معتصم عباسی (هشتمین خلیفه عباسی) در سال ۲۲۶ هجری قمری امر تخریب مسجد را صادر کرد و بعداز خریداری مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نمودن املاک گوشه و کنار مسجد، بنایی گرانقدرخیس به حجم حدود 1 هکتار با به عبارتی طریق خراسانی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ساخته شد. در حفاریهای شمال شرقی مسجد، بقایایی از روستای یاوان به دست آمده میباشد؛ آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد روستایی که گفته می شود مسجد بر روی املاک خریداری گردیده از ساکنان آن ایجاد شده است. این مسجد ضمن صحن و شبستان، کتابخانهای با بیشتراز 170000 جلد کتاب داشت و کلاسهای درس هم در آن تشکیل می شد. دیوارها از کاهگل و سرخ بودند و دیوار خشتی بلند و قطوری دورتادور مسجد قرار داشت. استقرار آلبویه در اصفهان، گسترش و آبادانی را به ارمغان آورد و تاثیراتی هم بر مسجد جامع داشت که اضافه شدن ردیفهای آجری با نقش و نگار مثلا آن ها بود. در سال ۴۴۲ هجری قمری، طغرل سلجوقی بر اصفهان مسلط شد. میگویند زمانی طغرل سلجوقی اصفهان را به محاصره خویش درآورد، شدت سوزوسرما به حدی بود که عموم برای زنده ماندن، با ردیفهای چوبی مسجد حریق برپا کردند. بعد از طغرل، آلپ ارسلان و ملکشاه و وزیر با تدبیرش، خواجه نظامالملک طوسی تغییرات متعددی در اصفهان به وجود آوردند. بدین ترتیب قرن پنجم-ششم هجری قمری با بیشترین دگرگونی برای مسجد جامع اصفهان همپا بود. معدودنادر تغییراتی به مدل رازی در معماری مسجد داده شد که یکیاز آنان تبدیل شبستان به تراس بود. گنبد نظامالملک درین فرصت ساخته شد و ایجاد کرد گنبد تاجالملک نیز شکل گرفت. تراسها در 4 سو و یک کدام از بعد از دیگری صورت گرفتند و مسجد جامع اصفهان از مسجد شبستانی به مسجدی به مدل چهارایوانی تغییر تحول یافت. با مرگ ملکشاه در سال ۴۸۵ قمری، بازار اختلافات سیاسی و مناقشات مذهبی داغ شد و اصفهان از رونق زمینخورد. اسماعیلیان در ربیعالاول ۵۱۵ هجری قمری به خیال و خاطر خشم از اقدامات حکومت بر علیه آن ها، مسجد جامع را به حریق کشیدند و دانش سراها، صومعهها، مخازن و کتابخانه گرانقدر مسجد از فی مابین رفتند. در به عبارتی سال تجدید بنای مسجد استارت شد و تراسهایی چهارگانه، شبستانها و چهلستونهایی به مدل رازی صورت گرفتند.در سال ۵۹۰ با انقراض سلجوقیان، خوارزمشاهیان حکومت را به دست گرفتند و در سال 663 هجری قمری مغولان ویرانگر از شیوه رسیدند. مسجد جامع اصفهان در زمان ایلخانان، مالک زیباترین محراب گچبری بعدازظهر ایلخانی شد و به مکان شبستان ردیفدار، فضایی یکدست و سوای ردیف پدیدآمد. این مسجد در زمانه تیموری (قرن نهم هجری) هم تغییراتی به خویش رویت کرد که از آن پاراگراف ساخت و ساز شبستان تازه و صورتگیری راهروها بود. در سال ۸۷۴ هجری قمری آققویونلوها به اصفهان رسیدند و تغییرات متعددی در آن به وجود آوردند. برخی معتقدند درین زمان مسجد جامع بیشترین تغییرات را داشت. در بعدازظهر صفوی ساخت و ساز نورگیرها تحولی در نور و روشنایی مسجد تشکیل داد و کاشیها، لوحها و کتیبههایی با خط ثلث و نستعلیق به ضلعهای شرقی، غربی و جنوبی اضافه شد. در عصر قاجار این سازه آیتم بیتوجهی قرار گرفت؛ ولی تجدید بناهای محدودی را در آن اعمال دادند. سکوهای آجری برای ادای نمازهای مغرب و عشا در فصلتابستان هم درین زمان ساخته شدند.
