودی سازه را تشکیل میدهند و طاق وسطی نیز نسبت به 6 تای دیگر بزرگتر و برتر میباشد تا نشانه دهنده ورودی مهم این نصیب باشد. ردیف ها به جهت هندسه دوارشان، بسیار مشابه به معماری کاخ های ساسانی هستند. این ردیف های 3 متری قطری در حدود 1.5 متر دارا‌هستند و بر روی خویش طاق هایی آجری را سوار کرده اند. کلاً اندازه کف تا بام نصیب شبستان به 6 متر می‌رسد. در قرن 13 قمری تخریب های شدیدی بر راز راز شبستان تاریخانه آمد و نسبتاً بخش اعظمی از آن فرو سرازیرشد البته یکی واعظان دامغان به اسم میرزا آقا عاملی به ملازمت و همراهی عموم شهر در صدد نوسازی آن بر آمد. در زمان این مرمت ها بخشی از جلوه ساسانی گروه دگرگون شد به این دلیل که طاق های ساسانی مازه دار آن دیگر به طاق های جناقی تیزه دار تغییر‌و تحول صورت اعطا کرد.
با رفتن به سمت تاریخانه دامغان، مناره آن شاید بیشتر از هر المان دیگر مسجد نظرتان را جلب خویش نماید. این ساختمان بلند در ضلع غربی مسجد قرار گرفته میباشد و تزئینات بسیار زیبای خشتی گلی بر روی آن نقش بسته اند. هیبت ایجاد کرد مناره این مسجد در بالا تا قبل از زمین‌لرزه سال 234 شمسی، به طور مکعب صورت با پلان 6.5 در 6.5 متر مربعی بر روی زمین تشکیل‌شده بود. در سال 408 شمسی منار استوانه ای شد و آجرکاری هایی هایی دیده نواز با جزئیات مختلف بر روی آن سوار شد. فضا پای این منار فعلا به 13 متر میرسد و آورده شده میباشد بر رمز آن نیز کلاهکی قرار داشت که ز‌لزله ها سبب ساز از فی مابین رفتن آن گردیده اند.

دامغان شهر تاریخی و با فرهنگ کشور‌ایران، در بر مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد دارای جاذبه های طبیعی و تاریخی بسیار میباشد. یکی‌از این جای های توریسم، مسجد تعدادی صد ساله تاریخانه دامغان میباشد. این سازه شکوهمند ساسانی در بالا کاربری آتشکده داشت البته در قرن 2 قمری به مسجد تبدیل شد و بنای آن نیز بسط یافت. به نوعی می اقتدار اعلام کرد این شرکت گران بها از اول مساجد کشور‌ایران به‌حساب می‌آید و از مرکز ها اساسی عارفان و صوفیان به حساب آورده می شود.
به گفته سندها تاریخی، تاریخانه دامغان بعداز ورود سفاح، رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد اولیه خلیفه عباسی در حین هارون الرشید، کامل شدن شد البته این تغییرات صرفا به صده 2 قمری منتهی نشد و در دورهای حکومتی دیگر نظیر سلجوقیان نیز همچنان شاهد اضافه شدن اجزا نو و بازسازی سازه هستیم. یک کدام از این المان ها مناره بسیار قشنگ و آجرکاری گردیده ای میباشد که 26 متر ارتفاع داشته و به عصر سلجوقی گشوده میشود.

وجه تسمیه:
بیان شده میباشد قبل از اسلام اسم این سازه ناری منزل یا این که به عبارتی منزل حریق بود آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و به عبادتگاه زرتشتیان اشاره می نماید. البته تاریخانه کلمه ای تاری و ترکی میباشد و از دو کلمه و واژه تاری به معنای آفریدگار و منزل ساخته شده میباشد که به طور کلی به منزل آفریدگار یا این که خداوند منزل مضمون‌ مییابد. از سایر اسم های تاریخانه دامغان مسجد چهل ردیف بوده و برگرفته از شبستان ردیف دار آن میباشد.

معماری مسجد تاریخانه:
هر کناره از این ساختمان قصه گر تاریخ تعدادی هزار ساله جمهوری اسلامی ایران میباشد. خشت چینی های اشکانی، مصالح ساسانی و تغییرات بسیار زمانه اسلامی در هر مکان آن قابل مشاهده میباشد. صحن یا این که به عبارتی تراس مرکزی، شبستان و منار آن قسمت های اساسی مسجد را تشکیل میدهند. با عبور از سردر مهم به رواق هایی آجری و کاهگلی می رسید. طاق های زیبای این رواق ها در عین تخریب های بسیارشان، پرسپکتیو مجذوب کننده ای را به اکران میگذارند و شما‌را روانه صحن مربع صورت مسجد می نمایند.اضلاع این ایوان حدودا به 27 متر می رسند و همان طور که گفته شد رواق ها چهار طرف آن را اشراف کرده اند.
بلاهای طبیعی و کوتاهی های آدم ها سبب ساز از فی مابین رفتن قسمت بزرگی از مسجد ردیف دار دامغان گردیده‌است. بخشی از این ویرانی ها، 8 ورودی سازه بوده که در ضلع شمال شرقی آن 5 در و شمالی غربیش 3 در قرار داشته.
زمانی به درون آمدید در صورتی‌که نگاهتان را به سمت ضلع جنوبی غربی مسجد بچرخانید شاهد شبستانی ردیف دار خواهید بود، تالاری که ردیف هایش تاکید بر جهت قبله داشته و تعدادشان به 26 عدد می‌رسد. 7 دهانه قوسی صورت، ورودی سازه را تشکیل میدهند و طاق وسطی نیز نسبت به 6 تای دیگر بزرگتر و برتر میباشد تا نشانه دهنده ورودی مهم این نصیب باشد. ردیف ها به جهت هندسه دوارشان، بسیار مشابه به معماری کاخ های ساسانی هستند. این ردیف های 3 متری قطری در حدود 1.5 متر دارا‌هستند و بر روی خویش طاق هایی آجری را سوار کرده اند. کلاً اندازه کف تا بام نصیب شبستان به 6 متر می‌رسد. در قرن 13 قمری تخریب های شدیدی بر راز راز شبستان تاریخانه آمد و نسبتاً بخش اعظمی از آن فرو سرازیرشد البته یکی واعظان دامغان به اسم میرزا آقا عاملی به ملازمت و همراهی عموم شهر در صدد نوسازی آن بر آمد. در زمان این مرمت ها بخشی از جلوه ساسانی گروه دگرگون شد به این دلیل که طاق های ساسانی مازه دار آن دیگر به طاق های جناقی تیزه دار تغییر‌و تحول صورت اعطا کرد.
با رفتن به سمت تاریخانه دامغان، مناره آن شاید بیشتر از هر المان دیگر مسجد نظرتان را جلب خویش نماید. این ساختمان بلند در ضلع غربی مسجد قرار گرفته میباشد و تزئینات بسیار زیبای خشتی گلی بر روی آن نقش بسته اند. هیبت ایجاد کرد مناره این مسجد در بالا تا قبل از زمین‌لرزه سال 234 شمسی، به طور مکعب صورت با پلان 6.5 در 6.5 متر مربعی بر روی زمین تشکیل‌شده بود. در سال 408 شمسی منار استوانه ای شد و آجرکاری هایی هایی دیده نواز با جزئیات مختلف بر روی آن سوار شد. فضا پای این منار فعلا به 13 متر میرسد و آورده شده میباشد بر رمز آن نیز کلاهکی قرار داشت که ز‌لزله ها سبب ساز از فی مابین رفتن آن گردیده اند.