معتصم عباسی (هشتمین خلیفه عباسی) در سال ۲۲۶ هجری قمری امر تخریب مسجد را صادر کرد و بعداز خریداری مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نمودن املاک گوشه و کنار مسجد، بنایی گرانقدرخیس به حجم حدود 1 هکتار با به عبارتی طریق خراسانی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد ساخته شد. در حفاریهای شمال شرقی مسجد، بقایایی از روستای یاوان به دست آمده میباشد؛ آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد روستایی که گفته می شود مسجد بر روی املاک خریداری گردیده از ساکنان آن ایجاد شده است. این مسجد ضمن صحن و شبستان، کتابخانهای با بیشتراز 170000 جلد کتاب داشت و کلاسهای درس هم در آن تشکیل می شد. دیوارها از کاهگل و سرخ بودند و دیوار خشتی بلند و قطوری دورتادور مسجد قرار داشت. استقرار آلبویه در اصفهان، گسترش و آبادانی را به ارمغان آورد و تاثیراتی هم بر مسجد جامع داشت که اضافه شدن ردیفهای آجری با نقش و نگار مثلا آن ها بود. در سال ۴۴۲ هجری قمری، طغرل سلجوقی بر اصفهان مسلط شد. میگویند زمانی طغرل سلجوقی اصفهان را به محاصره خویش درآورد، شدت سوزوسرما به حدی بود که عموم برای زنده ماندن، با ردیفهای چوبی مسجد حریق برپا کردند. بعد از طغرل، آلپ ارسلان و ملکشاه و وزیر با تدبیرش، خواجه نظامالملک طوسی تغییرات متعددی در اصفهان به وجود آوردند. بدین ترتیب قرن پنجم-ششم هجری قمری با بیشترین دگرگونی برای مسجد جامع اصفهان همپا بود. معدودنادر تغییراتی به مدل رازی در معماری مسجد داده شد که یکیاز آنان تبدیل شبستان به تراس بود. گنبد نظامالملک درین فرصت ساخته شد و ایجاد کرد گنبد تاجالملک نیز شکل گرفت. تراسها در 4 سو و یک کدام از بعد از دیگری صورت گرفتند و مسجد جامع اصفهان از مسجد شبستانی به مسجدی به مدل چهارایوانی تغییر تحول یافت. با مرگ ملکشاه در سال ۴۸۵ قمری، بازار اختلافات سیاسی و مناقشات مذهبی داغ شد و اصفهان از رونق زمینخورد. اسماعیلیان در ربیعالاول ۵۱۵ هجری قمری به خیال و خاطر خشم از اقدامات حکومت بر علیه آن ها، مسجد جامع را به حریق کشیدند و دانش سراها، صومعهها، مخازن و کتابخانه گرانقدر مسجد از فی مابین رفتند. در به عبارتی سال تجدید بنای مسجد استارت شد و تراسهایی چهارگانه، شبستانها و چهلستونهایی به مدل رازی صورت گرفتند.در سال ۵۹۰ با انقراض سلجوقیان، خوارزمشاهیان حکومت را به دست گرفتند و در سال 663 هجری قمری مغولان ویرانگر از شیوه رسیدند. مسجد جامع اصفهان در زمان ایلخانان، مالک زیباترین محراب گچبری بعدازظهر ایلخانی شد و به مکان شبستان ردیفدار، فضایی یکدست و سوای ردیف پدیدآمد. این مسجد در زمانه تیموری (قرن نهم هجری) هم تغییراتی به خویش رویت کرد که از آن پاراگراف ساخت و ساز شبستان تازه و صورتگیری راهروها بود. در سال ۸۷۴ هجری قمری آققویونلوها به اصفهان رسیدند و تغییرات متعددی در آن به وجود آوردند. برخی معتقدند درین زمان مسجد جامع بیشترین تغییرات را داشت. در بعدازظهر صفوی ساخت و ساز نورگیرها تحولی در نور و روشنایی مسجد تشکیل داد و کاشیها، لوحها و کتیبههایی با خط ثلث و نستعلیق به ضلعهای شرقی، غربی و جنوبی اضافه شد. در عصر قاجار این سازه آیتم بیتوجهی قرار گرفت؛ ولی تجدید بناهای محدودی را در آن اعمال دادند. سکوهای آجری برای ادای نمازهای مغرب و عشا در فصلتابستان هم درین زمان ساخته شدند.
راهنمای انتخاب مسجد مناسب برای برگزاری مراسم ختم در مشهد